căc băc ơi, từ "Товарищ" dùng trong tiếng Nga không chỉ nghĩa "đồng chí", từng sử dụng trong phong trào phản kháng của nhân dân từ thời Sa hoàng. Cụ Doxtoievk dùng từ Товарищ trong "Идиот" xuất bản tháng 1 năm 1868, mà bộ Tư bản chỉ ra sớm hơn 1 năm, chưa thể nói đến Đảng CS và Lênin chưa ra đời để sinh nghĩa "đồng chí" như ta dùng. Từ này trong truyện dùng khi những người làm CM chống Nga Hoàng nhắc đến nhau. Có một đoạn lúc nhân vật chính kể chuyện người tù chính trị thế này:
Он говорил, что эти пять минут казались ему бесконечным сроком, огромным богатством; ему казалось, что в эти пять минут он проживет столько жизней, Что еще сейчас нечего и думать о последнем мгновении, так что он еще распоряжения разные сделал: рассчитал время, чтобы проститься с товарищами, на это положил минуты две, потом две минуты еще положил, чтобы подумать в последний раз про себя, а потом, чтобы в последний раз кругом поглядеть...-Идиот.
Như thế nó chỉ những người trong những hội-nhóm riêng mang tính chính trị. Một nhóm cướp thời đó cũng đôi khi dùng nó nhưng không thông đung, trong đội ngũ binh lính cũng dùng nó gọi nhau, ta chỉ có một từ để dịch cho nghĩa chính trị nên cứ phân vân tưởng nó độc đáo thôi...
|