[bachyen]

Vài ba năm trở lại đây, tại những cuộc tụ họp của các cựu chiến binh ngày một thấy nhiều hơn những gương mặt trẻ. Họ trò chuyện với các cựu chiến binh bằng mối quan tâm thực thụ. Những chàng trai, cô gái ngồi trên ghế nhà trường trong những năm 1990, chỉ biết đến lịch sử chiến tranh qua những trang sách giáo khoa, thì nay đang cố gắng hiểu vì lẽ gì mà ông bà họ đã dũng cảm vượt qua những thử thách nghiệt ngã, thậm chí hy sinh cả bản thân mình trong cuộc chiến tranh ác liệt nhất của lịch sử loài người.

Nhưng đội ngũ các cựu chiến binh thì ngày một ít đi, người nào "trẻ nhất" cũng đã ngoài 80. Sự quan tâm đến họ chưa hẳn đã tốt, nhiều người vẫn đang phải sống trong những căn nhà đổ nát, quà nhân ngày chiến thắng có khi chỉ là tấm vé đi xem biểu diễn nghệ thuật.

Với khoản phụ cấp ít ỏi, họ phải chống chọi với cuộc sống thường nhật và những căn bệnh tuổi già ngày một chồng chất. Những cụ có con có cháu thì còn đỡ, những cụ đơn thân thì chỉ còn một con đường là nhà dưỡng lão. Và dường như ngày chiến thắng là niềm vui duy nhất của các cụ vào lúc xế bóng này, khi được mặc lại quân phục, cài lên ngực áo những tấm huân chương kiêu hãnh và hoà mình vào những khúc nhạc trầm hùng của cuộc chiến tuy đã lùi xa nhưng vẫn còn nóng hổi ký ức. Và họ như hạnh phúc hơn, khi bên cạnh có thêm cháu chắt để cùng sống, cùng sẻ chia.

Món quà độc đáo mà Truyền hình Trung ương Nga tặng các cựu chiến binh năm nay là phát sóng phiên bản màu của hai bộ phim huyền thoại "17 khoảnh khắc mùa xuân" (ảnh) và "Chỉ có các cụ già ra trận", những bộ phim đen - trắng đã làm rung động lòng người không chỉ ở Liên Xô, mà ở cả các nước xã hội chủ nghĩa trước đây.

NSND Liên Xô Tatyana Lioznova, người phụ nữ đã tạo dựng hình ảnh chiến sĩ tình báo Maksim Isaev, lúc đầu đã phản đối kế hoạch này. Nhưng sau khi xem một số đoạn tô màu thử nghiệm, đã không giấu nổi sự thán phục và đích thân chỉ đạo ý tưởng nghệ thuật cho quá trình này.

Đáng tiếc là đạo diễn Leonid Bykov, người đã từng muốn quay "Chỉ có các cụ già ra trận" bằng phim màu, nhưng chỉ được cấp phim đen - trắng, không còn sống tới ngày hôm nay để thưởng thức lại kiệt tác của mình. Các bộ phim này còn được làm lại âm thanh, để tạo hiệu quả mạnh hơn đối với khán giả.

Không chỉ các cựu chiến binh mà thế hệ trẻ cũng háo hức trước sự xuất hiện mới của các tác phẩm nghệ thuật kinh điển của Liên Xô về đề tài chiến tranh. Hy vọng qua đó họ sẽ có thêm những bài học mới về lòng yêu nước, về đức hy sinh, lòng quả cảm và tinh thần khát khao hoà bình của nhân dân Nga. Và như thế, ngày chiến thắng sẽ mãi là ngày liên kết giữa các thế hệ.

Bài của Elena Zubtsova đăng trên Lao Động ngày 8.5.2009