Thực ra thì việc dịch lời của opera nói chung và aria nói riêng luôn luôn là một việc rất khó khăn, mà cái khó khăn nhất là cao trào trong âm nhạc không trùng với cao trào của lời dịch. Còn trong bản gốc do tác giả sáng tác thì hai cao trào này trùng với nhau.
Trong phần lời Việt của "Khúc hát nàng Solveig" (nguyên bản: Solveigs sang) nói trên thì có thể thấy vài điểm sau:
- Phần lời Việt không có những đoạn lặp lại như nguyên gốc;
- Phần lời Việt đương nhiên là dịch thoáng hơn nhiều so với nguyên gốc, trong bản gốc không có những ý như "chiếc bóng cô đơn lạnh lùng", "bao thương nhớ vây quanh bên mình", "Tình này em dâng hiến anh", "mơ em bên mình" vv, ấy là mình hiểu theo các bản dịch trên mạng. Do đó, có vẻ là ý của bản dịch lời Việt mang nhiều sắc thái lãng mạn hơn so với nguyên gốc. Tất nhiên mình không biết tiếng Na Uy, nên nhận xét này chưa chắc đã chính xác.
Có lẽ do những điều tương tự trong việc dịch sang các ngôn ngữ khác, mà hiện nay tại các nhà hát lớn nhất thì người ta dựng opera bằng ngôn ngữ gốc, tức ngôn ngữ tác giả sử dụng khi sáng tác nhạc. Tất nhiên là vẫn có những ngoại lệ, ví dụ vở "Don Carlo" có hai phiên bản bằng tiếng Pháp và tiếng Ý, ban đầu sáng tác bằng tiếng Pháp, sau đó dịch sang tiếng Ý, tuy nhiên phiên bản dịch này đã được nhà soạn nhạc Verdi "duyệt"; cho nên trên thực tế vở này được dàn dựng bằng cả hai thứ tiếng.
|