Bác Vitaly Vulf, một trong các tác giả viết về sân khấu Nga mà Nina thích đã qua đời ngày 13/3 vừa qua. Nina xin đăng bài viết của tác giả Đào Hùng về ông, vốn đã được giới thiệu trên trang chủ.
http://www.nuocnga.net/default.aspx?...698&CateID=220
Vitaly Wulf, cuộc đời và sự nghiệp
(09:37, 28/03/2011)
Đào Hùng
Giới phát thanh-truyền hình và văn học nghệ thuật Việt Nam vừa mất đi một đồng nghiệp Nga nổi tiếng Vitaly Wulf qua đời ngày 13-3 ở tuổi 81. Ông không chỉ là nhà phê bình sân khấu, nghiên cứu văn học-nghệ thuật và dịch giả, mà còn là người dẫn chương trinh truyền hinh xuất sắc. Ở Nga đánh giá cao vẻ đẹp tinh thần và nghệ thuật Nga mà ông khắc hoạ trên các trang sách ông viết và trên các chương trình phát thanh tuyền hình ông dàn dựng và dẫn.
Sinh năm 1930 tại Bacu trong môt gia đình gốc Do thái, ngay từ nhỏ cậu bé Vitaly đã rất thích xem kịch. Hầu như ngày nào cậu bé cũng xin tiền bố mẹ đi xem các vở diễn tại nhà hát. Tuy nhiên, cha ông, một luật sư nổi tiếng lại muốn con trai nối nghiệp mình. Nghe lời bố, sau khi tốt nghiêp PTTH anh thi vào khoa luật trường ĐHTH quốc gia Moskva mang tên Lômônôsôv. Tuy học luật nhưng trong tim ông luôn bừng cháy ngọi lửa tình yêu sân khấu.
Tốt nghiệp năm 1952, do sự khắt khe của thời Stalin kì thị với những ai gốc Do Thái Vitaly đã không được làm việc đúng ngành nghề. 5 năm sau ông thi nghiên cứu sinh và mặc dù thi đạt loại xuất sắc, nhưng mãi ông mới được nhập học. Năm 1961 ông bảo vệ thành công luận án phó tiến sĩ luật. Suốt 30 năm kể từ 1967 ông làm việc tại Viện Phong trào Công nhân Quốc tế thuộc Viện HLKH Liên Xô, sau này là Viện Chính trị học So sánh thuộc Viện HLKH Nga. Tại đây ông chuyên nghiên cứu các vấn đề giáo dục thanh niên, đặc biệt là mảng nhận thức của thanh niên phương Tây.
Do cần đọc nhiều sách và tài liệu về sân khấu để phục vụ cho công việc ở Viện HLKH và nhờ có niềm đam mê vốn có nên Vitaly đã trở nên rất giỏi về mặt học thuật ở lĩnh vực này. Năm 1989 ông bảo vệ xuất sắc luận văn tiến sĩ khoa học lịch sử với đề tài “Sân khấu Mĩ những năm 70 và tính hiện thực chính trị-xã hội”. Cùng năm đó Vitaly Wulf được mời sang Mĩ làm việc. Năm 1992 ông lại sang Mĩ giảng dạy tại khoa sân khấu trường đại học tổng hợp Nữu Ước. Ông giảng một số chuyên đề như: “Chekhov và sân khấu”, “Lịch sử sân khấu Nga”, “Stalin và sân khấu”, “Nghệ thuật biểu đạt của nhà viết kịch Mĩ Tennessee Williams”. Ông cũng giảng dạy lịch sử sân khấu Nga ở trường đại học tổng hợp Amsterdam.
Ông đã viết nhiều bài báo, chuyên luận về nghệ thuật sân khấu Nga và thế giới, đặc biệt Vitaly Wulf viết rất nhiều chân dung chinh trị và văn học nghệ thuật khắc hoạ thân thế và sự nghiệp của những người thuộc loại nổi tiếng nhất ở Nga và thế giới. Vitaly Wulf là tác giả các cuốn sách “Những thần tượng, những ngôi sao, những con người” (1995), “Những ngôi sao có số phận khó khăn”(1997), “Mưa sân khấu”(1998), “Quả cầu bạc” (2003)…và là đồng tác giả với nhà văn Chebotar của tám cuốn sách “Những phụ nữ huyền thoại đã chinh phục thế giới”, “Những người đàn ông vĩ đại của thế kỉ 20”, “Những thần tượng của thế kỉ 20”, “Thi thần và những người vợ”…Không chỉ viết và nghiên cứu, Vitaly Wukf còn dịch nhiều vở kịch của các tác giả xuất sắc Mĩ, không ít trong đó được dàn dựng trên các sân khấu ở Nga.
Từ 1990 Vitaly Wulf hiến mình cho sự nghiệp truyền hình và trở thành người dẫn nổi tiếng chương trình “Quả cầu bạc của tôi” phát trên kênh 1 hiện nay (trước đây là kênh Ostankino 1) . Từ những chân dung chính trị và văn học nghệ thuật mình viết, ông đã chuyền thể thành nhiều phim tài liệu truyền hình kể về các nhân vật nổi tiếng trong lĩnh vực nghệ thuật và chính trị. Trong số những chân dung nhân vật mà Vitaly Wulf không chỉ là tác giả, mà còn là người dẫn chương trình có thể kể tới Lênin, Stalin, Churchill, Roosevelt, de Gaulle, Pushkin, Tolstoy, Chekhov, Maksim Gorky, Fadeev và… Ông có biệt tài tiếp cận và khai thác tư liệu ở những nhân vật khó tiếp xúc nhất. Trong suốt những năm làm truyền hình, ông đã dàn dựng và dẫn 250 chương trình truyền hình và phát thanh kể về những đại thụ chính trị và văn học nghệ thuật.
Từ 2007 ông là tổng biên tâp đài phát thanh “Văn hóa”. Nghe và xem những chương trinh phát thanh và truyền hình của Vitaly Wulf khán thính giả có thể hình dung đầy đủ vẻ đẹp và những nét độc đáo của văn hoá Nga và thế giới, đặc biệt là những nét đặc thù tinh cách của các chinh khách. Khâm phục những thành tựu đạt được trong nghiên cứu và học thuật, dịch thuật, trong hoạt động đầy hiệu quả ở lĩnh vực phát thanh và truyền hình các đồng nghiệp trong nước và nước ngoài đã mệnh danh Vitaly Wulf là bách khoa toàn thư văn hoá.
Vì những thành tích xuất sắc đạt được trong học thuật, trong hoạt động PT và TV ông đã được nhà nước Nga phong tặng danh hiệu nhà hoạt đông nghệ thuật công huân (1998), ông được thưởng huân chương Danh dự (2003), các huân chương “Có công với tổ quốc” hạng VI (2006), và hạng III (2010) và nhiều phần thưởng cao quí khác. Vitaly Wulf là hội viên hội nhà văn Nga, hội viên Hội các nhà hoạt động sân khấu Nga.
Ngày 15-02-2011 ông phải vào điều trị tại bệnh viện Botkina ở Moskva, Trái tim ông ngừng đập ngày 13-03. Những phút cuối cùng của cuộc đời người dẫn chương trinh truyền hinh xuất sắc Nga vẫn tỉnh táo chiến đấu với bạo bệnh.
Vitaly Wulf mất đi,-theo đánh giá ở Nga.- là sự tổn thất không thể bù đắp đối với các đồng nghiệp xa gần, nhất là với những ai được thấy cái vẻ đẹp đích thực của tâm hồn và tính cách Nga mà ông dày công khắc hoạ trong các tác phẩm đọc, nghe, nhìn của mình. Đúng như nhà triết học xuất sắc Nga Aleksangdr Pyatigorsk nhận định: “Điều côt lõi của một nhà triết học là đối thoại”. Bằng chất giọng của một nhà triết học thực thụ, Vitaly Wulf trong suốt hai thập niên đã nói với hàng triệu người xem TV về nghệ thuật, về những người tạo ra nó, về những cách hành xử của các nhân vật nổi tiếng mà qua đó người xem hiểu thấu cái triêt lí về nghệ thuật, vê lối sống. Ông xứng đáng là cầu nối giữa khán thính giả Nga-Xô Viết với nền văn hoá thế giới.