Vấn đề về sự cố tại lò phản ứng hạt nhân (PUHN) ở Nhật hiện nay, nếu chỉ phân tích dựa trên cơ sở nguyên lý hoạt động thì rõ ràng đang tiềm ẩn nguy cơ. Cái nguy cơ cao nhất theo tôi là chính thái độ tự tin và bình tĩnh, có tổ chức cao của người Nhật khiến cho tình hình có thể xấu đi một cách bất ngờ, bởi một số nguyên nhân thứ tự như sau:
- Mức độ công nghệ hạt nhân: hiện nay trên thế giới chưa hề thực hiện được quá trình PUHN có điều khiển, nên vẫn chỉ dùng nước để chuyển năng lượng hạt nhân thành cơ năng quay tuocbin rồi chuyển thành điện năng, đồng thời làm mát lò phản ứng.
- Về nguyên lý hoạt động: các thanh "điều khiển" PUHN hiện chỉ có tác dụng "tạm ngưng" phản ứng rồi chờ nhiệt độ và áp suất lò giảm xuống dưới mức cần cho PUHN xảy ra, dùng ngay nước tuần hoàn để giảm nhiệt độ này.
Sự cố động đất đã khiến nguồn điện cấp cho vận hành hệ thống tuần hoàn nước bị hỏng, sau đó sóng thần làm hư luôn động cơ diezel dự phòng. Tuy các thanh "hãm" PUHN đã hoạt động ngay khi động đất, nhưng trong điều kiện bình thường cũng phải cần có 7-10 ngày để nhiệt độ trong lò trở về an toàn. Khi có sự cố xảy ra cho hệ thống làm mát, nếu nhiệt độ và áp suất tăng lại đến một mức nào đó, dù chỉ là gần 2000 độ C, mọi thứ vật liệu sẽ tan chảy và có thể nổ vỏ bọc, theo đó các chất nhiễm xạ mạnh bung ra ngoài, chính là điều đã xảy ra ở Checnobun xưa. Hồi ấy Liên xô đã có một quyết định tuy đơn giản nhưng đạt hiệu quả nhất, là nhanh chóng "chôn" lò phản ứng dưới một "núi" bê tông, để mặc cho nó tự nguội đi trong nhiều tháng sau.
Nước tuần hoàn qua lò PUHN đương nhiên nhiễm xạ cao hơn bình thường, chúng lại không thể tái tuần hoàn trong trường hợp này vì thế một lượng nước khổng lồ nhiễm xạ sẽ có mặt bên ngoài nhà máy. Dùng nước tiện và nhanh, và biển sát bên, nhưng nước biển ăn mòn rất mạnh các thiết bị đồng nghĩa với việc "khai tử" lò phản ứng. Nếu mấy ngày nữa mà vẫn chưa hạ nổi nhiệt độ thì tai họa mới sẽ xảy ra. Rất khó biết được chính hệ thống tuần hoàn nước này - tuy vẫn được bơm nước - có khu vực nào bị tắc nghẽn hay hư hại bên trong không, vì thiết bị kiểm soát rõ ràng không còn hoạt động nữa khi cắt điện ngay từ lúc động đất. Hy vọng người Nhật bình tĩnh nhưng quyết đoán kịp thời, áp dụng thành công các biện pháp hiệu quả nhất !!! Nước nhiễm xạ mà bị thoát ra biển còn nguy hiểm hơn đối với sự sống trên hành tinh này, vốn tập trung ở đại dương...
|