XVI. KHÚC HÁT CỦA THUỲ DƯƠNG NGUYÊN THUỶ
Năm ấy, mùa đông đến muộn. Chuyến tàu nhanh xuyên Xibir chạy vượt lên trước mùa đông đến hai tháng. Cây cối đã trút hết lá, bùn lầy trên các nẻo đường đã khô se, nhưng tuyết vẫn chưa rơi. Đất công viên xám ngoét, nhà cửa xám ngoét, phố xá xám ngoét. Vì tuyết không rơi nên tưởng đâu như lại băng giá hơn.
Anh trở lại nếp sống bình thường. Sáng sáng đi làm. Anh làm việc nhiều và tốt. Sau đó, về nhà, dạo chơi chừng một tiếng đồng hồ với con chó. Sau đó, cho đến tận tối không đi đâu nữa. Khi bạn bè hay sếp đến, anh đón tiếp vui vẻ niềm nở, nhưng không đến thăm ai, không đi câu lạc bộ, không ra hiệu cà – phê.
Thoạt tiên bạn bè lo lắng, nhất là sếp, đứng ngồi không yên. Nhưng anh cư xử bình thường, nên dần dà họ cũng lây lan tâm trạng của anh, cùng anh chờ đợi.
Bản thân anh không cho rằng nếp sống ấy của anh là một sự quên mình. Chẳng qua là phòng khi người ta bất ngờ mang điện báo đến, hay chính nàng sẽ bấm chuông gọi cửa, bất kỳ giây phút nào.
Anh đã điện hỏi khắp nơi, nhưng đều vô hiệu. Vả lại anh không hy vọng lắm vào những bức điện ấy. Một lần, có anh bạn nhà văn đến chơi, anh có kể đôi điều với anh ta, những điều cốt yếu thôi, không phải tất cả. Anh bạn nhà văn bất ngờ đề nghị:
- Này, hay mình viết cái chuyện ấy.
- Để làm gì ?
- Mình sẽ viết hoàn toàn sự thật. Đúng như những việc đã xảy ra.
- Cậu không viết được đâu.
- Mình biết. Nhưng ẩn sau mỗi dòng của mình, hồi ức sẽ dựng lên trước mắt cô ấy. Nếu cô ấy đọc tới, nếu hiểu ra rằng cậu đang chờ đợi, rằng cô ấy đã làm một điều ngu ngốc, thì chẳnng lẽ cô ấy không trở về ?
- Với một điều kiện: chỉ viết sự thật hoàn toàn - Anh yêu cầu.
- Cậu cứ tin mình, nhất định cô ấy sẽ trở về.
- Cho dù sẽ không trở về, mình vẫn cứ đợi. Mình có còn gì quý giá hơn đâu. Mình chỉ còn có Gragina, mình không thiết gì hơn nữa.
Đâu khoảng cuối tháng mười một, đi làm về, anh thấy trong hòm thư một phong bì dày màu vàng. Tuy chưa nhận rõ nét chữ, tim anh vẫn thót lên: thư nàng.
“Anh yêu dấu, thân thương, người đầu tiên và cuối cùng của em.
Vị quan toà nhân hậu và người duy nhất em yêu !
Đừng xem xét phong bì lâu thế, nó chẳng cho anh biết được điều gì đâu. Vì thư bỏ ở một nơi xa chỗ em ở. Anh tha lỗi cho em vì sự tàn nhẫn, vì nỗi đau em đã gây ra cho anh. Qua lá thư này, anh sẽ hiểu rằng đó không phảu là sự bội bạc, rằng không bao giờ em đánh đổi anh lấy bất kỳ ai khác, rằng em xin được tha thứ không phải vì đã phản bội mà chỉ vì đã làm anh đau đớn. Chính vì lẽ ấy mà em vẫn chưa thôi dằn vặt mình, chưa thôi nguyền rủa mình không thương tiếc- anh hãy tin em đi. Bởi vì anh thì anh sẽ không bao giờ làm em phải đau đớn, có chăng chỉ vì vô ý. Chính vì vậy anh là một thánh nhân, còn em – em chỉ là một con người bình thường, nhỏ bé.
Trái tim em tan nát mỗi khi nghĩ đến hai tháng qua anh đã đau khổ nhường nào vì không hay biết tí gì, không hiểu sao bỗng dưng bị bỏ rơi, như thể bị em bội bạc. Em xin anh hãy tin : hai tháng ấy em chẳng có gì khác ngoài nước mắt. Làm sao lúc ấy em có thể viết thư cho anh được ? Bởi viết – cũng tức là nhìn thẳng vào mắt anh. Nhưng em nhìn vào đôi mắt ấy sao được ? em biết ngước nhìn anh thế nào, bằng đôi mắt của loài chó ư? Vả lại loài chó cũng có những con như Amur
Đêm hôm nay em mới dám cầm bút viết thư cho anh, bởi vì sau khi biết mọi chuyện, chắc anh sẽ tha thứ cho em nhiều điều.
Em sẽ có con. Bây giờ đích xác rồi. Em cảm ơn anh vì nó, vì những ngày rực rỡ nắng vàng duy nhất trong đời em, vì tình yêu, vì lòng tin của anh mà em đã buộc phải phũ phàng mặc dù không muốn.
Lần đầu tiên trong suốt thời gian qua, hôm nay em mới mỉm cười. Dẫu vẫn còn qua nước mắt. Như ngày ấy, lúc Amur cắn gấu váy lôi em xuống thuyền. Sao anh quát gọi nó ? Biết đâu, biết đâu em đã không đừng được nữa, đã bước xuống thuyền, dẫu biết sau này sẽ không có hạnh phúc, dẫu biết sau này sẽ mang bất hanh đến cho anh.
Nhưng từ nay, em hứa với anh là em sẽ không khóc nữa đâu. Vì nó, nó phải khoẻ mạnh. Nó phải trở thành một chàng trai như anh: dũng mạnh, thông minh, nhân hậu, đẹp nhất thế gian này.
Nhờ có nó mà giờ đây em không còn cho rằng mọi sự đã xảy ra thật vô ích. Rằng lẽ ra em không nên đến với anh. Không, em lại nói láo rồi ! Bởi vì dẫu không có nó thì em sẽ vẫn không hề hối tiếc về chuyện đã xảy ra. Kể cả cái đêm con báo cứ lởn vởn rình mò, khiến anh phải vào ngủ trong lều. (Trời ! Từ lâu, anh đã hấp dẫn em ghê gớm !) Kể cả về cái điều khủng khiếp mà anh đã mơ thấy và đã khiến em tự đến với anh. Kể cả về cây nhâm sâm, về rừng dây leo, em cũng không hề ân hận. Em không ân hận điều gì. Nhờ tất cả những điều ấy mà em mới được biết anh. Sẽ không bao giờ có người tốt hơn. Sẽ không bao giờ có một người nào khác. Bởi thật điên rồ : sau con báo rừng lại đi chọn con mèo xó bếp làm kẻ chứng giám.
Đấy, em lại nói láo rồi. Hoàn toàn không phải vì cơn ác mộng nọ, không phải em muốn an ủi anh. Chính em đã đi tìm sự an ủi. Em đã không chịu đựng nổi nữa. Em đã đến với anh, chứa chan niềm hân hoan và thanh thản, với cảm giác về một hạnh phúc lớn lao. Vả lại, có người con gái nào có thể xúc cảm khác khi ở bên cạnh một con người như anh !
Anh thân yêu ! Sao giờ đây em chỉ muốn được ngồi cạnh chân anh, ngả đầu lên gối anh, hôn đôi tay mạnh mẽ của anh, không cưỡng lại sự vuốt ve của chúng ! Em đau buồn biết bao vì không bao giờ được như vậy nữa. Em sẽ cố giải thích để anh hiểu lý do vì sao. Anh hãy cố hiểu ra và tha thứ cho em, một đứa con gái ngốc nghếch yêu anh hơn tất cả mọi thứ trên đời. Dẫu em vẫn chỉ là một người đàn bà. Anh đừng nghĩ về em tốt hơn hay xấu hơn con người thực ở em.
Em lo sợ mà. Anh có nhớ lúc ở giữa rừng già, dây leo chằng chịt trên đầu hai đứa mình không ? Lúc ấy em đã muốn anh mãi mãi nghĩ về em, em đã mong điều ấy không bao giờ đi qua. Và em đã run lên khi chợt nghĩ rằng điều ấy sẽ qua đi, mà em thì có lẽ sẽ không thể chịu đựng nổi mất mát ấy. Em biết ở đời mọi sự rồi đều kết thúc, sự bất tử chỉ tồn tại trong hồi ức. Vâng, đúng vậy, em dày vò anh, em là đồ vô tích sự, và anh cần sự bất tử như vậy để làm gì ? Anh cần làm gì những hồi ức về em ? Và cả việc từ nay anh sẽ mong chờ cho đến chọn đời - cả điều đó nữa phỏng cần gì cho anh ? ! Nhưng trên trái đất này, tình yêu chết đi ngày ngày, người đời thờ ơ bước qua những nấm mồ đã một thời thân thương. Em thì em không thể như vậy. Anh hãy tha lỗi cho em. Bởi nếu điều ấy xảy ra với em, thì em sẽ không sống thêm nổi một phút sau đó.
Anh là người đàn ông đầu tiên của em. Và cũng là người cuối cùng. Em đã quyết định tất cả ngay sau khoảng khắc đầu tiên gần gũi với anh. Và cả khi hai đứa mình ngồi bên gốc nhân sâm. Thiếu mưa em không thể sống nổi. Chính bởi vậy em đã tự đến với anh. Và bởi vì em muốn anh được hạnh phúc, bởi vì em luôn nghĩ về anh, bởi vì không thể bỏ mặc anh chết khát mà không sống từ nguồn em. Nhưng cũng chính bởi tất cả những điều đó mà em đã tự bỏ đi. Em không muốn phải mất anh.
Anh thân yêu, đừng ngạc nhiên nữa ! Đã từng có kẻ tự sát trong đêm trước ngày đấu súng. Anh cứ cho là em đã làm đúng như vậy. Nhưng không phải vì em sợ chết. Sợ chết chính mới là ngu ngốc. Điều em lo sợ hơn cả là cái chết lại do chính tự tay anh mang đến cho em.
Nhưng mặc dù vậy, em đã do dự mãi. Phút ly biệt cuối cùng em cũng còn suýt yếu mềm. Thậm chí, do động tác vô tình của một con chó. Nói chi đến trường hợp nếu như chính anh cầm lấy tay em ! May sao !.... đau đớn sao ! - điều đó đã không xẩy ra. Phút chia tay anh bất ngờ cho em thêm nghị lực thưc hiện dự định của mình. Em đã thấy được điều sau này có thể giết chết mối tình của hai đứa mình và cũng là giết luôn cả em.
Hai đứa mình hoàn toàn khác nhau . Em biết làm gì ở đó ? Anh sẽ làm gì ở đây ? Anh và em khác nhau về mọi mặt, trừ tình yêu của chúng ta. Anh có công việc của anh, của riêng anh. Mà em không hiểu nổi, em có cây cỏ, hoa bướm của em. Em biết hiện thời anh không cho là như vậy, anh đang mù quáng, anh xông thẳng tới, lao đầu vào. Anh đang tuyệt vọng, cũng như em. Nhưng em nhìn thấy trước: sẽ phải có một người hy sinh và người đó sẽ nuối tiếc thiên đường mình đã mất.
Anh đã có lần nhắc tới chuyện phản bội bạn bè, “mà đâu phải chỉ đối với những người đang sống cho cam”. Anh có nhắc đến anh Gientin mà…Em đã hiểu ra rằng ngay cả trong tiềm thức anh cũng không tha thứ cho mình điều anh gọi là “ phản bội”. Cho nên sớm muộn rồi tình yêu của anh cũng sẽ chết – chính mối tình sâu sắc, lớn lao nhất mà em từng có và vẫn sẽ có mãi mãi. Mối tình duy nhất.
Em không muốn điều đó. Thà cứ để đọng lại vĩnh viễn hồi ức cao cả duy nhất về phút sống rực rỡ, - duy nhất, bởi xin thề với anh và em sẽ không bao giờ có nữa.
Rồi mai sau, trong ngày những ngày cuối đời, em sẽ hồi tưởng tiếng suối reo, căn lều dưới bóng tuyết tùng cao vút, bóng dương thấp thoáng của thuỳ dương nguyên thuỷ. Em sẽ hồi tưởng khi thì con người man rợ tay vung thanh củi đỏ rực, lúc thì ông Adam bên dòng thác lúc là người tình dịu hiền với những cái hôn ngây ngất muốn chết được, lúc lại là vị thần lực lưỡng rám nắng tung em suýt đến tận vầng mặt trời. Muôn vẻ muôn hình, nhưng luôn luôn tươi trẻ.
Tức là anh…là anh…là anh…
Anh đã trở lại khoẻ mạnh. Đối với em thế là đủ. Anh hiểu cho em. Tha thứ cho em. Và đừng tìm kiếm em nữa”.
Đêm ấy, anh nằm suy nghĩ miên man. Phải rồi, anh cũng đã nghĩ đến lập luận tương tự trong mấy ngày đi tàu. Anh với nàng suy nghĩ giống nhau - điều đó thật hay, bởi vì không ý nào trong thư làm anh phải ngạc nhiên. Nghĩa là, chưa phải tất cả đã mất đi.
Bức thư không gieo rắc vào lòng anh nỗi tuyệt vọng. Ngược lại, nó làm nảy sinh niềm hy vọng. Điều chủ yếu là nàng vẫn yêu anh. Nàng chưa biết rõ tình yêu của anh đấy thôi. Chưa biết là trên đời này, điều anh sợ nhất là tình yêu của nàng rồi sẽ chết, chính nàng rồi sẽ thờ ơ bước qua nấm mồ đã một thời thân thương. Nàng chưa biết rằng hai người nặng tình như nhau, rằng họ chỉ còn truyền cho nhau niềm tin vào tình yêu, rồi sau đó thận trọng, nâng niu mang nó đi suốt cuộc đời.
Em là thuỳ dương nguyên thuỷ, em là sự sống. Vậy cớ sao em nghi ngại hạnh phúc ? Cớ sao em bỗng nghi ngờ chính sự sống ? Hay là quả đã truyền sang anh tất cả tình yêu nồng nàn đối với cuộc sống, tất cả niềm tin vào cuộc sống ? Không ăn chỉ vì tình yêu cũng có thể chết. Không sống … Phải rồi, anh qủa đã trở nên khoẻ mạnh hơn em. Bởi chính em đã truyền cho anh sức mạnh ấy. Vậy thì cứ để anh ấp ủ mối tình này của anh, không cho nó chết. Ấp ủ trong đôi tay mạnh mẽ này. Anh sẽ không làm nó tan vỡ. Anh sẽ không để nó chết đi trong trái tim anh, và cũng không cho phép nó chết đi trong trái tim em. Anh nhất quyết không để xảy ra điều ấy - bằng hiểu biết uyên thâm, bằng nhẫn nại vô tận, bằng sức mạnh của tình yêu và cuối cùng… bằng cả bạo lực nữa.
Em đã quên đêm ấy, quên con báo, quên con chó trắng tên Amur. Quên cả điều quan trọng nhất. Tức quên mình.
Trong quãng đời trước đây, anh đã làm tất cả những gì có thể làm. Anh đã vượt lên những điều đã làm được. Từ nay, anh có thể làm được những điều to lớn hơn. Và anh muốn sống bằng những điều to lớn cần làm ấy.
Bám rễ vào bến bờ lởm chởm đá, còn hoang dã của cuộc đời mà ăn sâu vào lòng đất - một cách thông thái, kiên quyết và âu yếm. Cày vỡ đất cho tương lai.
Giống như họ. Như những con người vất vả kiếm miếng ăn nơi rừng hoang heo hút. những vẫn không hề mất đi lòng nhân mà còn làm tăng nó lên. Như những người có đủ lòng nhân cho tất cả. Như Đênhixốp, như Vaxin, như em yêu dấu của anh.
Và như cả những cây tuyết tùng, như những dây nho leo và cây hoa bia Bêlôruxia, như những con hoẵng kêu đêm đêm, như những con hươu rừng cấm Bêlôvêgiơ
Và như thuỳ dương nguyên thuỷ.
Anh đã kết thúc một chu kỳ, và anh không còn quan tâm đến điều từ trước đến giờ anh sống với những gì. Con người phải luôn đổi mới, bằng không anh ta sẽ chết đối với mọi người.
Tình yêu duy nhất đã đến, đã ban cho anh. Và tình yêu duy nhất ấy cần phải bảo vệ dẫu có phải trả giá bằng sinh mạng.
Anh thấy trước mắt những dây leo, hiền lành như trong giấc mơ trong sáng, thấy những bãi cỏ Miscan bằng bạc mờ ảo ánh trăng xanh, những bức rèm muôn màu bằng lá nho leo, thấy bầy nai mắt đen láy, những đàn bướm sặc sỡ bay lượn trên các đoá hoa, thấy thân cây nhân sâm mọc đâu đó dành riêng cho anh với nàng, phòng khi tình yêu của họ sẽ chết.
Bậy nào ! Cứ để nhân sâm mọc cho những người khác.
Anh thấy cả nàng nữa. Nàng đang đi đến với anh, hai tay nhẹ nhàng gạt những cành dẻ, nàng bơi đi giữ biển dương xỉ chan hoà ánh nắng và dang hai tay đón anh. Sau đó hai cánh tay ấy khẽ đặt lên vai anh, rồi nằm yên ở đó mãi mãi.
Khi anh mở choàng đôi mắt thao thức thâu đêm thì trong phòng lờ mờ sáng. Anh cảm thấy như thể mình tiếp tục mơ. Một ánh phản chiếu trăng trắng hắt lên trần. Anh đứng dậy bước lại bên cửa sổ. Ngoài trời tuyết phủ trắng các mái nhà, trắng cây cối. Rút cục, tuyết cũng đuổi kịp anh. Đôi ánh lửa hiếm hoi lấp lánh trên những đống tuyết dày. Cảnh vật trông như một ngày mới vào hội, tươi vui, trong sáng.
Anh đứng bên cửa hồi lâu. Hơi ấm từ bình sưởi nước phả vào chân thật là dễ chịu.
Amur cựa mình, làu ngàu trong mơ. Nó nằm ngay cạnh chân anh. Anh vuốt ve con chó.
- Tuyết rơi rồi đấy, Amur.
Amur liếm tay anh.
- Chẳng bao lâu nữa ta sẽ đem cô chủ về cho chú mày, cô ấy trốn đâu được cơ chứ. Chúng ta sẽ không cho trốn. Với lại, cô ấy cũng chẳng muốn trốn đâu, nếu như thầy trò mình quyết tâm tìm. Đúng không ?
Amur ngẩng đầu lên.
- Mai chúng ta đi đánh điện cho giám đốc Đênhixốp báo ông ấy chuẩn bị sẵn hai chỗ. Và tốt hơn cả là ngay ngày mai chúng ta gửi trả cậu Vaxin bức ảnh. Nhiều nhất cũng chỉ một tháng nữa ta sẽ dẫn cô ấy về đây cho chú mày. Cứ tin là như vậy.
Ngoài cửa sổ yên tĩnh tinh khiết. Anh đứng tì trán vào cánh cửa giá lạnh ngắm nhìn tuyết rơi và bằng toàn bộ thân thể mình cảm thấy rất rõ là ở một nơi xa xôi, dưới trời mưa thu lạnh lẽo hay tuyết ẩm băng giá (có lẽ còn lâu tuyết nơi ấy mới se khô như thế kia) vẫn vươn cao một cây thuỳ dương nguyên thuỷ khoẻ mạnh, tự muôn thuở vẫn suy nghĩ đến mọi loài, yếu cũng như mạnh, hằng lo toan cho vạn vật chúng sinh, cho tất cả ai ai sẽ đến mặt đất này sau khi nó đã hoàn thành sứ mạng và gục ngã trên bến bờ do chính nó sinh ra.
Anh sẽ tìm thấy em !
Anh sẽ tìm thấy !
Sẽ tìm thấy!
Hết
|