[fresco]

Vaxin phỏng đoán:

- Nếu cô bé không có người quen ở thành phố này thì có nghĩa là cô bé rời khỏi thành phố này ngay tối hôm ấy.

- Cô ấy đi rồi – Buđrix nói, giọng rầu rĩ.

- Tại sao ?

- Gragina không thể ngồi yên tại đây ngần ấy ngày một khi biết mình ở ngay cạnh, mình đang chờ đợi.

- Thì ra là không thể rồi. Vaxin phụ hoạ, giọng quá vững tin. Cô bé chịu sao nổi, điều đó quá rõ. Cô bé quê đâu, anh Đênhixốp ?

Đênhixốp bỗng đỏ mặt.

- Gía như biết trước thì khi cô ta trình giấy tờ ….Nhưng tôi nhớ hình như công tác ở Viện Khabacôpxcơ thì phải. Đúng rồi, ở đấy.

- Vậy thì – Vaxin đề nghị: - Đến bưu điện gửi ngay một bức điện về Viện. Nếu cô bé còn ở đấy thì bảo họ cố giữ chân cô lại dù phải hy sinh tính mạng họ. Bằng không họ sẽ phải trả giá bằng mạng sống thật đấy. Họ mà không giữ nổi cô bé lại thì chính tôi sẽ hỏi tội họ. Cả vốn lẫn lãi. Một ngày cũng không tha.

- Anh Buđrix này, - bỗng nhiên Đênhixốp lên tiếng, - Thế anh không nghĩ là có khi không đánh điện sẽ tốt hơn chăng ? Biết đâu bức điện ấy lại chẳng….làm tan nát cả cuộc đời cô ta ? ngộ nhỡ cô ta …. – Trông bộ mặt đồng chí giám đốc rất thiểu não - …cô ta có chồng rồi chẳng hạn…

- Cứ cho nó tan nát, - Vaxin rít qua kẽ răng, đáng đời lắm, một khi dám làm trò như vậy. Mà anh nói năng gì lạ vậy ? Anh bênh à ? Anh không thấy cha nội kia đang mất hết hồn khôn vía dại à? Tan nát càng tốt . May ra khi ấy anh chàng kia suy đi nghĩ lại và sẽ tha thứ cho cô ta. Đúng không nào ?

- Đừng chửi bới nữa, Vaxin – Buđrix nói. – Cũng đừng gắt gỏng với Đênhixốp làm gì. Gragina chưa có chồng.

- Anh thấy không: niềm tin thật thiêng liêng, - “cháu nội bà nô lệ” nổi cáu.

- Đấy không phải niềm tin. Mình biết đích xác mà. Nhưng dẫu không biết thì mình vẫn tin. Bởi không nói gì với tôi thì đó là một sự đê tiện ghê gớm quá. Nếu tôi biết trước thì điều xảy ra vẫn cứ sẽ xảy ra. Nhưng ít ra, tôi còn lường trước được mình sẽ gặp những khó khăn gì. Và sẽ có thể ngẩng cao đầu chờ đón chúng. Nếu sự thật như vậy thì cô ấy đã nói hết. Gragina không phải là người xảo trá…Ngay cả trường hợp tôi không hay biết gì.

Họ đánh điện về Kharacôpxcơ và phóng ra sân bay. Họ không ra ga xe lửa, bởi vô ích, ở đó người ta không đăng ký hành khách.

Ở sân bay họ được biết là hành khách Acsailo đã bay đi Kharacôpxcơ ngay hôm thứ sáu.

- Ngay trong ngày hôm ấy, cô ta đã có mặt ở đó, - Vaxin sập cửa taxi, nói - thứ bẩy - thứ hai - chủ nhật - thứ ba. Tôi đếm theo kiểu dân zigan…vì xúc động quá.

- Hôm nay thứ tư. – Buđrix nói - Gần một tuần trôi qua rồi. Mai có điện trả lời là nhanh. Cả thảy sáu ngày. Một tuần đệ đơn xin thôi việc. Phải mất hai tuần. Cũng có thể họ sẽ thả cô ấy ra sớm hơn.

Ở khách sạn, họ thuê một phòng tiếp giáp với phòng của Buđrix, thả về “đại bản doanh” một lô thực phẩm để không phải rời khỏi phòng một phút nào, ngồi lỳ đó đợi chuông điện thoại réo và điện tín gửi tới.

Tối hôm ấy họ uống khá say. Khi Vaxin lại bốc đồng bắt đầu mắng mỏ Gragina.
Buđrix không chịu được nữa.

- Thôi đi ! Cậu không được động đến cô ấy.

- Chẳng hiểu cái của nợ gì chui vào đầu con bé nữa ? Vaxin cáu – Đánh đùng một cái làm cho người ta chết đứng được. Báo trước một câu mất gì.

- Chúng ta chưa biết rõ điều gì. Buđrix phản đối. - Vậy thì chúng ta không có quyền trách cứ. Cậu chưa quen biết Gragina, chưa nhìn thấy nữa. Còn mình, mình hiểu Gragina như chính bản thân mình. Và mình tin cô ấy như tin chính bản thân….. Làm sao chúng ta biết hết cuộc đời cô ấy được ? Gragina hành động như vậy tức là có lý do không thể bỏ qua, tức là cô ấy không có quyền làm khác đi. Cậu hiểu không, cô ấy không thể nói dối. Biết đâu, ở lại đây với chúng chúng mình là dối trá. Vì vậy bản thân mình sẽ không vội trách và cũng không cho phép một ai chê trách người con gái ấy.
Vaxin nhìn thẳng vào khoé mắt trong sáng trở lại của bạn và phẩy tay.

- Anh định làm gì nếu như cô ấy bỏ đi ? Đênhixốp dè dặt hỏi.

- Gragina có địa chỉ của tôi. Tôi sẽ không thay đổi địa chỉ ấy. Đó sẽ là đầu mối duy nhất. Tôi sẽ đợi. Nếu Gragina thấy buồn khổ, nhất định cô ấy sẽ gọi điện, viết thư, hay tự đến.

- Nếu anh không chờ nổi nữa thì sao ?

- Nổi. Tôi cùng Amur sẽ chờ được. Gragina sẽ không lừa chúng tôi. Tôi sẽ chờ nổi. Bạn thân mến, bạn quên là tôi yêu Gragina. Và cô ấy yêu tôi. Điều này, tôi tin chắc. Không một ai kể cả con người xảo quyệt nhất có thể dối trá giỏi đến thế được. Tôi vẫn nhìn thẳng vào mắt Gragina mà. Hiện giờ, cô ấy cũng đang rất khổ tâm. Chính vì vậy mà cô ấy mới hành động như vậy. Tức bỏ chạy. Nhưng trốn chạy mãi sao được. Gragina sẽ đến và bao giờ cũng sẽ tìm được ở nơi tôi: mái nhà, tổ ấm, thậm chí cả con chó này nữa, và cô ấy sẽ sung sướng, thanh thản sau chặng đường dài mệt mỏi, rét mướt. Tôi sẽ chờ nổi. Tôi không thiết ai nữa, ngoài Gragina.

Vaxin nốc cạn cốc rượu và bỗng oà khóc.

- Chà quân chó chết ! Chà quân dã man ! Mình đau khổ chưa đủ, lại còn dày vò người khác nữa chứ ! Cậu đừng tưởng tớ say, tớ đang tức anh ách đây. - Cậu ta thổn thức như đứa con nít. Rồi bỗng nổi khùng : - Bây giờ thì tớ biết tớ phải làm gì nếu con bé đã chuồn khỏi Khabarôpxcơ ! Nếu nó đi máy bay thì rõ là về hướng nào. Nếu đi tàu hoả thì tớ sẽ tống cả điện lên tàu. Từng ngày trong suốt chặng đường bảy ngày đêm. Chẳng hạn, đi đi Môngôtra, đi Prixcoovaia, đi Lêchutxcơ, đi Nôvôxibirxcơ, Xveclốp, Jarôxlap. Bắt bọn đưa điện phải gào lên: “ Nữa công dân EN, bạn chị đang hấp hối. Trở về ngay !

- Những bức điện như vậy, không có giấy chứng nhận họ không đánh đi đâu. Giám đốc Đênhixốp buồn rầu nói.

- Anh tưởng tôi chịu bó tay à ! Tôi sẽ đến gặp ngài ngự y của chúng tôi, sẽ lắc quan ngài cho đến tận lúc bốn vía ngài vọt ra khỏi cái đầu hói. Đừng buồn nữa, Buđrix. Chúng tôi sẽ không để cho câu chuyện kết thúc như vậy. Cụ nội tôi, anh bạn ạ…

May sao, chưa đến nỗi phải đi lắc ngự y. Sáng hôm sau, Khabarôxcơ trả lời rằng: đồng chí cán bộ nghiên cứu Acxailo Gragina Janôpna đã xin thôi việc gấp vì lý do gia đình và hôm thứ hai đã bay đi Maxcơva.

Ngay chiều hôm đó, sếp trả lời rằng trong ba ngày qua không có một phụ nữ nào họ Acxailô bay đi khỏi thủ đô từ bất kỳ sân bay nào, rằng ông sẽ tiếp tục điện hỏi các sân bay trong suốt hai tuần nữa.

Chẳng còn gì để chờ đợi ở đây nữa. Cũng chẳng có việc gì phải vội. Bởi vậy hai ngày sau Đênhixốp và Vaxin tiễn Buđrix ra tàu. Amur ngồi toa chở hàng.

Trước giờ khởi hành, họ ngồi ở đúng cái bến cảng ấy. Mọi chuyện đã nói hết, đã hẹn hò đủ. Mỗi ngươì đều hiểu mình đã thêm hai người bạn. Trung thành. Chân chính. Suốt đời. Những người bạn không bao giờ quên, bỏ rơi, phản bội, cho dù ít dịp gặp nhau.
Nhờ vậy mà trong lòng thấy nhẹ nhõm hơn. Nhờ vậy mà lòng không đến nỗi quặn đau khi rõi theo những ánh đèn tàu rời vũng Sừng Vàng ra khơi đi về đâu.

Tàu khởi hành vào 0.10. Họ tiễn Buđrix đến tận buồng, hôn anh từ biệt, Bỗng Vaxin làm tất cả phải ngạc nhiên. Cậu ta thò tay vào túi lôi ra một vận gói giấy cẩn thận.

- Này, cậu cầm lấy.

Đó là tấm ảnh cũ kỹ thường treo trên tường. Cô bé tự chụp lấy. Ảnh chụp một người phụ nữ vận đồ đen có gương mặt rất quen và một người đàn ông cao lớn, đầu bạc trắng, nhưng đôi mắt tươi trẻ. Người đàn ông mặc quân phục đại tá.

Buđrix chăm chú ngắm gương mặt người đàn ông thấy hao hao giống Vaxin.

- Họ đấy à?

- Chính họ, - Vaxin đáp. - Cứ cầm lấy, người anh hem. Làm bằng chứng rằng: lòng thuỷ chung đã từng có, hiện có và sẽ có mãi mãi. Rằng ở đời luôn có những người sẵn sàng trả giá cho nó. Cậu cứ yên tâm. Mọi sự sẽ ổn.

- Nhưng đây không phải bản sao cơ mà !

- Cậu sẽ trả lại mình, - Vaxin nói giản dị - Tạm thời, cậu cứ giữ. Sau này, khi cậu đã tìm được, khi cô ta đã trở lại, thì cậu trả lại mình. Cũng chóng thôi. Vậy là cầm bằng … Và cùng nhau trở lại đây nhé. Với mình và Đênhixốp.

Buđrix bỗng nghẹn ngào:

- Mình sẽ không bao giờ quên. Cảm ơn, Mình cầm tạm. Mình sẽ trở lại.

Hai người bạn rời toa. Tàu nhẹ nhàng chuyển bánh, Vaxin đi theo, bước mỗi lúc một nhanh hơn.

- Vững tinh thần nhé, đồ côn đồ !Hếch mũi lên ! …Tổ quốc không cần lũ cá voi mau nước mắt….Gửi lời chào các học giả tiến bộ.

Rồi nói với từ xa:

- Cái ảnh, phải mau trả lại đấy ! Cái ảnh !

Buđrix đứng nhìn ánh đèn thành phố, nơi những người bạn anh ở lại, nơi anh đã tìm được và đã mất.
Suốt những ngày sau, anh cũng thường đứng cạnh cửa ngoài hành lang. Đến thăm và cho Amur ăn. Nhờ có những phút mừng quýnh của con chó, nhờ có lòng trung thành đơn sơ và sâu sắc của nó, đường dài cũng dễ chịu đựng hơn. Bên anh luôn có một tâm hồn sống động, người làm chứng, người bạn nhớ rõ căn lều, thác nước giữa rừng dây leo và nỗi cay đắng của giờ phút biệt ly trên bến. Một người bạn đã linh cảm trước, nên đã cắn váy nàng kéo xuống ca-nô, đã rên rỉ khi khuất bóng nàng.

Ở Vlađivôxtôc cây cối xanh rì. Đến gần Khabarôpxcơ, lúc bình minh, núi trông như những bó hoa: vàng. đỏ rực, xanh biếc, vàng chanh, vàng da cam. Thành phố nàng từng sống, từng đi qua những đường hầm này. Từng tắm ở dòng sông này. Từng đi qua những ngôi nhà kia. Suýt thì anh nhảy xuống tàu, phải cố gắng lắm anh mới thuyết phục được mình rằng giờ đây, vắng nàng, thành phố chẳng còn gì hấp dẫn, rằng xuống tàu thật vô ích.

Sau đó, đoàn tàu chạy giữa ranh giới mùa thu và mùa đông. Đến gần Gôngra, các ngọn tuyết tùng đã lác đác phủ tuyết trắng. Môngôtra nằm im lìm dưới mưa thu lặng lẽ….Ở Mariinxkơ, rải rác đôi gốc bạch dương còn vàng rực….Đến gần Nôvôxibirxcơ tuyết đổ xuống dày đặc.

Mùa đông như thể chơi trò ú tim với đoàn tàu.

Anh đều đặn cho Amur ăn no và ngon, dắt đi dạo ở các ga. Bản thân anh hầu như không ăn gì.

Và ở mỗi ga lớ, một bức điện đã chờ sẵn. Nội dung hoàn toàn như nhau: “Không có”, “không có”, “không có”.

Ở vùng núi Uran, chỗ cột mốc “Châu Á – Châu Âu”, rừng bạch dương lại vàng rực như lửa. Nhưng càng gần Matxcơva, bạch dương càng xanh tươi trở lại. Mùa đông đã thả đoàn tàu ra khỏi nanh vuốt của nó.

Anh đã suy nghĩ nhiều trong mấy ngày ấy. Dần dần mơ hồ và thắc mắc nhường chỗ cho sự sáng tỏ. Anh có cảm tưởng rằng anh đã hiểu ra nguyên do của mọi sự đã xảy ra. Anh hiểu ra cả. Và đã tha thứ. Tuy nhiên không thể vì thế mà anh đỡ đau khổ hơn. Anh sẵn sàng đánh đổi mọi thứ trên đời này ngay lúc này để có nàng ở bên cạnh mình, để có thể đêm đêm cùng ngủ chung một căn phòng trên toa tàu này, ngày ngày cùng đứng bên cửa sổ hành lang, ngồi cùng một bàn ở toa nhà ăn.

Với một cảm giác đau xót về sự tổn thất không bùi đắp, anh hồi tưởng rừng dây leo tràn ngập ánh nắng, những chùm nho xanh đen, bóng tối như mực trong căn lều, làn môi nàng, ngực nàng, tiếng chân báo rình mò trong đêm đen.

Thực may mắn xiết bao là có con báo !

Những cơn ác mộng không trở lại dày vò anh nữa. Có lẽ chính nàng, chính tình yêu đã chữa anh khỏi bệnh. Ấy thế nhưng anh lại không thấy mừng. Chẳng thà cứ tái diễn những cơn ác mộng, lại giáp mặt con quái vật da lốm đốm nọ, nhưng cùng với chúng, có nàng trở lại !

- Anh không thể trách em. Nhưng vì sao, vì sao em đã làm như vậy ?