XI. KHÚC HÁT TRONG ĐÊM VỀ NỖI LO ÂU
Họ lang thang suốt ngày. Một cái bóng mảnh mai của người con gái. Một cái bóng cao lớn của người con trai. Cái bóng nhỏ trắng toát của con chó. Và quanh quẩn đâu đó, rừng rậm, cái bóng đen lúc ẩn lúc hiện của con báo.
Xung quanh, cỏ phụ tử nở hoa xanh biếc – loài cỏ nảy mầm từ nước dãi dộc của con chó địa ngục Xec-ber. Lực sĩ Hêraklơ đã thuần phục nó, cứu thoát khỏi lò lửa và dắt nó đi, và ở khắp nơi nước dãi nó rỏ xuống đều mọc lên thứ cỏ giống như cái mõm xanh của con chó đáng sợ. Té ra, cháng lực sĩ Hêraklơ đi xa đến thế, ở tít tận vùng duyên hải Viễn Đông này mà cỏ phụ tử cũng mọc thành từng bụi xanh biếc phủ kín cả mặt đất.
Người con trai đi cùng con chó. Thân hình chàng cao lớn, vai rộng dũng mạnh với tư thế của kẻ quen chiến thắng, trông chả khác gì Hêraklơ. Và chốc chốc người con gái lại liếc nhìn chàng, ánh mắt ngạc nhiên lo âu và thắc mắc, gương mặt tuyệt đẹp, duyên dáng, thần sắc linh hoạt sinh động đến quyến rũ. Và chàng cũng nhìn nàng, ngắm nghía dáng đi uyển chuyển, nhẹ nhàng, đôi chân chắc khỏe, vững mang thân hình cân đối, mái tóc vàng óng và đôi mắt xanh biếc màu hoa cỏ phụ tử. Chàng ngắm nhìn mà say. Say ánh mắt biếc màu hoa phụ tử, say dáng bước, say vì nàng mỗi giây phút một hấp dẫn hơn, và vì vẫn như trước, nàng cách vời và xa lạ.
Mỗi biến động trên gương mặt ấy khiến chàng lại rơi vào một cơn bồi hồi thuyệt vọng mà chan chứa yêu thương. Chính chàng cũng không hiểu vì lẽ gì về điều quan trọng nhất, chàng lại tự thú nhận với mình muộn đến thế. Chàng cũng biết nàng không thể không cảm thấy một trái tim đàn ông đang run rẩy cạnh mình. Bởi vì dường như trên khắp trái đất này họ chỉ có hai người với nhau. Nhưng chàng còn biết một điều nữa là mình không có quyền nói gì với nàng.
Trên những bụi dương xỉ, những khóm ớt dại, thổ dương quy, táo dại Đaorow, trên những bụi hoa nhài, hoa chim cắt vàng rực, lũ ong vo ve bay lượn, cũng óng ánh vàng trong nắng. Đầu óc choáng váng như say. Có thể chết được bởi những khát vọng quá lớn. Khắc xung quanh mạch sống tràn trề, chỉ riêng người con gái kia dường như vô tình, dường như không có và cũng không muốn có mối liên hệ vơi mạch sống ấy.
...Và ngày đã tàn. Và đêm lại đến.
Họ đi bắt bướm. Họ treo một tấm ga trắng lên tường, tấm nữa trải xuống đấy. Sau đó bật gương phản xạ lên, lũ bướm từ bóng đêm bay ra. Thỉnh thoảng lại một con lọt vào gương phản xạ, đạp cánh làm bụi phấn vàng bay tứ tung. Lát sau, nó thoát ra khỏi bẫy, đậu lên tấm ga được chiếu sáng và chờ đợi. Bướm bay đến mỗi lúc một nhiều. Bóng chúng dập dờn trên tấm ga. Gragina chọn những con cần bắt và thận trọng dùng vợt chụp chúng.
Buđrix ngắm mãi không biết chán mỗi cử chỉ, động tác của cô. Mỗi động tác đều có vẻ đẹp thanh cao, tươi trẻ, đều tràn trề nhựa sống bất diệt.
Cô cảm thấy điều đó. Và cô lảng tránh.
Bướm đua nhau bay tới chỗ sáng. Những con ngài đen sặc sỡ như khảm xà cừ., những con Enxixow Vext vuđi trông như phong lan, những con bướm mắt đơn khổng lồ, màu sắc lạ lùng, vân lượn sóng ở loài Bramêi, màu sắc êm dịu hoặc xanh biếc, hoặc đỏ vàng màu đồng thau ở loài Actêmiđơ. Có những con to phải bằng cái đĩa, cánh chúng vỗ thành tiếng ngân vang trong không trung.
Một con bướm khổng lồ đậu lên ngực Buđrix, bò lên phía mặt, to dần lên như được phóng đại trên màn ảnh. Có thể phát hoảng lên được. Cặp mắt lồi to tướng phản chiếu ánh sáng, đỏ rực ánh lửa, bi thảm.
Một quái vật từ hànht tinh bí ẩn, hoang đường.
- Loài nào đây?
Con bướm óng ánh như lụa xám bạc đậu trong điểm sáng, vẻ rầu rĩ và xa vắng. Thờ ơ như người con gái kia, chỉ thoáng nhìn mà lòng đã xốn xang bồi hồi.
Bỗng....đôi cánh ngoài khẽ động, dang ra, để lộ đôi cánh trong. Trên đôi cánh trong ấy lấp lánh ánh lân tinh một dải băng rộng màu thanh thiên sẫm. Như thế con bướm bỗng hé mở cho đời thấy bản chất sâu xa nhất của nó.
- Cái gì thế ? Buđrix thì thào, lo ngại.
- Dải huân chương xanh, - cô gái khẽ đáp.
- Giống cô lắm. – Anh nói khẽ hơn.
Cô gái im lặng. Mãi vài phút sau, cô mới nói:
- Không giống tôi đâu. mà giống như cuộc sống. Cái cuộc sống mà anh không biết yêu quý. Các anh, những con người dũng mãnh, được học, mà chẳng được học gì. Các anh đã không học được bí quyết dùng sức mạnh thô bạo của các anh vào đâu, để làm gì.
Anh khổ sở vô cùng. Anh biết là không được làm như vậy, không thể làm như vậy, nhưng vẫn không kiềm chế nổi. Anh tiến một bước: trông thấy cặp mắt hốt hoảng, anh ôm lấy đôi vai mảnh khảnh, kéo cô gái vào lòng và ghé môi mình vào môi cô gái. Gragina không cưỡng lại, cô lặng người đi và hình như trong một thoáng còn đáp lại cái hôn của anh.
Anh nhìn rõ hai làn mi khép mơ màng, cảm giác toàn bộ thân thể cô như đang sắp khuỵu xuống, và anh lại càng thèm khát gắn chặt môi vào làn môi ấy, mơ hồ nhận thức rằng đó là một hành phúc chí mạng, rằng thế là hết.
Nghẹt thở, cô khẽ đẩy anh ra, hơi loạng choạng, rồi đứng lặng đi.
- Không bao giờ anh được.... – sau một phút im lặng, cô thì thào. – Không bao giờ anh được làm như vậy nữa.
- Gragina đang yêu một người khác à ?
- Không, - cô đáp sau khi đã trấn tĩnh hẳn.
- Vậy thì..... – Cổ anh bỗng khô nghẹn, - tôi rất yêu Gragina.
- Ngay tức khắc như thế à ?
- Ngay tức hắc như thế, - anh đáp giản dị.- Giờ tôi biết sức mạnh ....thô bạo của tôi cần để làm gì. Để yêu người tôi yêu. Để bảo vệ nàng khi cần thiết.
- Thôi mà. Điều đó sẽ chẳng mang lại được gì cho anh ngoài những đau khổ. Anh nên thôi đi kẻo muộn.
- Đã muộn rồi, - anh nói nhỏ. – Sao Gragina lại nói như vậy ?
- Anh thừa biết !
- Chẳng lẽ câu chuyện đáng buồn nọ ? Sao cô lại...
- Đúng vậy. Chính câu chuyện đó... Tôi không ưa chư vị “chúa tể”, “nhà chinh phục”, không ưa các “công chủ” của sự sống. Các anh hoành hành cái sự sống đáng thương ấy. Các anh là ông chủ mà. Là thiên sử lưỡng chi mà. Là các nhà chuyên đem sự sống ra làm thí nghiệm ấy, không thể nhìn mặt các anh.
Cô im bặt. Anh cũng lặng thinh, cảm thấy mình đang rơi xuống vực thẳm của tuyệt vọng.
- Anh Buđrix yêu quý, hãy tha lỗi cho tôi. Tôi không thể đem lại gì cho anh. Anh đã có cả rồi. Anh đôn hậu, tốt bụng. Nhưng anh dũng mạnh. Anh có một công việc khắc nghiệt, hoàn toàn lý trí, không chấp nhận, dung tha những do dự. Bản thân anh cũng như vậy.
- Trời, Gragina nhầm to rồi!
- ....Cho nên tôi có thể đem lại cho anh những gì cùng lũ bướm và vài ba loài cây cỏ của mình? Chẳng lẽ tôi sẽ đem lại cho anh sự sống hằng tồn tại nơi nơi ? Anh không cần thứ đó. Ang thường quen nhào nặn, cắt xén cuộc sống ấy, chà đạp lên các quy luật của tự nhiên....
- Đừng, không nên, - anh gần như rên rỉ.
- Đúng , chả nên. Ta lại gần lửa đi.
Gragina tắt gương phản xạ. Xung quanh tối sầm. Chỉ còn vài đốm than hồng leo lét trong đống tro tàn.
- Nhưng thiếu Gragina, tôi cũng không thể sống nổi, - anh vẫn khăng khăng. – Gragina biết rất rõ điều đó. Tôi không nhớ điều đó bắt đầu từ bao giờ, nhưng khi vừa hiểu ra điều đó thì tôi cũng tức khắc hiểu ra rằng không thể sống thiếu Gragina được.
- Anh đừng nói nữa, - cô khẩn khoản. – Đừng nói nữa nhé !
- Họ bước lại bên đống lửa. Anh bắt đầu bẻ cành khô thì cô gái chợt nhìn thấy gì đó, thét lên.
- Gì thế ?
- Dấu chân, - cô nói.
- Ngay sát gờ khoảng đất trống để đốt đống lửa, ngay trên tro hằn lên một dấu chân báo tròn và to bằng chiếc lá hoa súng. Con thú vừa mới đặt chân đến đó thôi: dấu vết vẫn còn chưa lắng hết bụi.
- Thật không thể tưởng tượng được. Con này điên rồi. Cứ như bị quỷ ám.
- Tại sao thế ?
- Anh hiểu không: nó dám bước chân lên tro nóng !....Một điều không thể tưởng tượng được ! Không thể có chuyện ấy trên khắp mặt đất này. Không một con thú nào dám xông thẳng đến nơi có hơi người, hơi sắt hoặc mùi khói. Con này bị điên.
Ngay lập tức, như thể đáp lại lời cô, trong bóng tối vang lên một tiếng rú điên khùng, tiếng rên rỉ đau đớn của con báo khổng lồ vừa bị thương.
Tất cả xung quanh đều lặng đi. Và trong sự chết lặng đi vì khiếp sợ ấy chỉ còn tiếng rên rỉ điên khùng, dường như chứa đựng toàn bộ nỗi đau đớn của cả thế gian cùng khát vọng báo thù.
- Có lẽ tôi phải cho một phát, - cô gái rít qua kẽ răng.
- Không nên. – Buđrix can – Không được bắn cơ mà. Bình tĩnh nào!
- Ừ nhỉ, không được thật. – Gragina nói- Nhưng cũng không thể ở lại bên đống lửa này nữa. Chắc hẳn nó bị bỏng. Giờ thì không thể lường nổi nó sẽ làm những trò gì. Anh vào nhà đi. Dắt theo cả con chó nữa. Hôm nay, anh sẽ ngủ trong nhà.
- Có lẽ lần này cô nói đúng, - anh đáp.
Họ bước vào nhà. Que diêm xoẹt một tiếng nhỏ bùng lên soi sáng những ngón tay thon dài và gương mặt thảng thốt của cô gái.
Cô thắp ngọn đèn dầu. Trong nhà sáng lên một chút. Dưới ánh sáng tù mù, Buđrix thấy tường gỗ mốc thếch trăng trắng. Một nửa gian kê ván nằm, lót ổ rơm, trên phủ tấm ga vả thô. Sát trần treo vài ba cái xích đông, chất đầy những ống bơ, những gói to nhỏ. Bên trái cửa ra vào, đặt một bếp gang, trên bắc cái xô với khoai tây, ấm đun nước. Bên phải, dưới cửa sổ duy nhất, kê chiếc bàn mộc và một ghế băng.
Giữa bàn và ván nằm kê một cái hòm gỗ to. Chắc để thực phẩm. Đề phòng có con thú nào mò vào khua khoắng. Trên bàn để cuốn “sổ trực” dày cộp nhàu nát. Ngoài ra, không còn thứ gì khác. Buđrix quăng chăn và áo khoác lên ván nằm.
- Gragina sửa soạn ngủ đi. Tôi sẽ quay mặt đi.
- Anh cài cửa chặt vào. Tên cướp ấy vẫn lởn vởn quanh nhà đấy.
“Tên cướp” quả đang đi rảo quanh lều, gầm gừ, khò khè, thảnh thoảng lại gầm lên vì tức tối.
Con Amur chui tọt xuống gầm phản và không ló đầu ra nữa, như cố thủ trong chiến lũy. Buđrix gài móc cửa, chẹn một thanh gỗ lớn, đoạn ngồi xuống cạnh bàn, quay lưng lại phía phản, giở cuốn “sổ trực” ra.
Những dòng ghi chép thuộc đủ lại. Nghiêm túc có, đùa cợt có.
“Tôi phát hiện bộ mũi ông Uxiri ở ranh giới rừng dây leo”. Chữ ký. Ngày tháng.
“Masa, cô chẳng khác gì một con chìa vôi. Ngúng ngoẩy cái đuôi vừa vừa chứ”. Ngày tháng. Chữ ký loằng ngoằng.
Sau lưng Buđrix. Gragina thay áo ngủ; tiếng cỏ khô sột soạt, rồi tiếng ván cót két nhè nhẹ.
“Phát hiện sâu ăn lá đẻ gần trạm canh số hai. Phải tức khắc xử lý, kẻo không tránh khỏi thảm họa năm 1960”.
“Sẽ rất kỳ thú nếu được chứng kiến cảm giác của Vaxia và Alêna khi cặp này ngồi phải tổ tò vò”.
“Cậu ngu như lợn. Piôt ạ”
“Phát hiện gián cầy di tích. Tôi cho rằng thuộc loài đẻ con. Theo dõi khu vực phía bắc suối Cạn”.
“Các bạn sinh viên thực tập! Xin đừng bắt nạt lũ rắn lải Srênka. Chúng thuộc loài bò sát, tức thị là chỗ họ hàng với các bạn đấy”.
“Rađôska ! Nhà kiến học trẻ tuổi xinh xắn ơi ! Đôi tay nõn nà ấy đâu phải để vầy kiến! Anh xin hôn chúng”. Chữ ký lèm nhèm.
“Hôn kiến hay hôn tay ?”
“Tay, có điều không phải tay cô đâu, ễnh ương ạ!”
Họ vui nhộn trẻ trung, vững tin vào hạnh phúc, nhẹ dạ một cách thâm thúy. Tất cả còn đang ở phía trước họ. Riêng anh, sao không may đến thế ?
- Anh có thể sửa soạn đi nằm được rồi đấy, - cô gái nói nhỏ.
Buđrix quay lại. Gragina nằm sát vào tường. Đôi mắt tối đen nhìn trần nhà, hai cánh tay để trần đặt trên chăn. Môi mím chặt. Bắt gặp ánh mắt dò hỏi, bí ẩn của cô, Buđrix cười khẩy. Hình như trong giây lát cô hiểu tất tật mọi điều đang diễn ra trong lòng anh, nhưng rồi lập tức nhìn lảng đi nơi khác.
Lòng anh se lại. Cảm thấy thế là chấm dứt tất cả, anh thổi tắt đèn, trèo lên phản nằm ngửa mặt lên trần, hai tay gối sau gáy. Khung cửa sổ mờ sáng. Một đêm tối như mực.