[fresco]

X. DẠ KHÚC VÀ BÀI CA MỘT SỚM MAI HỒNG

Anh nằm cạnh đống lửa và không ngủ. Dưới lưng cỏ khô, đắp trên chân – một tấm chăn chiên, gối dưới đầu – chiếc áo khoác gấp lại.
Ngay cạnh là con Amur, cái đầu trán dô đặt lên hai chân trước trắng toát. Lông mày nó khẽ rung động, vì giấc ngủ ngon lành.
“Chú mày thanh thản thế - Buđrix thì thầm. – Ta thì khổ sở vô cùng”.
Câu chuyện với Gragina đã xáo động tâm can anh nhiều hơn là anh thoạt tưởng.
Lần đầu tiên anh vấp phải sự phủ định hoàn toàn tất cả những gì là lẽ sống của anh từ trước đến nay.
Đặc biệt cái giọng khăng khăng ấy, cái vẻ xa lạ ấy. Và điều cay đắng hơn cả là anh đã phải nghe những lời lẽ ấy chính từ miệng Gragina. Chính cô đã nói những lời nói ấy. Vậy mà anh e ngại điều đó hơn cả.

“ Cơ sự anh tồi tệ vô cùng, chàng Buđrix ạ. Hai người quá ư khác nhau, quá ư cách biệt. Cuộc sống của anh quả như băng tuyết trên đỉnh non vòi vọi. Vậy mà nàng từng trải thuở băng hà, nỗi chờ đợi cái chết của mọi sự sống. Nàng đã biết quá rõ thế nào là băng giá...Lá hình lông chim, trong suốt, nàng vươn cao hứng ánh nắng. .. Thùy dương nguyên thủy. Người đàn bà đầu tiên. Băng hà vừa trút đi nàng đã đến bén rễ trên đống đá, nơi chưa một ai có thể sống được. Và trụ lại từ thuở ấy, và sẽ còn đứng vững mãi mãi nơi đầu đẳng của cuộc đời. Và rồi hiến dâng sinh mệnh ngắn ngủi của mình để dải bờ cằn cỗi trở thành đất sống cho những kẻ khác.
Người đàn bà đầu tiên. Lại từng biết rõ thế nào là băng giá. Nàng sẽ không bao giờ tha thứ. Không đời nào cam chịu”.

.....Những con bướm đêm, to như những cánh chim, bay lượn trên đống lửa. Trên không trung trong suốt, trên các đỉnh núi, đứng lặng ngàn cao.
Anh biết người đàn bà ấy hiện ở đây, ngay sát cạnh, đang ngủ trong gian lều bỏ hoang kia. Nhưng có thể nàng cũng không ngủ, bởi câu chuyện bên bờ sông cũng náo động lòng nàng. Chính vì có câu chuyện đó mà nay nàng càng cách vời hơn cả những vì sao xa xôi lạnh lẽo kia. Nàng là sức sống. Bởi vậy sẽ không bao giờ có thể tin cẩn anh. Anh và nàng là hai mặt của sự sống. Của sự sống ư? Nói chung là hai thái cực của mọi sự tồn tại trên đời..
Cảm thấy điều đó, anh cay đắng khôn cùng.

Đêm. Tiếng nhạc đêm du dương. Dòng sông vỗ sóng đôi bờ ngái ngủ. Cái gối dưới má cũng bằng rong tảo. Nhưng cây thùy dương nguyên thủy cúi đầu lắng nghe chuyện mơ của muôn loài. Rễ nhân sâm ngủ giữa rừng sâu thẳm, giấc ngủ cảnh tỉnh chập chờn: Bạn Genus yên ngủ tận lòng đất đen, Những người chết ngủ dưới huyệt mộ, những người sống ngủ trên giường nệm và cạnh các đống lửa. Và tất cả - tất cả đều lắng nghe tiếng nhạc đêm: người – với niềm hy vọng, kẻ - với nỗi tuyệt vọng. Số này – cam chịu yên phận, số khác – sẵn sàng cắn xé để giành lấy sự sống.

Trong cơn mơ màng, qua mi mắt lim dim anh bỗng thấy Amur lẳng lạng ngồi dậy, thân căng thẳng. Lông trên gáy dựng ngược lên như bờm, các bắp thịt căng thẳng, mõm nhe răng nanh ra. Hàm răng nhe ra lặng lẽ ấy còn ghê rợn hơn tiếng gầm gừ, tiếng sủa.
Buđrix ngồi dậy.
Đống lửa đang tàn. Điều đầu tiên con người trông thấy trong bóng đêm, ngoài vùng ánh lửa đỏ chập chờn – cái ốc đảo đang tàn lụi trong bóng tối mịt mù, ấy là hai đốm lửa xanh lè lạnh lùng. Hai đốm lửa băng giá, không nhấp nháy, trừng trừng bất động.
Con người và con thú nhìn thẳng vào mắt nhau. Lát sau, con người đứng dậy. Tức khắc, từ trong đêm tối, từ nơi sáng quắc hai đốm lửa xanh lè, tàn ác, vọng tới một tiếng khục khặc khàn khàn trong cuống họng.
Có tiếng gì như tiếng làu ngàu tức giận trong đêm tối mịt mù, có tiếng gì rền vang như tiếng sấm xa, bỗng chốc chuyển sang tiếng gù êm ái nhưng đầy những phản trắc bất ngờ, bỗng chốc tụt xuống đến hai quãng tám, thành tiếng gầm gừ. Và trên toàn thế gian không còn tiếng nào nguyên thủy hơn, khủng khiếp hơn, quyền uy hơn.

Con người tiến một bước, rồi hai, rồi ba. Tiến thẳng vào đêm đen. Tay không. Tiếng gầm gừ hình như nhảy lùi vào bóng đêm. Nhảy lùi bước nữa. Lại bước nữa.
- Mày, con báo Mãn Châu kia, - con người nói. – Mày, con báo barxơ, con lêôparđơ, hay gì gì đó nữa. Con mèo ghẻ ư? Ra đây xem nào !
Hình như tiếng người đã buộc con báo nhảy lùi lại nữa. Tiếng gầm gừ chuyển thành tiếng khò khè tắc nghẹn như thể có kẻ đang hấp hối trong đêm.
Buđrix tiến một bước nữa. Anh tức điên lên. Tức giận con quái vật rình vồ con chó, và biết đâu rình vồ chính anh. Tức giận đêm tối, tức giận người đàn bà kia đã sổ toẹt cả cuộc đời anh, dẫu rằng xuất phát từ những lời lẽ của chân lý tối cao.

Giờ đây, tiếng khò khè lởn vởn quanh đống lửa. Theo một đường tròn vô hình. Con thú lượn vòng mỗi lúc một xa. Rõ ràng có vẻ không hài lòng, rõ ràng có vẻ bị xúc phạm chí mạng đến lòng kiêu hãnh.
Và con người biết rằng con thú sẽ không bao giờ tha thứ cho anh sự thất bại của nó.
Anh ném thêm cành khô vào đống lửa. Ngọn lửa bùng lên nhảy nhót đỏ rực trên những thân tuyết tùng, trên những thân cành trắng trắng của những cây dẻ khổng lồ, trên hai cánh cửa lều mở tung, trên gương mặt người đàn bà đứng sững giữa ô cửa.

- Anh điên à? – Giọng cô đứt quãng. – Thế súng? Súng đâu ?
- Báo không tấn công người, anh đáp lạnh lùng.
- Đúng , không bao giờ tấn công. Nhưng con này, tôi chưa rõ nó là con thú thế nào, cụ thể con này.... Nó đã vồ một đứa bé, đã bén mùi thịt người chăng ? Nó đã trở thành con thú ăn thịt người vì già lão hay vì có cố tật ? Hay chỉ vì đã quen thói săn vồ con mồi yếu đuối nhất là .... con người... hay là nó cũng bị thần kinh như anh chẳng hạn.
Cô bước lại bên đống lửa vẻ mặt hằm hằm.
Anh không đáp lại nửa lời. Với anh, thế đủ lắm rồi. Anh nằm xuống ổ, trùm chăn kín đầu và im bặt, xây lưng lại phía cô.

.... Khi anh thức giấc, ánh bình minh đang bừng bừng đỏ rực. Cả nửa bầu trời. Sương tí tách nhỏ giọt từ cành lá sạch bong, bóng loáng như láng một nước sơn.
Người đàn bà ngồi bó chân, gục cằm lên đầu gối. Khẩu súng đặt bên cạnh trên cỏ.
- Một con người trang nhã nhất dưới gầm trời này đã tỉnh giấc nồng. Ca sĩ ! Hãy ca lên khúc bình minh- Cô nói, không mảy may dấu vết của cơn giận dữ đêm qua, giọng điềm tĩnh pha chút giễu cợt. – Họ để một phụ nữ thức canh và mãn nguyện vì đã hoàn thành nghĩa vụ, họ lăn ra ngủ...
- Riêng tôi, hình như không yêu cầu ai thức canh thì phải. Không hề có chuyện gì xảy ra. Không hề có lý do cho việc thi thố tinh thần anh hùng và việc thức canh trắng đêm đầy lòng quên mình cao cả.
- Thế ngộ nhỡ tôi thích thức trắng đêm thì sao ?
- Xin sẵn sàng tin ngay.
Trong khóe mắt, sự nghiêm túc đã thế chỗ vẻ giễu cợt:
- Tôi đã đo cự ly giữa các dấu vết. Biết cự ly dấu vết, có thể phỏng đoán kích thước con thú.
- Thế sao ? anh hỏi không quan tâm lắm.
- Chú “miu” ấy chừng mét bảy, mét tám từ mũi đến chấm đuôi. Một con vật xinh xinh, dịu hiện. Chú “miu” hiền lành có tiếng gừ êm ái ấy độ bảy mươi lăm ký. Chú cào yêu một cái thì phải toạc da cho đến bộ phận mà đôi kẻ quen dùng để suy nghĩ thay cho cái đầu – những kẻ tay không đi thăm nó ấy.
- Ô hô ! Tôi không ngờ phụ nữ cũng có tài thao thao bất tuyệt như vậy đấy.
- Đây, chàng hiệp sĩ có thể chiêm ngưỡng chú “miu” nguyên hình. Biết đâu, chàng hiệp sĩ không tin lời suông, muốn được tự tay sờ thấy chăng ? Xin sẵn sàng tạo cho chàng điều kiện ấy. Chú “miu” đã quan sát hiệp sĩ chẳng phải một tiếng và chỉ lo ngộ nhỡ làm kinh động giấc vàng bởi cuộc viếng thăm quá sớm... Cô dúi vào tay Buđrix chiếc ống nhòm dã chiến. – Tít kia kìa. Ngắm cho kỹ nhé ! Cao hơn một chút, bên trái lở tích có tảng đá. Đấy, ở trên ấy. Đang tỏ ra vô cùng quan tâm. một sự quan tâm sâu sắc đến tính mạng và sức khỏe của chàng hiệp sĩ.

Buđrix quan sát chăm chú hơn. Khi nhìn thấy con thú, anh kinh ngạc: một con báo to kinh khủng, bắp thịt cuồn cuộn dưới bộ lông bóng mượt, đang đứng trên mỏm đá quan sát, toàn thân bất động, y hệt một bức tương tuyệt mỹ. Anh thầm xác nhận là Gragina không phóng đại kích thước con thú.
Cái sọ dẹt, dường như được tạo riêng cho tư duy thú vật độc ác, cặp mắt xanh lè đứng trông, tấm thân tròn săn, dũng mãnh.
Một con báo đực to khỏe, lông màu vàng gỉ sắt, sườn và lưng màu da cam sẫm, bụng trắng như tuyết.
Và trên khắp bộ lông lộng lẫy ấy nổi lên những đốm đen xếp thành từng vệt vằn như vằn hổ. Ở sườn, chân và đầu, những đốm to hoặc nhỏ. Ở cổ, bụng và lưng là những khuyên tròn.

- Có đúng là thèm được vuốt lưng chú một cái không ? – Cô gái hỏi giọng dịu dàng ngây thơ . – Những chuối khuyên xinh ghê!
- Ồ, đồ quỷ ! Lộng lẫy khiếp !
- Một kẻ điển trai khí khó hiểu. Vốn không tấn công người, đùng cái – tấn công. Thoáng thấy hơi người thường bỏ chạy như chạy trốn tử thần. Cắt lẻn đến gần được nó khoảng ba chục mét đã là điều may mắn hiếm có. Thế mà bỗng dưng nó nằm ngay cạnh. Thế mà bỗng dưng... Tôi chịu không còn hiểu ra sao. Vì thế, tôi sợ.
- Tha lỗi cho tôi nhé. – Buđrix giàn hòa. - Cô nói đúng,. Vì cái ơn ấy, tôi xin ....Xin làm gì nhỉ ? À, đây rồi.

Mặc độc chiếc quần đùi, anh vùng dậy bám lấy cành tuyết tùng đu người trèo lên, nhanh như sóc.
- Anh leo đi đâu thế?
- Tuyết tùng. Cây nhận thức mà. Tôi xin hái cho cô một cành to có quả.
- Y như con nít....Đúng là của khỉ...Chúng lìa khỏi cành ngay ấy mà.
- Với tôi, không lìa đâu.
- Điên !- Cô nói nhỏ.

Anh tiếp tục leo lên cao hơn. Mặt đất mỗi lúc một xa hơn. Rồi sau đó cao đến chóng mặt. Nếu bay xuống, phải đến ba chục mét. Cành cứ cong xuống. Qủa thì ở mãi đầu cành.
Anh bẻ một cành to tướng có ngót chục quả, nặng như đá, cắn vào răng, và bắt đầu bám chặt thân cây, tụt dần xuống.
Khi xuống tới đất, chân vẫn hơi run run vì căng thẳng. Toàn thân từ ngực đến bàn chân đầy nhựa.

Anh đưa cành tùng cho cô gái.
- Cô cầm lấy. Đừng nên giận tôi nữa.
- Điên ! Thật như con nít. Bây giờ làm gì. Anh lấy dầu hỏa, ra sông mà rửa cho sạch nhựa. Để rồi giữa chốn không khí ngát hương rừng này anh sẽ sặc sụa mùi dầu như cái bếp gỉ.
- Không sao, - anh đáp – Trước đây tôi từng sặc sụa nhiều thứ mùi. Công việc của tôi nó như vậy mà.
- Qủy tha ma bắt cái công việc của anh đi ! Thôi tắm nhanh lên còn đi bắt bướm chứ.

........Buđrix tắm xong, đứng ngâm mình dưới nước đến ngang lưng, nghe cô gọi anh về ăn sáng.
Sương sớm long lanh, những đỉnh núi in nét rõ mồn một trên nền không khí trong vắt. Cách anh không xa , một con rái cá bò xuống bến rồi lao vút xuống mặt nước trong veo.
Bên trên tất cả, một sớm mai hồng đang ngự trị, nắng vàng đang ngự trị, sức sống đang ngự trị.

Và trên mặt nướcc chảy trôi, là thùy dương nguyên thủy ngân reo tiếng bạc ngọt ngào. Và không thể không nghĩ rằng biết đâu chưa phải mọi điều ở đời đã mất cả, rằng đường đời còn có thể ngoặt theo hướng tốt đẹp hơn, rằng trên trái đất này vẫn còn tồn tại niềm hy vọng.