II. Bài ca sao biển - Tố nữ cùng hội hoa đăng
Anh đứng ngắm biển trên bờ cao, khuỷu tay tì lên lan can xây có trang trí những hình nổi cá heo. Mắt anh nhìn xa xôi. Đợt mưa dài đã dứt, mùa thu duyên hải, vàng rực và ấm áp đã trở lại miền đất này, trở lại với núi đồi, với những sườn đảo um tùm cây cối.
Dưới chân anh là bờ dốc dựng đứng đá bazan, cao đến năm chục mét, đôi chỗ mọc cheo leo vài lùm cây bụi cỏ. Tiếp đến, một dải cát hẹp, rồi là mặt vịnh bao la xanh ngắt. Dãy đồi ở bên kia vịnh, thường ngày bị mây mù hay màn mưa bao phủ, hôm nay trông rõ mồn một đến từng gốc cây. Không khí chan hoà ánh nắng trong suốt.
Hôm nay là ngày kỷ niệm chiến thắng phát xít Nhật. Trên mặt vịnh sẽ có bắn pháo hoa nên một đơn vị hạm đội đã ra vũng tàu. Buđrix đứng đấy đã một tiếng đồng hồ và còn định tiếp tục đứng chờ tại vị trí đó. Chẳng phải tại anh sợ mất chỗ - đương nhiên nó rất thuận tiện cho việc quan sát. Điều chủ yếu là đứng đó thật dễ chịu, thoả thích ngắm các hạm tàu, biển cả, núi đồi. Vừa ngắm nhìn, vừa suy nghĩ, vừa cảm nhận bằng cả cơ thể ánh nằng cùng làn gió mằn mặn mơ hồ mơn trớn làn gió mới kỳ lạ. Mùi vị ngai ngái tan biến cùng với nước mưa, trong không khí thoang thoảng hơi ấm khô ráo và hương tuyết tùng từ những khu rừng xa tít tắp tận bên kia bờ vịnh. Rồi muối nữa, liếm môi thấy có vị mằn mặn. Trước mặt anh là phần đại dương gần như mặn nhất trên trái đất này. Những ba mươi tư gram muối trong một lít nước. Thậm chí ở trong vịnh này cũng chỉ nhạt bớt có hai gam thôi. Mặn hơn biển Bantích và Kaxpia đến năm lần, và hơn Hắc hải hai lần. Biển nơi đây như vậy đó!
Nhìn sang phía bên phải, anh thấy vũng Ximêônôp cũ, nơi xưa kia Trời đem bà nội tương lai đến cho Vaxin Paplop. Ngay dưới chân anh là bãi tắm thuỷ thủ, rào ngăn hẳn hoi. Hôm ấy Vaxin dặn anh đến đây và đợi chừng một tiếng: cậu ta còn mắc giải quyết một công chuyện…
- Đến bãi tắm công cộng có hơn không?
- Đông chết… - Vaxin nhăm mặt, - đục ngầu nữa. Lại không có những bờ cao. Đá lại sắc nữa chứ…Đây có như bờ biển Hắc hải nhà anh đâu.
- Thế ở bãi thuỷ thủ tốt hơn à?
- Ít ra cũng có cầu tàu. Thích thì cứ việc đứng trên đó mà nhảy cắm đầu xuống.
- Ai cho!
- Gì cơ? Xì ra mười Kô pêch là xong tuốt.
Qủa thật ở đây hay hơn bãi tắm công cộng. Cái chính là vắng vẻ. Thỉnh thoảng mới xuất hiện vài chiến sĩ hải quân. Họ luyện tập dưới sự chỉ huy của thủy thủ trưởng chừng hai mươi phút. Rồi lại không một bóng người. Thật khoan khoái mỗi khi đứng trên cầu cao nhảy ùm xuống nước, ngoi lên, tay quạt phải những con sao biển trăn trắng trơn tuột, sau đó lại trèo từng bậc thang leo lên cầu tàu mà nằm phơi mình trên những tấm gỗ nhẵn thín âm ấm, lát gần như kín bờ biển đến tận sát mép nước.
Vaxin mãi chẳng thấy đến.. Buđrix đi lại trên thành bến leo lên cầu tàu, lặn xuống đáy biển tìm bắt những con sao biển. Lần nào lặn anh cũng ước lượng nhầm độ sâu vì nước biển trong xanh đến kỳ lạ.
Những con sao biển không mềm nhũn, mà cứng ráp như san hô và như thể vật vô tri vô giác. Anh mò được cả một lô, rải chúng ra khắp sàn gỗ, chăm chú quan sát mà vẫn không phát hiện một cử động nhỏ nào. Chỉ sau khi nhìn đi chỗ khác một lát rồi quay lại quan sát mới thấy con này co một cánh sao, con kia duỗi thẳng các cánh ra. Cái lũ kẻ cướp ấy chỉ bộc lộ uy thế khi tấn công những kẻ còn ít năng động hơn chúng. Buđrix mò được cả một vài vỏ sò rỗng ruột có những lỗ thủng nhỏ tròn trịa- Ấy là vết tích con sao biển để lại. Nó bò lên phủ kín mình sò, rồi tiết ra một giọt axit làm tan vôi, sau đó luồn qua lỗ thủng những cái chân nhỏ xuíu giống con giun, móc thịt sò ra ăn.
Như thể để trừng phạt tụi sao biển về tội ăn hiếp kẻ yếu. Buđrix lật ngửa chúng lên, dùng dao cạo sạch hàng chân giun ở mặt dưới mỗi cánh. Nhưng làm xong, anh chợt hiểu là mình đã tàn sát vô ích lũ sao biển, bởi vì chẳng có chỗ nào để phơi chúng, mà cứ mang ướt như thế thì gãy hết cánh.
Anh ngồi ngắm chúng không biết chán. Có những con nhỏ chỉ bằng ổ cắm điện, cánh chỉ hơi nhú ra, màu xanh nhạt phơn phớt da cam: có những con to như cái đĩa lớn, màu san hô; có màu đỏ tía và đỏ rực; lại có cả màu tím sẫm, óng ánh. Màu sắc thật phong phú, huyền ảo! Đến ngay cả đồng chí Trung cộng chắc cũng phải đồng ý vẻ đẹp này thuần tuý vị cái đẹp. Bởi vì sao biển gần như là sinh vật duy nhất không thể ăn được. Câu ngạn ngữ “ Trong loài bò sát giống không thể ăn được là xe tăng”, lẽ ra có thể bổ sung “và sao biển”. Nhưng như vậy thì đâu còn là ngạn ngữ.
Cuối cùng, Vaxin cũng đã đến.
- Cậu làm cái trò gì thế?
- Thế đấy, đẹp như vậy mà mình làm phí hoài cả.
- Sao lại phí hoài? Ta mang chúng vào nhà triền phơi lên xà. Chỉ một tuần là khô cong, mà vẫn như còn sống.
Anh cùng Vaxin đã làm như vậy, sau đó Vaxin đề nghị:
- Ta đi một lát chứ?
-Đi khỏi đây bây giờ, tiếc lắm. Tuyệt thật…Dẫu có gió nhưng vẫn tuyệt.
- Thì có gió mình mới mời.
-Gì cơ?
-Đi mà. Mình phải chứng minh mình là phó quán quân, tương lai là quán quân chứ!
- Về thể dục đi bộ à? Mình đuổi kịp cậu sao được, cho nên mình chạy theo cậu làm quái gì?
- Chạy sao được!- Vaxin nói- Cậu không phải đức chúa Kitô, đi bộ trên mặt nước thế quái nào được.
- Chúa Kitô can hệ gì đến đây?
- Đồ cá mòi!- Vaxin nói- Cậu thì Kitô quái gì, cậu là đồ cá mòi ghẻ! Ngồi sờ sờ trước mặt biển mà chẳng hiểu ngô khoai gì cả. Cậu chỉ là cái đồ tôm tép sông ngòi, nghêu sò ốc hến tép riu thôi.
- Cậu chửi bới gì lạ thế?
- Thôi, đi nào!
Họ xuống bến. Chỗ đó là trạm đỗ của những thuyền buồm được kéo nghếch mũi lên bờ.
- Thể dục đi bộ. – Vaxin lầu bầu- không đâu, anh bạn ạ, tôi là quán quân một môn thể thao cao thượng nhất. Tôi là vận động viên thuyền buồm…chúng ta đi…. làm như thể anh ta động đậy lưỡng chi trên mặt đất tức thị anh ta đi đấy… Nói đến “đi” phải là đi biển ấy chứ.
Và họ đi thật. Những con sóng cao phải ngập hai đầu người, nước xanh trong như thuỷ tinh, ngọn sóng ngầu bọt trắng xoá. Chúng lừng lững xô đến, cuộn cao lên, đe doạ tràn ngập con thuyền, những con thuyền mỏng manh như cái vỏ trứng vẫn nhảy nhót giữa những đợt sóng, bay lên tận ngọn và lao đi như tên bắn.
Nhờ sự chỉ dẫn của Vaxin, Buđrix nhanh chóng quen tay điều khiển. Cũng chẳng có gì rắc rối lắm trong trường hợp anh chỉ là tuỳ tòng. Họ bay là là trên ngọn sóng, đôi lúc treo cả người ở bên ngoài thuyền, gần như chụm xuống mặt nước đang réo ầm ầm. đến lúc ấy, anh mới nhìn Vaxin bằng cặp mắt khác hẳn. Sôi nổi mà vững tin, kiên quyết, một chúa tể biển cả, một thuỷ thủ cao tay, pháp thuật vô địch. Đã thế Vaxin lại còn nghịch ngợm đến liều lĩnh, như thể muốn trả miếng Buđrix vì anh đã có giây phút ngờ vực.
Nước mặn và gió lộng liên tục trào lên người họ. Trào lên, để lại một lượng muối nhất định, rồi lướt đi tiếp. Một đợt tiếp theo, lại một đợt nữa.
- Bánh hạnh nhân, bánh hạnh nhân- Vaxin lẩm bẩm- Mẹ ơi, mẹ yêu quý, con bồ câu nhỏ, dấn lên nữa nào?
Vaxin đuổi theo chiếc cano nhỏ. Tưởng chừng sẽ chẳng bao giờ đuổi kịp. Khoảng cách những nửa cây số. Nhưng Vaxin mở hết tốc lực.
- Mẹ yêu quý, gắng lên – Vaxin van vỉ chiếc thuyền đầy nước, phải tháo qua “cốcpit”- tức mở nút cái lỗ nhỏ ở đáy thuyền. Tốc độ nhanh như tia chớp khiến nước trong lòng thuyền lao ra với chị em sinh đôi của nó là sóng biển.
- Em yêu, nhanh nữa nào! Cánh chim không mỏi dấn chút nữa đi!
Và họ đã vượt lên trước chiếc canô.
Sau đó họ vun vút lao ngược lại, hò reo vang động mặt sóng. Thật đã đời!
Sau đó họ ngồi nghỉ trên bờ biển. Chiều đã muộn, cầu tàu vắng tanh. Ráng hoàng hôn tắt dần, bóng tối buông xuống sau đồi, vài đám mây thưa thớt, mỏng manh nhẹ nhàng như màn sương, ngưng lại trên các đỉnh. Vaxin lôi đâu ra nửa lit Vodka và cả một gói cua bể. Họ cùng nâng cốc chúc tụng cuộc rủa tội bằng nước mặn và nhấm nháp thịt cua bể mằn mặn ngon tuyệt. Thực thú vị khi được ngồi thảnh thơi như vậy, chân thả xuống vấy nước mát, mắt ngắm cảnh hoàng hôn.
- Kia kìa, chỗ đấy ông mình mua được bà mình- Vaxin nói, và lần này Buđrix hoàn toàn tin lời cậu ta.
Ở cái miền đất quái dị này cùng những con người kỳ quặc kia, mọi chuyện đều có thể xảy ra. Cho nên chắc chắn từng có người bà như vậy, có cả cụ nội đại tá cảnh sát, cả Vera Phikner, nếu như người ta đã không nói dối trong điều hệ trọng nhất là sự nghiệp của chính mình.
Vì nghịch ngợm, Buđrix không rửa sạch muối trên người, ở ngoài bờ biển cũng như khi về khách sạn. Sáng ra ngủ dậy, anh thốt lên mọt tiếng “ồ”!: Tóc gần như trắng xoá, lông mày bạc phếch, trên da dẻ đọng lại một lớp muối dày có đến hai ly.
“ Một con sói biển đã bạc đầu trên sóng nước. Ta đi chứ, chú nhóc? Ê, đồ các mòi! Thôi được, cứ động đậy lưỡng chi đi.”
…..Trong khi đó, trời gần như tối hẳn. Trên các hạm tàu những chuỗi đèn màu đã bật sáng.
Dọc theo lan can bờ biển người đứng đầy thành hàng ba, hàng bốn, hàng năm. Thậm chí, có đôi chỗ đứng chen chúc. Đó đây vang lên tiếng cười, tiếng hát, tiếng dạo đàn ghita.
Sau lưng anh mọi người vẫn ép tới: người lách tìm bạn bè, người len vào chỗ đứng tốt hơn. Bỗng Buđrix cảm thấy có bộ ngực mềm mại của phụ nữ chạm vào lưng anh. Sau đó một bàn tay nhỏ nhắn tì vào lưng anh, và hoài công cố đẩy anh nhích ra.
- Xin lỗi anh nhé - Một giọng trong trẻo, tươi trẻ cất lên: - Họ cứ xô bừa tới như một lũ gấu ấy. - Đoạn quay sang nói với những người khác: - Cho tôi ra cái chứ!....
- Đứng yên nào! - Một giọng ồm ồm đáp lại: - Ở đây toàn các anh tốt bụng cả mà….Các anh sẽ ôm em vào lòng êm ru!...
Đám người lại lấn tới. Bàn tay nhỏ nhắn lại ấn nhẹ vào lưng.
- Không sao ra được.
- Cô chen ra làm gì cơ chứ? – Buđrix ghé ra phía sau.
- Tôi lạ gì cái trò này…chỉ định ngó qua, ai ngờ bị cuốn hút vào tận đây…
Buđrix dồn hết lực co lưng nống sang một bác lực lưỡng đứng bên sườn, giải phóng được một chỗ ngay cạnh mình.
- Này này, anh bạn trẻ, - bác trung niên càu nhàu: - Định ép mỡ đấy à?
- Cô đứng vào đây, Buđrix bảo cô gái- Cô không chen ra nổi đâu. Đứng đây, ít ra cô không bị bẹp dí. Cứ đứng đây một lát. Không lâu đâu mà.
- Cám ơn anh- Cô gái đáp..
Cô đứng vào chỗ, tì tay lên lan can. Burix liếc nhìn cô, nhưng không so thấy rõ nét mặt. Chỉ thấy gương mặt trăng trắnglờ mờ trong bóng tối nhá nhem. Ở tầm cao hơn vai anh một chút, nghĩa là dáng vóc cũng khá.
Nhưng rồi chợt mất hứng, anh không quan tâm đến cô gái nữa. Có điều thỉnh thoảng đám đông lại bắt anh phải nhớ đến cô. Ai đó cựa quậy tận đâu đâu, như các bắp tay hoặc chân anh tức khắc cảm thấy bờ vai mảnh mai hoặc mép đùi mềm mại của cô gái. Cô lập tức nhích ra. Anh thầm khen ngợi thái độ e dè của cô gái đối với sự đụng chạm giữa đám đông. Nhưng rồi lại quên khuấy ngay sự tồn tại của cô.
Một hồi lâu cả trên bờ lẫn trên mặt biển đều không thấy bật đèn. Chắc người ta chờ cho trời tối hẳn. Tuy nhiên, tối mù rồi còn gì, ráng chiều chuyển màu tro tàn từ lâu. Vừa mới đây, các đường viền chân mây còn in nét trên nền trời dát vàng pha sắc đỏ, thế mà giờ đã chỉ còn một khoảng không mờ đỏ, xen chút xíu vàng, tím dần, tím dần. Vừa mới rực đỏ đấy, mà giờ chỉ còn một màu khói đục lờ mờ; vừa mới ánh lên như dát vàng trên tượng thánh đấy, vậy mà nay chỉ còn lại một vệt sáng độc nhất, tựa như ngọn nến cô đơn trong đêm đen.
- Trông như ngọn nến trong đêm đen, - cô gái lẩm bẩm với chính mình, vô tình thốt lên.
Anh ngạc nhiên nghe cô nhắc lại đúng ý thầm kín của anh. Một cảm giác gần gũi mong manh chợt nảy sinh giữa anh và người con gái xa lạ kia.
Ánh hoàng hôn cuối cùng tắt hẳn, ngay tức khắc và ngay chỗ đó, trên mặt vịnh nhấp nháy li ti một chòm sao lờ mờ.
- Đằng kia là cái gì thế nhỉ? – Anh quay sang hỏi cô gái- Từ ban sáng, tôi đã phát hiện mấy chấm trắng ở đằng ấy. Mấy ngôi nhà à?
- Anh đứng đây từ sáng cơ à? - Giọng cô lộ vẻ mỉa mai. - Qủa là một người rỗi rãi!
- Chẳng lẽ cô chưa từng một phen bận túi bụi, chạy ngược chạy xuôi, sau đó ngồi lì một xó xỉnh náo đó mà quan sát vạn vật đổi dời ư? Vừa mới sáng đấy, giờ đã tối mù. Biển lúc trước màu ngọc aquamarin, rồi ngọc lazurit, bây giờ màu xanh đáy chai.