[ngocbaoruss]

Đền Chợ Củi
(Còn được gọi là đền ông Hoàng Mười - thuộc Xã Xuân Hồng, huyện Nghi Xuân, tỉnh Hà Tĩnh)

Toạ lạc mái đông núi Ngũ Mã trên một ngọn đồi thấp cạnh bờ sông Lam, Đền Chợ Củi khởi dựng vào khoảng giữa thế kỷ XVIII. Qua các tài liệu thành văn và khảo sát thực địa các nhà nghiên cứu khẳng định đền Chợ Củi là đền thờ Mẫu Liễu, tuy nhiên cùng với việc thờ công chúa Liễu Hạnh, nhân dân ở đây còn thờ một số vị thần khác như Trần Hưng Đạo, Lê Khôi. Tương truyền khi Lê Khôi đến trấn thủ ở Nghệ An đã thấy có ngôi đền này nhưng quy mô còn rất nhỏ và lợp tranh. Sau nhiều lần trùng tu tôn tạo đền mới được lợp ngói. Diện mạo ngôi đền Củi ngày nay, có phong cách kiến trúc đậm đà dấu ấn thời Nguyễn. Để nhớ công ơn ông Lê Khôi, người đưa lại cuộc sống ấm no cho mình nên sau khi ông mất (1446), nhân dân lập bài vị ông đưa vào phối thờ ở đền và tôn là đức thánh Hoàng Mười.

Hàng năm ở đền Củi có 3 ngày đại lễ: ngày 3/3 âm lịch giỗ Đức thánh mẫu Liễu Hạnh; ngày 20/8 âm lịch giỗ Hưng Đạo đại Vương; ngày 10/10 âm lịch lễ hội đức thánh Hoàng Mười.

Vì sự ngưỡng mộ của nhân dân đối với Mẫu Liễu, Trần Hưng Đạo và đặc biệt là đức thánh Hoàng Mười cộng thêm sự đặc sắc về cảnh quan, kiến trúc nên quanh năm, không riêng người xứ Nghệ mà muôn phương khách về đây vãn cảnh hành lễ. Ngôi đền cổ và phong cảnh nên thơ tạo cho du khách những giờ phút thảnh thơi, tĩnh tại hoặc chìm đắm trong văn chầu và không khí lễ hội truyền thống linh thiêng. (St)

Sông Lam