[nqbinhdi]

htienkenzo viết

Tôi là kẻ hậu sinh, nhưng tôi đã được sống trong không khí những ngày sôi sục đó. Tôi vẫn biết có đợt tổng động viên đi chiến trường K mà các anh gần chỗ tôi ở phải lên đường, kể cả ở trường cấp 3. Chỉ một thời gian ngắn thôi, lại xảy ra chiến tranh ở biên giới phía Bắc. Thông tin khi ấy chỉ có trên Đài Tiếng nói Việt Nam, báo Nhân Dân, Quân đội Nhân Dân.
Ba tôi kể cho tôi nghe rất nhiều về sự kiện này. Kể cả các sự kiện trước nữa, bởi anh trai tôi trước đây đã từng học ở Trung Quốc, sau đó bị lùa về nước trước khi anh ấy đi học ở Đông Âu.
Tôi thường truyền đạt lại cho thế hệ sau tôi về ngày 17 tháng 2 năm 1979. Đến giờ tôi vẫn còn nhớ như in ca khúc "Tiếng súng đã vang trên bầu trời biên giới", phim "Đất Mẹ"...

"Không thấy một dòng tin nào hôm nay về chuyện ấy", nhưng đây là điều không được phép lãng quên với bất cứ lý do gì!

Tiếng súng đã vang trên bầu trời biên giới!

Lần đầu tiên tôi nghe ca khúc này là trên mặt trận, hôm đang lội bộ xuống trạm tải ba của trung đoàn nằm cách trung đoàn bộ hơn 10 km để sửa máy TCT (máy tải ba 1-2 đường do Hungary sản xuất). Dạo ấy vừa mới đánh nhau được chừng mươi hôm, đi xuôi xuống thì đừng hòng vẫy nổi xe nào cho đi nhờ, chỉ đi lên thì mới lại dễ bám nhờ theo xe lên tuyến trước được (cánh lái xe, cả quân sự lẫn dân sự chạy xuôi chỉ chở dân chạy giặc là cùng chứ lính thì đừng hòng, có lẽ họ sợ nhỡ cho nhầm anh lính đào ngũ nào đi nhờ chăng). Đang cuốc bộ đi xuống theo đường Hữu Nghị 7*, bất chợt nghe vọng ra từ ca-bin một xe vận tải đang đi ngược lên cái câu hát ấy, chắc từ máy thu thanh của anh lính lái xe. Chỉ được có mỗi câu ấy, các câu sau quá nhỏ, nghe không rõ nữa do xe đã chạy qua.

Dẫu không nghe hết được bài hát nhưng cái câu ấy vọng ra, nghe như tiếng kêu giận dữ. Cảm xúc rất khó tả.

Lúc ấy địch đang rất mạnh, trên hướng Hoàng Liên Sơn, địch đã vào khá sâu, tràn qua thị xã Lào Cai, tiến xuống ngã ba bản Phiệt, một mặt đánh thúc xuống theo đường Hữu nghị 7 tới tận ngã ba Cốc Sam đường đi sang ga Phố Lu, một mặt vòng ngược lên đánh tập hậu thị trấn Mường Khương. Lực lượng ta phía này rất mỏng, chỉ vẻn vẹn có 2 trung đoàn bộ binh bộ đội địa phương là e196 (ngay trong đêm đầu tiên 16-2 đã bị địch bí mật tập kích vào chỉ huy sở gây thương vong nặng ban chỉ huy), e254 và trung đoàn pháo binh 168 của quân khu, chống lại mấy sư đoàn địch. Bên kia sông Hồng thì có sư đoàn 345 của ta đang cố sức chống đỡ, bảo vệ mỏ Cam Đường (mỏ a-pa-tít Lao Cai), xa hơn, sư 316 (thiếu) đang quần nhau với địch, cố giữ Sa Pa. Cả thảy địch huy động gần 10 sư đoàn tiến công rất ác liệt. Đạn đã bắt đầu rất thiếu, sau mấy hôm đánh nhau thì lính thông tin chúng tôi đi nối dây trong rừng 2 người chỉ có 1 AK và được phát chỉ vẻn vẹn 3 viên đạn, tất cả dành để đưa ra các chốt. Đã đến lúc bộ đội truyền nhau câu: "Không thể lùi nữa, phía sau chúng ta là thủ đô Hà Nội!". Trên đường quốc lộ đã thấy ngày đêm các đoàn xe kéo pháo và chở đạn ngược dốc leo lên.

Cái câu hát ấy lúc ấy với tôi nghe như tiếng kêu báo tin dữ, thảng thốt báo tin giặc cướp đã tới, gọi mọi người cùng xông ra cứu nước nhà, gọi hậu phương chi viện cho tiền tuyến. Xúc động lắm, cũng mừng lắm bởi chi viện của hậu phương đã và đang tới.

*) Đường Hữu Nghị 7: Là đường quốc lộ từ Lào Cai xuống Yên Bái nối vào đường QL số 2. Do Trung Quốc giúp làm nâng cấp trong thời gian chiến tranh chống Mỹ nên hồi đó được đặt tên là đường Hữu Nghị. Dân người Mán bên đường gọi là châu lồ (có lẽ nghĩa là châu lộ - đường liên châu ngày trước).