Trích:
dubravka viết
Trước tiên em xin chân thành cảm ơn Bác Nina, Bác Nguyệt Vũ, Bác Saomai đã quan tâm đến một bài góp ý nhỏ nhoi của em.
...
1. Dòng thơ đầu tiên: Ночью в саду у меня
Bác Nina dịch là:
Đêm trong vườn nhà tôi
Bác Nguyệt Vũ dịch là:
Suốt đêm trong vườn tôi
Thưa tất cả các bác, theo ý kiến cá nhân của em thì tại sao các bác không dịch đơn giản, từng từ - từng từ một: Đêm trong vườn bên tôi.
Câu này vừa đủ ý, vừa đúng nguyên bản lại vừa nối xuống dòng dưới thuận lợi. Chưa kể nhóm từ "у меня" dịch là "nhà tôi", từ "Ночью" dịch là suốt đêm thì e hơi gượng.
2. Chữ "плакучая ива" là chỉ một loại cây họ Liễu, tiếng Việt gọi là Thùy Liễu, Miên Liễu hoặc Lệ Liễu. Các bác có thể copy từ này, vào google - hình ảnh sẽ thấy rất nhiều ảnh về loại cây này. Cho nên "плакучая ива", theo thiển ý của em thì không phải là "cây liễu buồn nức nở", "buồn tức tưởi" hoặc "cây liễu khóc than"... mà chỉ đơn thuần là cây Miên Liễu mà thôi ạ.
3. "она Ивушка""девушка Зорька" thì em nhất trí với các bác là những từ "nhân hóa". Chính vì thế, trong bản dịch của Bác Nina:
"Và cây liễu âu sầu"
thiếu mất phần "nhân hóa" này đấy ạ.
...
Dubravka.
|
Bạn Dubravka thân mến,
Trước hết cảm ơn bạn rất nhiều về góp ý dài và bổ ích của bạn. Thú thật khi dịch ít khi tôi dịch nghĩa bài thơ mà chú trọng vào hồn cốt của bài thơ. Tuy nhiên bài này thì tôi đã dịch nghĩa và xin được trả lời bạn mấy điểm sau:
1. Nếu dịch là Đêm trong vườn bên tôi, thì có vẻ như là đêm đang là chủ ngữ và nếu thế nó phải để ở cách 1 cớ sao để Ночью ở cách 5 làm gì? Chính vì thế sau khi phân vân tôi đã dịch thành suốt đêm hay cả đêm. Điều này hợp với logic cuối bài là Ивушка khóc suốt đêm, không cách gì an ủi được, đến khi bình minh lên thì Ban Mai đã lau nước mắt cho Ивушка chứ không phải cho cây liễu.
Từ у меня tôi hiểu là sở hữu cách 2, tôi có cái vườn chứ không phải là cái vườn bên tôi. Kể cũng được nhưng có ai ngủ ngoài vườn nhỉ hi hi...Nhưng theo ý bạn thì cũng OK
2. Tôi cảm ơn bạn rất nhiều, nhờ đó tôi biết thêm một loại cây.
Trước đó tôi cũng đã rất băn khoăn khi người ta dùng đến hai từ khóc trong một câu. Tôi xin câu miên liễu của bạn để sửa bản dịch nhé.
3. она Ивушка hay девушка Зорька theo tôi là cách dùng từ đặc biệt của nhà thơ. Ивушка theo tôi là tên riêng vì không gì tác giả vô cớ viết hoa sao?
Tôi hình dung ra một cô bé có tên giống như cây Miên Liễu đang khóc lóc không có cách gì an ủi được trong vườn liễu. Nhất là ở câu cuối dịch nghĩ ra sẽ là Nàng Ban Mai ( Bình Minh hay Rạng Đông cũng OK) bằng những lọn tóc lau nước mắt cho Ивушкe (cách 3) đang khóc thảm thiết. Ивушке, плачущей горько
Tuy nhiên khi cho vào thơ thì chẳng có cách nào nên tôi đàng gượng ép dịch là lau lệ cay mắt Liễu. Tôi vẫn dùng tên riêng cho hợp với logic của khổ thơ đầu.
Như vậy theo cách hiểu của tôi trong vườn có hai đối tượng thơ là cây miên liễu và một người có tên giống tên cây nên có số phận giống nhau chứ không chỉ là một đối tượng là cây miên liễu.
Cũng có thể hiểu cây liễu này là hình ảnh của người con gái có tên Ивушкa trong tâm tưởng của tác giả nhớ về người đã đi xa ( hoặc đã khuất), khi đó người là cây, cây là người hòa thành một?
Blok là bậc thầy về ngôn ngữ, chắc chắn không tùy tiện viết hoa giữa câu.
Cuối cùng xin cảm ơn durabla vì nhờ có ý kiến của bạn mà tôi mới dịch bài này theo cách hiểu của mình chứ chưa bao giờ tôi dịch thơ Blok cả
Ночью в саду у меня
Александр Блок
Ночью в саду у меня
Плачет плакучая ива,
И безутешна она Ивушка,
Грустная ива.
Раннее утро блеснет,
Нежная девушка Зорька
Ивушке, плачущей горько,
Слёзы кудрями сотрет.
|
Suốt đêm trong vườn tôi
Aleksandr Blok
Suốt đêm trong vườn tôi
Miên liễu đang tức tưởi,
Cô bé Liễu không nguôi,
Cây liễu buồn ủ rũ.
Bình minh lên rờ rỡ,
Nàng Ban Mai dịu dàng
Bằng những lọn tóc vàng,
Lau lệ sầu cho Liễu.
|