[Kóc Khơ Me]

Dự án bảo vệ thành phố St Peterburg khỏi ngập lụt

Tác giả: С. Н. Кураев, Главный инженер проекта защиты Санкт-Петербурга от наводнений

Trận lụt được biết đến nhiều nhất ở St Peterburg xảy ra vào năm 1824, có hàng trăm ngôi nhà chìm trong nước và có hơn 500 người bị chết.

Lũ lụt đã ảnh hưởng nhiều đến sinh hoạt bình thường của thành phố St Peterburg, hạn chế việc sử dụng phần lãnh thổ ven biển, gây thiệt hại đáng kể cho nền công nghiệp và kinh tế của thành phố. Lũ lụt đặt ra mối nguy hiểm thường xuyên đối với các công trình, di tích lịch sử, văn hóa - nghệ thuật và là mối nguy hiểm thực tế đối với sinh mạng con gười.

Trận lụt năm 1924


Ngập nước năm 1982


Mỗi khi triều cường


Lũ lụt với chu kỳ một lần trong 100 năm, mực nước dâng đến 3.45m làm ngập các khu dân cư, nhiều công trình di tích văn hóa như Hermitage, Bảo tàng Nga, Pháo đài Peter, Quãng trường Martius, cung điện Hải quân, cung điện Menshikov và nhiều cung điện khác, hàng chục chiếc cầu, hàng rào trang trí, tượng đài điêu khắc…

Việc phân tích các số liệu về mức độ và tần suất cho thấy rõ xu hướng tăng về tần suất lũ lụt đang diễn ra.

Khi lũ lụt ở mức nước dâng 2.0m sẽ gây ngập diện tích 36km2, mức độ thiệt hại là 6.5 triệu $; khi mức nước 3.0m sẽ gây ngập 94km2 và thiệt hại là 486 triệu $; Nếu lũ lụt với mức nước 5.0m sẽ gây ngập 150km2 diện tích thành phố và thiệt hại có thể tăng đến 2.7 tỷ $. Thiệt hại trung bình do nước biển dâng gây ngập hàng năm khoảng 94 triệu $.

Vùng ngập nước màu xanh khi mực nước 2,0m


Khi mực nước cao 3,0m


Khi mực nước cao 4,0m


Khi mực nước cao 5,0m, cả đảo Kotlin chìm trong nước


Do những thiệt hại năng nề vì ngập úng, đặc biệt là sau những thảm họa vì lụt trong thời gian tồn tại của mình, thành phố St Peterburg đã có nhiều phương án bảo vệ thành phố của mình.

Nhiều phương án tôn cao nền và đắp đê bao, xây dựng kênh mương thoát nước và công trình bảo vệ các công trình trong vịnh Neva đã được đề xuất.

Đầu tiên là kế hoạch năm 1716-1717 của thành phố do KTS. Domenico Trezzini và Jean Baptiste Leblon đề ra nhưng chưa đáp ứng được yêu cầu của Peter I là nâng nền tự nhiên lên cao trình 3.2m bằng cách lấy đất từ việc đào mạng lưới kênh rạch dọc theo các đường phố.

Năm 1825, Giám đốc Trường Giao thông P.P. Bazin đề xuất xây dựng một đập ngăn từ mũi Lisiy đến Oranienbaum cùng với đập tràn, cửa ngõ hàng hải và dâng mực nước trong vịnh lên thêm 1.0m để cải thiện điều kiện cho giao thông thủy trong vịnh.

Trong thời kỳ Xô-Viết 1932-1935 các phương án bảo vệ thành phố khỏi ngập lụt được giao cho Viện nghiên cứu Kinh tế và Xây dựng Nhà thành phố thực hiện (НИИКХ).

Tính cấp bách đặc biệt của vấn đề bảo vệ thành phố khỏi lũ lụt là vào năm 1966 với sự chấp thuận của Hội đồng Bộ trưởng LX về kế hoạch tổng thể phát triển Leningrad, trong đó đặt vấn đề khai phá vùng ven biển vịnh Neva ở đoạn cây số 25 từ Olgino phía bắc đến Strelno phía Nam.


Để thực hiện quyết định của HĐBT LX, vào năm 1967-1969 Cơ quan Thiết kế Thủy lợi Leningrad (LenProject) dưới sự lãnh đạo của kỹ sư trưởng Sergei Stepanovich Agalakov cùng các đối tác đã tổ chức nghiên cứu và thực hiện luận chứng kinh tế-kỹ thuật (thiết kế cơ sở) công trình bảo vệ thành phố khỏi nạn ngập lụt.

Trong Thiết kế cơ sở đã xem xét tất cả các phương án bảo vệ thành phố, sau khi đã phân tích các khía cạnh của từng phương án đã thông qua chọn lựa 2 phương án “Tây” và “Đông” để nghiên cứu chi tiết hơn.

Vị trí công trình


Phương án “Tây” đề xuất xây dựng tổ hợp các công trình bảo vệ bao gồm đê biển ngăn triều, cửa xả lũ, cổng hàng hải cho tàu thuyền qua lại trong phạm vi 25km từ Gorki-Kronstadt-Lomonosov đến cửa sông Neva dọc theo đường ô tô.

Phương án “Đông” có sự phân bố tương tự tổ hợp các công trình từ cửa sông Neva dọc theo ranh thành phố cùng với xây dựng hệ thống công trình thủy lợi then chốt trên sông Neva.

So sánh các phương án đã cho thấy ưu điểm hơn hẳn của phương án ‘Tây” về độ tin cậy, hiệu quả kinh tế, điều kiện xây dựng và sự phù hợp với Qui hoạch tổng thể phát triển thành phố.

Thiết kế cơ sở đã được Ủy ban Kế hoạch Nhà nước và Ủy ban Xây dựng Nhà nước LX phê duyệt vào năm 1971, từ năm 1972-1977 Cơ quan Thiết kế Thủy lợi Leningrad (LenProject) cùng 52 cơ quan chuyên nghành thiết kế-nghiên cứu khoa học của thành phố đã hoàn thành thiết kế kỹ thuật công trình bảo vệ Leningrad khỏi ngập lụt, được HĐBT LX phê duyệt năm 1978.

Đồ án được phê duyệt là tổ hợp các công trình bảo vệ St Peterburg khỏi nạn ngập lụt, cho phép khi có mối đe dọa bị ngập lụt sẽ cách ly Vịnh Neva khỏi Vịnh Phần lan bằng việc xây dựng tuyến đê biển kết hợp đường giao thông ngang qua Thị trấn Gorki – Thị trấn Kronstadt – Thị trấn Lomonosov dài tổng cộng 25.4km trong đó có 22.2km băng ngang vịnh Phần Lan ở độ sâu trung bình 2.9m.



Vị trí được chọn có các điều kiện địa chất công trình, điều kiện thủy văn và địa hình thuận lợi, đáp ứng tốt nhất các yêu cầu về giao thông thủy, xây dựng, môi trường và kinh tế, phù hợp với Qui hoạch tổng thể phát triển St peterburg và kế hoạch phát triển các Thị trấn Kronstadt, Lomonosov, đáp ứng các qui chuẩn xây dựng đường bộ cao tốc.

Công trình làm khép kín đường vành đai St Peterburg


Trong số các công trình có 2 công trình Cổng hàng hải (âu thuyền) C1 và C2 với kênh chuyển tiếp, 6 cửa xả thoát nước B1-B6, 11 đập D1-D11, và các công trình phục vụ điều hành chung. Dọc tuyến công trình sẽ xây dựng đường cao tốc 6 làn xe khép kín đường vòng tròn chung quanh St peterburg.

Khi thiết kế LenProject cùng các nhà thầu đã thực hiện khối lượng lớn công tác nghiên cứu tại hiện trường, trên lý thuyết, trong phòng thí nghiệm và trên mô hình. Các nghiên cứu về đặc điểm nước biển dâng, thủy lực, sóng biển, chế độ tan băng, và cả các nghiên cứu thủy văn, vi sinh, thủy vi sinh, ngư học và các lĩnh vực khác.

Kết quả nghiên cứu cho thấy khi mở các cửa xả và luồng hàng hải, các công trình xây dựng không gây ảnh hưởng tiêu cực đến chế độ thủy văn của Vịnh Neva. Chúng không làm thay đổi mực nước tự nhiên trong vịnh, hệ thống dòng chảy, sóng, nhiệt độ nước và chế độ băng tuyết; không làm cản trở sự xâm nhập của thủy triều và nước lợ vào vịnh. Vì thế không tác động xấu đến sinh thái trong vịnh, đến trữ lượng thủy sản kể cả các loài cá biển có giá trị cao vào sông để sinh sản. Ngoài ra cũng không ảnh hưởng đến việc di cư của các loài cá; không ảnh hưởng đến nguồn thức ăn của cá cũng như tình trạng phú dưỡng vùng nước vịnh Neva.

Trạng thái môi trường trong vịnh Neva sẽ được cải thiện nhờ hoạt động của hệ thống làm sạch kênh rạch thành phố, các biện pháp bảo vệ nguồn nước và môi trường, cùng như sử dụng các cơ cấu cải thiện dòng chảy trong khu vực. Rất nhiều các cuộc kiểm tra môi trường trong hàng chục năm gần đây cho thấy không thể bác bỏ những luận cứ về môi trường trong đồ án. Hiện nay các nghiên cứu về thủy văn, môi trường và mô hình hóa vẫn đang tiếp tục, việc kiểm soát thường xuyên tình trạng nước trong vịnh và khu vực phía đông vịnh Phần Lan, nơi tiếp giáp với công trình vẫn đang tiến hành.

Mực nước tính toán trong trong điều kiện tự nhiên và thiết kế của đồ án dựa trên các số liệu quan trắc tự nhiên và các nghiên cứu mô hình thủy lực và toán học. Cửa đập của công trình được thiết kế với mực nước tính toán tối đa tần suất 1 lần trong 1000 năm là 4.55m so với mực nước biển.

Nguồn tại đây.
(còn tiếp)