Bài này thì tôi suy ngẫm tiếp về Buran, không liên quan đến con số của bác Tran.
Hình như tôi từng đọc ngày xưa ông Côrôlev đã trả lời một câu hỏi về việc phóng tàu lên mặt Trăng theo cách hình tượng là: nó giống việc bạn đứng trước một tòa nhà kín mít và tìm cách ném hòn đá trúng đầu cái cọc cắm phía sau nhà. Về việc phóng con tàu không người lái như Buran thì dân khoa học Liên xô thời đó ví như ném cái Bumerang vào khu rừng rồi khi nó quay lại sẽ không "bắt" lấy mà phải cho nó hạ cánh tiếp đất dừng đúng tại một cái vạch kẻ sẵn... hi hi. Đấy là lý do mà Người Mỹ coi sự kiện này như "trái bom nguyên tử" trong kỹ thuật.
Khi con tàu bay vòng quanh TĐ hồi đó, không phải lúc nào từ mặt đất cũng điều khiển được nó mà có rất nhiều "vùng tối" đối với rada điều khiển. "Bộ não máy tính" trên mặt đất phải ra các lệnh cho từng giai đoạn rồi máy trên tàu ghi lại vào băng từ, sau đó chạy lệnh điều khiển tàu vào lúc cần thiết. Các tính toán cho giai đoạn hạ cánh là hoàn hảo đến mức, khi Buran tiến lại gần đường băng thì có gió ngang cấp 3-4 và máy tính tự điều chỉnh con tàu với các thông số tiếp đất: vận tốc hạ 0.3m/s, hai bên bánh chạm đường băng cùng lúc, đường chạy hãm chỉ 1642m và điểm dừng của bánh trước chỉ lệch khỏi tim đường băng 5m. Không có một máy bay nào thời đó có thể hạ cánh hoàn hảo hơn dù với phi công tốt nhất, chưa nói đến không người lái.
Giới khoa học phương Tây khi đó hết sức thán phục thành quả này, nhưng chính Liên xô cũng đã tiêu tốn quá nhiều cho nó trong tình hình kinh tế bi đát nhất và đã không có khả năng duy trì nghiên cứu tiếp, bởi hệ thống máy tính cổ lỗ cần phải thay đổi cùng hàng loạt công nghệ khác. Đây là một "đỉnh" vinh quang cuối cùng của cơ chế "thành tích", dù cho đến nay có rất nhiều thành quả của nó được ứng dụng. Sự kiện này đã đi trước thời đại khoa học hàng chục năm, chắc rằng mấy năm nữa mà kinh tế Nga ổn định thì nó sẽ hồi sinh dưới dạng mới hơn, vì nó là nền tảng cho tương lai của ngành khoa học vũ trụ.
|