Người hay giả vờ
Lão Hâm rỗi hơi, ngồi chơi xếp chữ. Lão chơi theo kiểu của lão là tìm những cặp tính cách đối nghịch.
- Thành thật và giả dối,
- Chân thật và điêu toa,
- Bộc trực và kín đáo,
- Nồng nhiệt và lạnh lùng,
- Sâu sắc và hời hợt,
- V.v.
Tìm mãi không ra từ nào đối lại với “giả vờ”, lão Hâm cắn bút suy nghĩ rồi sực nhớ đến ông bạn Giả vờ của mình.
Ông này rất hay giả vờ, giả vờ thành một thói quen cố hữu.
Xa xưa nhất là hồi ông mới 30 tuổi. Chả biết ông làm thế nào và không làm thế nào mà vẫn chưa có người yêu, dẫu ông có cái bằng kỹ sư Bách khoa khoá 1 sáng ngời. Khuôn mặt ông cũng sáng láng. Vậy mà chả cô nào mê.
Trai lấy vợ, gái lấy chồng, ông quyết định phải tìm người yêu.
Lần đó ông ra Ủy ban Nhân dân Tiểu khu (tương đương với Phường hiện nay), thấy có niêm yết danh sách cử tri bầu Quốc hội. Ông bèn rút sổ tay, ghi lại đầy đủ họ tên, năm sinh, địa chỉ của tất cả các nữ cử tri trong khoảng từ 20 đến 25 tuổi. Chiều chiều, sau giờ làm việc ông lượn vòng quanh tiểu khu, liếc mắt vào các nhà theo liệt kê địa chỉ ông đã ghi chép rành mạch, rình cơ hội nhìn thấy dung nhan các nữ ứng viên vào danh sách người yêu của ông. Ông chọn được 5 cô, chủ yếu là theo tiêu chuẩn ngoại hình.
Rồi ông ra hiệu sách, mua một cuốn “Thép đã tôi thế đấy”.
Tối hôm đó, ông đến nhà cô thứ nhất, sau khi đã trinh sát biết là cô ấy đang đi học buổi tối. Chào hỏi bố mẹ cô gái mà rất có thể sẽ là bố mẹ vợ trong tương lai của mình, ông nói năng nhỏ nhẹ:
- Cháu xin gửi trả em A cuốn sách.
Bố mẹ cô gái lịch sự tiếp, hỏi kỹ anh ở đâu, làm gì…
Ông Giả vờ ngồi thêm năm phút rồi cũng lịch sự xin phép ra về.
Bố mẹ cô gái thấy con mình quen với anh thanh niên tử tế, lại có lý tưởng cách mạng (Mê “Thép đã tôi thế đấy” mà!), trong bụng không có gì nghi ngại. Con về liền kể ngay có anh đến trả sách. Cô gái chối là không hề cho ai mượn sách. Hai vị phụ mẫu cười thầm, con gái ngượng đấy mà, con gái nhà lành vẫn thế.
Vài hôm sau cô gái không quen biết tìm ông trả lại sách, chỉ nói gọn lỏn mỗi một câu là anh nhầm em với ai đó, rồi ra đi không hề tiếc nuối.
Ông Giả vờ tiếp tục quay vòng cuốn sách sang nhà cô thứ hai. Bằng cách đó ông Giả vờ đi hết một vòng 5 nhà có con gái.
Cuối cùng là ông có người yêu. Người yêu đó là vợ ông sau này.
*
* *
Kiểu giả vờ trên không ảnh hưởng gì đến chúng ta lắm, bạn đọc nhỉ?
Tôi xin kể thêm vài ba kiểu giả vờ khác của ông để bạn tham khảo.
Vào năm 1982, cơ quan được thành phố cấp 10 căn hộ. Tổng số cán bộ công nhân viên cơ quan xấp xỉ 300. Một chọi ba mươi. Rất nhiều người chạy chọt và số người không chạy chọt còn nhiều hơn, tự biết là không đến lượt mình.
Ông Giả vờ không nằm trong số chạy và không chạy đó. Ông tiến hành kiểu khác.
Ông nghỉ ba ngày liền ở nhà không xin phép cơ quan. Hồi đó chưa nhà ai có điện thoại, bạn nên nhớ như thế. Cơ quan đang bàn cử người đến thăm xem ông ốm đau ra sao thì ngày thứ tư ông vác khuôn mặt thiểu não, thân hình tiều tuỵ đến. Hai con con mắt ông đỏ hoe:
- Vợ chồng tôi đã ra toà ly dị. Tôi phải dọn đến ở nhờ nhà bà chị.
Xin bạn đọc đừng nghĩ là Hội đồng phân phối nhà quan liêu và lười nhác. Hội đồng đi kiểm tra kỹ từng trường hợp có đơn xin cấp nhà. Họ thấy đúng là ông Giả vờ đã ly dị vợ và đang ở nhờ gầm cầu thang nhà bà chị vốn cũng đã khá chật chội.
Ông được phân căn hộ. Sửa sang, lát gạch men mới, lắp đèn tuýt sáng trưng xong, ông đón cô vợ, cái cô cử tri đi bầu Quốc hội ngày nào, về ở.
Biết được là ông ấy giả vờ ly dị thì đã quá muộn.
*
* *
Thường ngày ông rất hay giả vờ. Câu nói cửa miệng của ông là: “Thế à?”.
Bạn bè hay nói đùa rằng ví như có người nói với ông Giả vờ rằng vợ ông tên là Linh, ông cũng giương mắt ngạc nhiên: “Thế a?”
Cái gì ông cũng tỏ ra là chưa biết. Mấy vị lãnh đạo cơ quan đấu đá nhau, vị nào cũng tranh thủ lôi kéo ông. Nói mãi một hồi mà ông nào cũng chỉ nhận được có hai chữ “thế à”, chán không thèm nói nữa.
Học chính trị ư? Ông giả vờ chăm chỉ.
Chống tham những ư? Ông giả vờ tích cực, mỗi tội chưa biết là có ai trong cơ quan tham nhũng.
Tốt với bạn bè ư? Ông cũng tốt như hầu hết chúng ta. Đám ma đám cưới đi đầy đủ.
Trong cơ quan có một anh rất giỏi Tử vi. Mọi người bàn nhờ anh này xem kỹ số ông Giả vờ sang năm mới sẽ thế nào để cuối năm rà soát lại xem đúng bao nhiêu phần trăm. Sau năm năm kiên trì lấy tử vi cho ông Giả vờ, mọi người thất vọng là không hề đúng tẹo nào, ngoài việc năm tới ông ấy sẽ nhiều hơn năm nay một tuổi.
Ông thầy xem Tử vi nổi cáu: “Tay này hoặc là khai sinh sai hoặc là nó cầm tinh con khác chứ không phải cầm tinh con Rồng”
Mọi người thắc mắc:
- Thế nó có thể cầm tinh con gì?
- Chắc là cầm tinh con Giả vờ!
Nhờ cái đức giả vờ nên ông tồn tại yên lành cho đến lúc về hưu trong cái môi trường cơ quan đầy sóng gió. Mà không phải tồn tại thường đâu nhé. Mọi quyền lợi ông đều thu về mình khá hơn những người khác.
Gần đây nghe tin ông chết. Bạn bè cứ phải hỏi nhau rất kỹ trước khi đi đưa đám ông:
- Liệu nó chết thật hay chỉ giả vờ?