[nthach]

В.М. Глушков и С.Б. Погребинский
Malinovsky đã từng là kỹ sư trưởng của chiếc máy tính này và tôi khi đó là cố vấn kỹ thuật. Từ khi ý tưởng này được công bố tại hội nghị vào tháng sáu năm 1958, nó chỉ mất có ba năm để được đưa vào sản xuất một loạt (tháng bảy năm 1961), Và sau đó một năm chúng được lắp đặt ở một số nhà máy.

Chiếc máy tính Kiểm soát chung, sau này được mang tên Dnepr, đó là một sự nỗ lực cộng tác với một số xí nghiệp Ukraina để cùng kết hợp kiểm soát các qui trình công nghệ phức tạp. Cùng với nhà máy luyện kim Dzerzhinsky – thành phố Dneprodzerzhinsk – chúng tôi đã phân tích các vấn đề trong hệ thống kiểm soát qui trình vật đúc trong các lò chuyển Bessemer…Ngoài ra, tôi còn đề xướng một cuộc thử nghiệm – Cuộc thử nghiệm đầu tiên ở châu Âu – để kiểm soát một số qui trình đó trong vài ngày liên tục, chúng tôi đã chỉ đạo nghiên cứu các ứng dụng của chiếc Dnepr trên các qui trình hàn tự động được trợ giúp bởi máy tính trong nhà máy ở thành phố Nikolayev. Tận tình tham gia vào các dự án này có Malinovsky, Vladimir Illich Skurikhin, Gleb Alexandrovich Spinu và những người khác.

Chúng tôi nghiên cứu dự án này sau khi các nhà khoa học Mỹ đã tiến hành phát triển chiếc máy tính điều khiển bán dẫn – cấu trúc tương tự như chiếc Dnepr, tuy họ triển khai sớm hơn, nhưng khi đưa ra sản xuất thì cùng một thời điểm với chúng tôi vào tháng 6 năm 1961. Đây là một dấu mốc quan trọng, vì chúng tôi đã bắt kịp người Mỹ trong lĩnh vực khoa học rất trọng yếu này. Nó cũng là chiếc máy tính lắp thiết bị bán dẫn đầu tiên của Xô Viết. Chiếc Dnepr trở nên là một chiếc máy tính rất mạnh mẽ, nó có thể chống lại với các điều kiện thời tiết khắc nghiệt, những thử thách chấn động… Chiếc Dnepr được sản xuất liên tục trong vòng mười năm, từ năm 1961 đến năm 1971, trong khi đó, đặc thù thiết bị máy tính cần phải đổi mới theo chu kỳ chế tạo từ năm đến sáu năm một lần. Sau nhiều cuộc thảo luận trong một chương trình bay liên kết của Soyuz-Apollo vào vũ trụ giữa Xô Viết – Mỹ, loại máy tính Dnepr được chọn làm màn hình hiển thị tại trung tâm kiểm soát bay của chương trình. Dòng máy tính Dnepr còn được xuất khẩu sang nhiều quốc gia Xã hội Chủ nghĩa khác.

Dòng máy tính này cũng được chính quyền chấp nhận, bởi kế hoạch - bảy năm phát triển nền công nghiệp Xô Viết – của Ukraina đã không cần đề cập đến việc phải phát triển thêm những dòng máy tính khác. Những chiếc Dnepr đầu tiên được chế tạo, chúng đã được lắp đặt cho nhà máy Radiopribor ở Kiev. Trong thời gian chiếc Dnepr còn đang được thiết kế, chúng tôi đã đề xướng ý tưởng cho xây dựng một nhà máy sản xuất máy tính (tiếng Nga: Zavod Vuichislitel'nikh i Upravlaushikh Mashin, hoặc VUM, ngày nay được mang tên là Electronmash) yêu cầu này đã được chính phủ tán thành. Do đó, gian đoạn oai hùng trong thời kỳ phát triển của chúng tôi đã đi đến hồi kết. Tôi gọi thời gian này là oai hùng bởi vì, chúng tôi đã phải làm việc trong những điều kiện cực kỳ khó khăn và chúng tôi thường mong đợi công trình của chúng tôi được phát huy hết khả năng vốn có nó.

Hồi ký của Viktor Glushkov. Ngày 5/1/1982

Vào năm 1962, trung tâm máy tính của chúng tôi được tổ chức lại và đổi tên là Viện điều khiển Học viện Ukraina. Viện nhanh chóng phát triển và chúng tôi cũng đã tham gia vào nhiều lĩnh vực: xác suất tự động, độ tin cậy chức năng của các thiết bị tự động, tiết kiệm kinh tê và năng lượng… Nghiên cứu được tiến hành chuyển đổi từ các thiết bi tự động trong trạng thái hạn chế sang trạng thái vô hạn. Chúng tôi đã khám phá ra một mối liên quan giữa lý thuyết tự động hóa với lý thuyết ngữ pháp hình thức. Chúng tôi đã bổ xung thêm những phương pháp mới của các phân tích và thiết kế tự động; bên cạnh tôi còn có Letichevsky và Kapitonova cũng rất tích cực tham gia vào nghiên cứu này. Công trình của họ cũng đã được công nhận rộng rãi
Năm 1959, tôi đã tiến hành thiết kế một chiếc máy tính có thể thực hiện được các phép tính kỹ thuật. Dự án này được khởi động bằng một phác thảo của thiết bị tính số tự động. Đến năm 1963, chúng tôi tiến hành sản xuất một loạt máy tính Promin. Vào thời gian đó, chúng tôi nhận ra là cần phải có một cục chuyên thiết kế, cục này được thành lập vào năm 1963, nhưng nguyên bản của nó đã được hình thành từ rất sớm tại Viện Điều khiển. Các nhân viên đã từng xây dựng chiếc máy tính Promin sau này được nhập vào cục thiết kế này.
Dòng máy tính Promin được bắt đầu sản xuất tại xưởng chế tạo máy tính Severodonetsk, do nhà máy Kiev vẫn còn đang được xây dựng. Chính xác là dòng Promin đã được đổi mới, cụ thể là các thẻ nhớ được thêm môt lớp tráng kim loại. Nhưng quan trọng nhất, nó là một chiếc máy tính được lắp đặt một bộ vi điều khiển chương trình từng bước. Thật đáng tiếc, chúng tôi đã không giành được bằng sáng chế quốc tế về cấu hình điều khiển mới này. Hồi đó, Liên Xô không phải là thành viên Hiệp hội Bằng Sáng chế Quốc tế, do vậy chúng tôi không nhận được bản quyền tác giả. Sau này, bộ điều khiển chương trình từng bước được lắp trên chiếc máy tính Mir-1 để tính toán kỹ thuật. Năm 1967, tại một cuộc triển lãm máy tính quốc tế ở London, chiếc máy Mir-1 đã được bán cho IBM – một công ty máy tính lớn nhất tại Mỹ và là một nhà xuất khẩu đến 80 phần trăm thiết bị máy tính cho các nước phương Tây. Đây là công ty đầu tiên – thật đáng tiếc cũng là một công ty Mỹ cuối cùng – đã đặt mua máy tính Liên Xô. Loại máy tính mới và được nâng cấp toàn diện, chiếc Mir-2, được đưa vào sản xuất năm 1969, tiếp theo là loại Mir-3. Những chiếc máy tính này là loại siêu việt với tốc độ chuyển đổi phép phân tích của chúng khá cao. Ví dụ, loại Mir-2 đã thành công trong cuộc cạnh tranh, chúng là những chiếc máy tính đa năng có kết cấu đạt tiêu chuẩn cao.
Có những khác biệt gì giữa dòng máy tính Mir và các loại máy tính khác? - Chúng tôi đã nâng cấp toàn bộ ngôn ngữ lập trình máy tính.Trong thiết kế của chiếc Mir, chúng tôi đã xử lý một vấn đề táo bạo – khớp ngôn ngữ lập trình của máy tính sát với ngôn ngữ con người.