[minminixi]

Tôi nghĩ mọi chuyện đang bình thường! Chị Nina tỏ rõ quan điểm về việc viết tắt rồi, tôi nghĩ anh Hổ chắc cũng không phải là người ưa viết tắt, vì anh làm bên kỹ thuật nên trong báo cáo vẫn thường phải dẫn đầy đủ tên tác giả (công thức,định lý hay phương pháp chuyên môn...). Còn việc viết tắt của cô Như Ngọc là chuyện khác, ở 3N không góp ý cho cô NN được mà chỉ cần bày tỏ quan điểm cùng lập luận của cá nhân cũng đủ, người khác đọc thấy sẽ tùy quan niệm thế nào là tiện dụng cho mình mà tiếp thu hay lấy đó làm kinh nghiệm. Mọi chủ đề trên một 4room mà có các ý kiến trái chiều thì mới sôi nổi, đúng hay sai thường chỉ là tạm thời trong không gian và thời gian.
Viết tắt mà có luật lệ đàng hoàng thì người ta gọi là tốc ký. Viết tắt tên người thì thường nên hạn chế bởi chúng ta ít khi phân biệt "viết tắt" với "nói tắt". Tên người nổi tiếng thường được nói tắt, hay là viết tắt trong ngữ cảnh văn nói. Ví dụ trong tác phẩm có đoạn thoại nào đó thì lời thoại có thể gọi tắt tên họ người khác, giống như hai người nói chuyện bình thường. Tiếng Tây dùng viết tắt thì thường theo các trường hợp:
-viết tắt đầy đủ tên họ như JFK là hiểu về ông Tổng thống Mỹ Ken-nơ-đi, dùng cả trong văn thoại lẫn câu thông thường. Người ta không dùng từ tắt này trong văn nói, ví dụ " Kính thưa Ngài JFK..." bao giờ cả.
-gọi tắt tên nhân vật nổi tiếng (chính trị, thể thao, văn hóa...) ngay từ khi người đó còn đang sống và hoạt động đỉnh cao, như "Rô7", "Rô", ông Tô...Nhưng thường thì đây là các biệt danh và gọi theo tên, ít khi theo họ (người Tây thì theo họ). Người ta dùng từ tắt này trong văn viết và nói gián tiếp, nhưng nếu nói chuyện trực tiếp với ông Calisto mà cứ " Thưa Ngài Tô" thì lại không phù hợp phép tắc xã giao.
-Trong tiếng Việt thì viết tắt và gọi tắt chỉ nên dùng cho những nhân vật lớn như "cụ Phan", "cụ Hồ"...Tiếng Việt không thể lấy một phần chữ cái tên hay họ để gọi tắt do đặc thù đơn âm. Tiếng Tây tuy đa âm nhưng cũng rất bị hạn chế khi viết tắt theo họ, và nói chung tôi thấy trong tài liệu đã đăng hay in luôn viết nguyên họ, ngay Lê-nin tôi cũng chưa từng nghe ở đâu viết-nói tắt là "Ле" cả.
Như thế, chỉ người Việt ta hay viết-gọi tắt tên người nước ngoài, tuy vậy rất cần sự thống nhất. Trong trường hợp cô Như Ngọc thì, như tôi đã viết, không ngạc nhiên nếu cô gọi-viết tắt họ của nhà văn hào Nga, có điều sách in đã phiên âm Việt hóa theo đúng quy định "Pauxtopxki" nhưng cô lại viết trong bài đăng báo là "Paustovski" thì rõ ràng không nên, có thể cô đã sơ suất chuyện này. Thường thì kiểm duyệt sách in "chuẩn" hơn là báo địa phương cũng như báo mạng, nhưng tôi chắc nếu bài đó đăng ở báo Trung ương thì từ này hẳn đã được góp ý và sửa.
Một người Việt gọi tắt tên một nhà văn hào Nga thật ra với ý kính trọng cũng như tỏ lòng gần gũi thôi, song thiết nghĩ chỉ mang tính cá nhân thuần túy. Nhưng nếu ai cũng bày tỏ quan điểm cá nhân tự do trong văn hóa như thế thì cái chuẩn sẽ rất khó nhận ra giữa rừng thông tin hiện nay, và "sự trong sáng của tiếng Việt" hẳn cũng bị ảnh hưởng ít nhiều.
Tôi thấy cô NN viết hay và thật về Pauxtovxki, chỉ có sự mâu thuẫn khi gọi tắt so với chính cuốn sách mà cô viết về nó. Nếu viết đủ phiên âm "Pauxtovxki" thì ai cũng sẽ đọc là Pau-.. " chứ không phải Pô-xto-vxki. Quy định phiên âm trong tiếng Việt nó là như vậy thôi, và nếu đúng quy định phiên âm Việt hóa thì phải là Pau-xtôv-xki, để ngay người không biết ngoại ngữ nào cũng đánh vần dễ dàng mà người Nga nghe thấy sẽ hiểu ngay là Паустовский.