Câu kết luận cuối cùng của bác Dmitri Trần dễ được tất cả chúng ta đồng ý
. Bởi đó là những suy nghĩ rất nhân văn. Tuy nhiên, câu kết luận đó sẽ khiến cho ai mới đọc qua dễ nhầm tưởng Zoya là một nhân vật hư cấu như mấy bài viết trước của bác Dmitri Tran.
Như chúng ta đã thấy, mục đích chính của cuộc trao đổi này, đó là có đúng như bác đã viết:
Trích:
Dmitri Tran viết
Ngày cuối tuần hơi bị bận, bây giờ mới tham gia đựơc.
Cách đây khoảng dăm năm trên báo chí Nga và vài nước Công hòa bàn luận nhiều về vấn đề này, vấn đề được coi như 99% đã ngã ngũ, Zoia là hình tượng hư cấu. Tôi cố gắng tìm trên mạng các bài viết đó và bổ sung.
(Còn các phương tiện Tivi, đài phát thanh ở Nga, cũng như ở VN, phụ thuộc vào nhiều yếu tố xã hội nên độ tin cậy của thông tin không được cao lắm).
|
Trước tiên, em xin trao đổi: Zoya Kosmodemyanskaya có thật không? Vì đó chính là chủ đề chính được gợi ra sau khẳng định chắc như đinh đóng cột của bác Trần:
"Zoya là hình tượng hư cấu".
Trước tiên là có một dấu ngoặc nhỏ. Bác Dmitri Tran có giới thiệu bà tiến sĩ Elena Sieniawska Spartakovna, và bảo bà là "
chuyên viên khoa học đầu ngành Viện Lịch sử thuộc Viện Hàn lâm Khoa học LB Nga" thì em thấy dịch như vậy là không thỏa đáng, dễ gây ngộ nhận. Vào đường link mà bác giới thiệu, em thấy đúng ra bà chỉ là
Ведущий научный сотрудник mà thôi. Tất cả chúng ta đều biết trong các trường Đại học, Viện nghiên cứu khoa học của Liên xô và Nga, tại các khoa, bộ môn đều có các сотрудник với các bậc khác nhau như
Научный сотрудник, Младший научный сотрудник, Старший научный сотрудник, Ведущий научный сотрудник, Главный научный сотрудник. Hầu như chỗ nào cũng vậy, dịch là "đầu ngành" đối với trường hợp Ведущий, thế thì đối với Старший, Главный... thì cần dịch ra sao?
Chuyện này nhỏ, cũng coi như chút khởi động trước khi vào việc chính.
Chúng ta hãy xem các luận điểm của bà tiến sĩ này ra sao, vì bác Dmitri Tran đánh giá
“Đây là bài nghiêm túc nhất và tác giả có uy tín nhất trong tất cả các bài viết về Zoya”.
Nghe giới thiệu vậy em háo hức đọc, nhưng sau khi đọc một trích đoạn bài viết của bà về Zoya như bác dẫn trên, em thấy thực sự thất vọng.
Vì là một nhà khoa học lịch sử, khi cần chứng minh điều gì đó, phải thông qua các nhân chứng, văn bản, hồ sơ lưu trữ. Chứ không thể viết một cách mù mờ chung chung như sau:
Trích:
|
Мне лично известны люди, до сих пор считавшие, что партизанка Таня, казненная немцами в деревне Петрищево, не Зоя Космодемьянская...".
|
-
Cá nhân tôi được biết những người, cho đến giờ vẫn cho rằng nữ du kích Tanhia từng bị quân phát xít treo cổ ở làng Petrishevo, không phải là Zoya Kosmodemyanskaya".
Một lý luận thật kỳ khôi. Nếu vậy thì ai cũng có thể viết được như sau :”Cá nhân tôi được biết bao nhiêu người vẫn cho rằng Hà Nội không phải nghìn năm tuổi, mà là mấy nghìn năm, phải tính từ khi Thục Phán xây thành Cổ Loa bên Đông Anh kia”.
Còn dẫn chứng bà đưa ra thì sao: Đó đơn thuần là những lời khai của những người dân bị đốt cháy nhà (nơi bị quân Đức chiếm là trụ sở tạm thời) tại Tòa án quân sự vùng Moskva năm 1942. Họ bực tức, thậm chí còn thừa nhận đã đánh Zoya (cũng thông cảm được, của đau con xót mà). Điều đáng chú ý là tất cả họ đều gọi nữ du kích đó bằng cái tên Zoya.
Dẫn chứng thứ hai mà nữ tiến sĩ đưa ra, đó là một đơn của một phân ban giáo dục trực thuộc Đoàn TNCS Liên xô gửi Ban bí thư Trung ương Đoàn đề ngày 30/12/1948. Nội dung than phiền về việc hai bà Voronia và Kulik (chủ nhân của 2 ngôi nhà từng bị quân Đức chiếm làm trụ sở và giam giữ, tra hỏi Zoya trước lúc xử tử) khi tham gia hướng dẫn các đoàn thiếu nhi tham quan khu di tích này đã nói những câu không hay, đại loại" Nếu cô ấy mà tiếp tục thì còn mang lại nhiều thiệt hại cho chúng tôi hơn nữa, còn đốt cháy nhiều nhà hơn nữa”, và “Chúng tôi cứ chờ xem quân ta sẽ đến cứu Zoya, nhưng rốt cuộc điều đó đã không xảy ra”. Và họ kêu là những lời hướng dẫn kiểu này không phù hợp với việc giáo dục thế hệ trẻ.
Chỉ có vậy thôi. Cũng một hai nhắc đến Zoya.
Và dường như thấy các lập luận của mình chưa thuyết phục được độc giả, rằng Zoya chỉ là “mif-huyền thoại”, tác giả cẩn trọng chốt lại câu cuối:
До сих пор история трагедии в Петрищево хранит немало загадок и ждет своего объективного исследования.
Cho đến giờ, câu chuyện bi thảm ở làng Petrishevo vẫn ẩn chứa không ít bí ẩn và đang chờ những nghiên cứu khách quan hơn.
Như vậy đã rõ, nữ tiến sĩ Elena Sieniawska Spartakovna không hề khẳng định Zoya là nhân vật không có thật. Đó cũng sự cẩn trọng cần thiết, rất đáng tôn trọng của một nhà nghiên cứu khi chưa đi được đến cùng sự thật.
Sự ngã ngũ ở đây, như chúng ta thấy, chưa có từ bài viết này.
Trong khi đó, chúng ta hãy đọc tiếp bài sau, với những lý lẽ, lập luận từ những hồ sơ đã được giải mật sau khi Liên xô tan rã. Bài đăng năm 2006 lần đầu tại đây, sau đó đã được nhiều trang đăng lại:
http://www.gazetanv.ru/archive/article/?id=337
Hungmgmi sẽ lược qua một số luận điểm từ bài báo này, từ lời khai của Klubnikov-kẻ được coi là phản bội của nhóm tam tam khi đã khai ra tên của Zoya và một du kích khác.
Và một bài nữa, để thấy rằng việc nhận dạng Zoya cũng được làm hết sức cẩn trọng, với việc khai quật mộ để những người thân nhận dạng:
Trích:
Настоящее же имя девушки-партизанки из Петрищева в начале февраля 1942 г. установила комиссия МГК ВЛКСМ. В опознании участвовали местные жители, школьная учительница Зои Космодемьянской B.C. Новоселова и ее одноклассник В.И. Белокунь. В акте комиссии от 4 февраля констатировалось:
"1. ...Граждане с. Петрищево - Седова В.Н, Седова М.И., Воронина А.П, Кулик П.Я., Кулик В.А, а также преподаватель языка и литературы т. Новоселова и ученик Белокунь В.И. по предъявленным Разведотделом штаба Западного фронта фотографиям опознали, что повешенной была комсомолка Космодемьянская З.А.
2. Комиссия произвела раскопку могилы, где похоронена Космодемьянская Зоя Анатольевна. Осмотр трупа... еще раз подтвердил, что повешенной является т. Космодемьянская З.А." [42].
5 февраля комиссия МГК ВЛКСМ подготовила записку в МК и МГК ВКП(б) с предложением представить Зою Космодемьянскую к званию Героя Советского Союза [43]. Там с этим, очевидно, согласились, но для верности решили еще раз перепроверить имя героини. Дело в том, что после публикации статьи П. Лидова и фотографии "Тани" в погибшей девушке узнали свою дочь несколько женщин [44].
10 февраля в Тимирязевском райкоме комсомола была проведена беседа с матерью Зои Любовью Тимофеевной Космодемьянской, ее братом Шурой и школьными друзьями. Любовь Тимофеевна подробно рассказала о жизни дочери, описала, в какой одежде и обуви та уходила на фронт. Вместе с сыном внимательно рассмотрела оригинал фотографии: "Да, это Зоя, она похожа, волосы, нос и губы ее. Сын: Все очень похоже, волосы очень похожи. Мать: Да, это Зоя... " [45].
Чтобы расставить все точки над "i", мать, брата Зои, ее ближайшую подругу по отряду Клаву Милорадову попросили приехать в Петрищево. Там комиссия в составе Зоиного командира полковника А.К. Спрогиса, секретаря МГК ВЛКСМ А.Н. Шелепина, старшего лейтенанта Клейменова, судмедэксперта Никифорова предъявила им для опознания труп замученной в деревне девушки. После чего сомнений не осталось - это Зоя. 12 февраля 1942 г. был составлен соответствующий акт [46]. 16 февраля 1942 г. Зое Анатольевне Космодемьянской было присвоено звание Героя Советского Союза.
|
http://vivovoco.rsl.ru/VV/JOURNAL/RUHIST/ZOYA.HTM
http://ricolor.org/history/rsv/ist/7/2/
Cảm ơn các bác. Mong được các bác khác tham gia thêm.