[hungmgmi]

Đền tội

Boris Polevoi

Sau khi Hồng quân Liên Xô đã giành được chiến thắng oanh liệt bằng cuộc tổng công kích đại qui mô vào Béclin, sào huyệt cuối cùng của Hítle, buộc phát xít Đức phải đầu hàng vô điều kiện (9-5-1945), một toà án quân sự quốc tế được thành lập ngay tại thành phố Nurembe, cái nôi của chủ nghĩa phát xít, để xét xử bọn trùm tội phạm chiến tranh Đức quốc xã từ ngày 20-11-1945 đến 1-10-1946.

Sau đây là quang cảnh những phiên toà cuối cùng qua ghi chép của nhà văn Nga Boris Polevoi, hồi đó đã tham dự sự kiện lịch sử quan trọng này với tư cách là phóng viên của tờ Sự thật.

Lời nói cuối cùng của các bị cáo

Hốpman, nhà nhiếp ảnh riêng của Hítle, người mà tôi đã có dịp nhắc tới, chuyến này ăn nên làm ra. Nhờ một người giúp việc mới của mình - một cô ả tóc vàng mắt xanh, thân hình nở nang đầy quyến rũ, y đã bán dấm bán dúi những tấm ảnh trong cái kho lưu trữ phong phú của mình. Y đã kiếm được nhiều lời, bởi lẽ tại Hợp chủng quốc Hoa Kỳ, nhân việc Toà án Nurembe sắp kết thúc hay nói đúng hơn, do sự thay đổi của thời tiết chính trị, người ta càng ngày càng quan tâm tới đời sống riêng tư của Hítle và của những kẻ gần gũi với hắn. Những tấm ảnh được bán theo một giá đáng kể bằng ngoại tệ cố định. Hốpman trở nên hồng hào, bụng phệ ra, mặc một bộ đồ bằng len mỏng oai vệ, ve áo đeo huy hiệu Viện Hàn lâm nghệ thuật Đức.

Cô gái bụ bẫm mắt xanh cũng đề nghị tôi làm quen với kho ảnh hiếm hoi của ông chủ. Mà tại sao không làm quen nhỉ? Kho ảnh được bảo quản một cách xuất sắc: Nó được phân loại đựng trong các cặp. Tôi yêu cầu cho tôi xem cặp "Nurembe" và trong một đôi giờ tôi đắm mình trong quá khứ khủng khiếp cách đây không lâu của thành phố đó. Đây là Hítle đang điên cuồng gào thét từ trên cái bục quen thuộc xây bằng đá trắng tại sân vận động, và hàng trăm nghìn đội viên xung kích xếp thành những khối vuông kín cả bãi, có lẽ cũng gào rống lên "Dích han"(1) với vẻ cuồng nhiệt như thế. Đây là Stơrâykhe - kẻ thi hành chính sách ngu dân một cách bệnh hoạn mà hàng ngày chúng tôi thấy hắn trong trạng thái mê mệt - hồi đó béo tốt, phương phi, đang sỉ vả những cô gái đầu cạo trọc, bị trói vào mấy con lừa, trên ngực đeo tấm biển bằng bìa các tông có dòng chữ "Tôi đã yêu người Do Thái", gần đó một đám người cuồng dại giơ những nắm đấm đang tiến lại gần các cô gái tội nghiệp ấy... Đây là một đoàn người rước đuốc hùng dũng bước trên những đường phố cũ chật hẹp mà nay không còn nữa của thành phố Nurembe cổ kính, đi hàng đầu dưới bóng cờ là Hexơ, Gơrinh và Boócman trong những bộ đồng phục của đội xung kích...

Nhiều nhất là những bức chân dung của Gơrinh. Hắn mặc lễ phục thống chế, tay cầm cây gậy chỉ huy. Hắn mặc bộ đồ du lịch, mặc áo đi săn và đội mũ phớt có cắm chiếc lông gà lôi, mặc chiếc áo khoác của thợ nề, tay cầm cái bay trong buổi khởi công xây dựng một tượng đài nào đấy. Và sau hết, hắn cầm cung tên. Tại sao cầm cung tên thì cô gái không giải thích nổi.

Phải, tất cả bọn chúng, những tay diễn viên hài kịch ấy rất sính chụp ảnh. Lịch sử thời hậu chiến của nền Cộng hoà Vâymác đã nâng chúng lên đỉnh cao của làn sóng sô-vanh và đã mười ba năm chúng đóng vai những nhà cầm quyền của đệ tam đế chế.

Giờ đây, trong phòng xử án, chúng được phép bước lên bục để nói lời cuối cùng. Tôi quan sát những tên bộ trưởng, những tên thống chế, những tên đô đốc ấy và lấy làm ngạc nhiên vì không đứa nào trong bọn chúng nói một lời bào chữa hay chí ít cũng thanh minh cho chủ nghĩa quốc xã mà chúng là những kẻ nặn ra và là những nhà tư tưởng, không đứa nào định bảo vệ niềm tin của mình vào chủ nghĩa quốc xã hoặc ít ra định giải thích những hành động tội ác khủng khiếp đó.

Nghe những lời lí nhí của chúng, tôi lại nhớ tới đồng chí Đimitơrốp, người cộng sản vĩ đại mà mới đây tôi được may mắn làm quen và trò chuyện ở Bungari. Chính những tên cầm đầu nước Đức này đã bắt đồng chí và sau những tháng nhốt trong tù, chúng đã lập toà án xét xử đồng chí. Đồng chí xuất hiện trước toà án phát xít đó trong tư thế hiên ngang, ngẩng cao đầu. Đồng chí từ chối luật sư. Tự đồng chí một mình mặt đối mặt, nói chuyện với bọn quan toà quốc xã. Đồng chí bảo vệ những tư tưởng của chủ nghĩa cộng sản mà đồng chí đã hiến dâng cả cuộc đời mình. Và vì thế trước toà, từ bị cáo đồng chí đã trở thành người buộc tội nghiêm khắc vạch trần những kẻ chủ mưu đã gây ra vụ khiêu khích bỉ ổi. Đồng chí đã buộc tên Gơrinh sừng sỏ từ vị trí nhân chứng của bên công tố biến thành bị cáo, buộc hắn phải phòng thủ và phải thanh minh.

Còn cái đám người thảm hại, ích kỷ, dối trá này không hé răng nói nửa lời bảo vệ hệ tư tưởng khủng khiếp của chúng, mặc dầu các bị cáo không thể không biết rằng cái chết đang chờ đợi chúng ở bên ngoài gian phòng này. Chúng vẫn một mực lên mặt đạo đức giả và dối trá như trước. Xin trích dẫn một số lời nói cuối cùng của chúng.

Gơrinh: Nói chung tôi là người phản đối chiến tranh... Tôi không muốn chiến tranh và không giúp cho việc gây chiến tranh...

Ribentơrốp: Vâng, tất nhiên, tôi không thể không chịu trách nhiệm về chính sách đối ngoại, bởi vì tôi là Bộ trưởng. Nhưng trên thực tế tôi không chỉ đạo nó. Người khác đã điều hành...

Phuncơ: Cuộc sống của con người gồm những hành động đúng và những lầm lẫn. Đúng, tôi đã lầm lẫn nhiều thứ, nhưng trong nhiều trường hợp tôi đã lầm lẫn một cách không cố ý bởi vì tôi đã bị đánh lừa... Tôi cần phải thú nhận thành thật rằng tôi là người vô tâm và cả tin, đó là tội lỗi của tôi.

Canten Brune: Vâng, tất nhiên là Gietxtapô đã gây ra những tội lỗi khủng khiếp. Phủ nhận điều đó là một sự ngu xuẩn. Nhưng những tội ác ấy là do Himle chỉ đạo. Tôi chỉ là kẻ thừa hành. Tôi luôn luôn muốn ra mặt trận, muốn trở thành một người lính bình thường chiến đấu cho nước Đức. Đó là ước mơ của tôi.

Câyten:... Tất cả những gì tốt đẹp nhất mà tôi có thể cung cấp với tư cách là một người lính - sự phục tùng và lòng trung thành - đã bị người khác lợi dụng vào những mục đích mà tôi không thể biết được, bởi vì tôi không nhìn thấy ranh giới tồn tại trong việc thực hiện bổn phận của người lính.

Phrancơ, tên đao phủ khét tiếng từng cai quản những nhà máy liên hợp giết người khổng lồ như ốtxvensim, Maidanéc, Tơrenblinca, đã nói bằng giọng bi thương:

- Tôi muốn rằng nhân dân Đức sẽ không tuyệt vọng và không đi tiếp một bước nào nữa theo con đường của Hítle!

Anbe Speéc, người phụ trách việc cung cấp khí giới và đạn dược, sủng thần của Hítle, kẻ đã tạo ra một hệ thống bóc lột tù binh và nhân công từ phương Đông, kẻ đã bắt họ phải chết tại công trường xây dựng những nhà máy, sân bay bí mật dưới mặt đất, ngước đôi mắt đen lên trời thốt lên:

- Hítle, bằng những hành động của hắn và sự phá sản tiếp sau đó của các hệ thống do hắn tạo ra, đã mang lại cho nhân dân Đức những nỗi đau khổ khôn lường... Sau vụ án này, nước Đức sẽ khinh bỉ Hítle và sẽ nguyền rủa hắn như thủ phạm gây nên những nỗi đau khổ của nhân dân...

Thôi đủ rồi! Tất cả những lời lẽ ấy chỉ là những biến dạng của một chủ đề: Hítle, Himle, Gơben có lỗi trong tất cả mọi chuyện, còn chúng tôi là những kẻ bất hạnh, những người không biết nhìn xa thấy rộng. Chúng tôi bị họ đặt vào những cương vị cao. Chúng tôi đã lầm lẫn, đã bị đánh lừa và chúng tôi không hề biết những gì xảy ra ở trong nước.

Và tôi không thể không nghĩ tới đồng chí Ghêoócghi Đimitơrốp, tới vụ án Laixích. Vụ án ấy cũng được phản ánh trong bộ sưu tập của Hốpman. ở trên đó có một bức ảnh - đồng chí Đimitơrốp đứng trên bục phát biểu lời nói cuối cùng.

Tỳ tay lên diễn đàn, người ưỡn thẳng, mắt hướng về phía trước, đồng chí không nói với bọn quan toà mà những hình bóng đen thẫm nhìn không rõ trong tấm ảnh ấy. Đồng chí nói với toàn thể loài người. Hai tên lính gác đứng sau lưng đồng chí nhìn bị cáo với vẻ ngạc nhiên và tò mò. Dưới con mắt của chúng, chính bị cáo đã biến thành người buộc tội đang lên án chủ nghĩa phát xít ngay trong hang ổ của nó.

Đó là bức ảnh duy nhất mà tôi đã mua với giá bốn mươi lăm đồng Mác ở vùng bị chiếm đóng. Một món tiền khá lớn, nhưng đó là bức ảnh, theo tôi, đáng giá hơn toàn bộ sưu tập còn lại của Hốpman.