CÁC VẤN ĐỀ GÂY TRANH CÃI TRONG DỰ ÁN MAT-XANH
Chủ trương xây dựng đường cao tốc có thu phí Mos-St.Peterburg được chính phủ Nga thông qua từ ngày 29.12.2004. Ý đồ là xây dựng một tuyến đường mới hiện đại với tốc độ thiết kế từ 150-160km/h nối 2 thủ đô với nhau.
Thuộc địa giới hành chính vùng Matxcova, tuyến gồm 3 đoạn:
km0-km15 từ trung tâm Matxcova đến đường vành đai MKAD
Km15-km29 từ đường vành đai MKAD đến vùng Khimki
Km29-km100 thuộc ranh giới vùng Matxcova và Tversk.
Khi đi vào thiết kế chi tiết thì có sự thay đổi. Trong đó đoạn từ km15-km58 được xây dựng theo hình thức công-tư hợp doanh thực hiện. Vào năm 2008 đã diễn ra cuộc đấu thầu thiết kế. Đến tháng 11.2008 thì người chiến thắng một cách khó hiểu trong đấu thầu là Công ty СЗИК (một công ty con của Tập đoàn Vinci Pháp.)
Sau đó là các động thái huy động tài chính quốc tế cho dự án. Mặc dù chính phủ có tham gia nhưng hình như mọi quyết định lại phụ thuộc vào các nhà tư bản nước ngoài mà vì lợi nhuận dự án đã không quan tâm nhiều đến vấn đề môi trường nên đã gây ra sự bất bình lớn của cư dân địa phương cũng như các tổ chức “xanh” trên thế giới.
Vấn đề chính là việc chọn phương án tuyến đường. Đoạn 15km đầu tiên trong thành phố Matxcova tuyến đi dọc theo hành lang đường sắt “Tháng Mười” đã được qui hoạch từ trước nên không có bất kỳ tranh cãi gì.
Đoạn tiếp theo từ km15 đến km58 thay vì tiếp tục đi dọc theo hành lang tuyến đường sắt thì người ta đã có những "toan tính" từ những năm 2004-2005 bằng cách đề ra 3 phương án tuyến khác đều chệch với hành lang của tuyến đường sắt "Tháng 10" và đều ảnh hưởng đến Lâm viên Khimki.
Lâm viên Khimki rộng khoảng 1000 hecta phân bổ giữa thanh phố Khimki, kênh đào Matxcova và sông Kliazma. Lâm viên này có rất nhiều thú rừng, thực vật quí hiếm. Đóng vai trò quan trọng đối với cư dân Khimki và đã được bảo tồn...
Ngay từ ban đầu, các phương án tuyến đều bị phản đối nhưng cuối cùng những người có trách nhiệm đã chọn một biến thể của phương án tuyến số 3, tức là có thêm một đoạn vòng bao quanh sân bay Seremetchevo dài thêm 8km trước khi nhập trở lại hành lang tuyến đường sắt “Tháng Mười” như qui hoạch ban đầu.
Các phương án tuyến bị phản đối:
Việc lựa chọn phương án tuyến trên đã gây ra cuộc tranh cãi dữ dội vì các lý do sau:
- Phương án làm tuyến đường dài thêm, đồng thời xâm hại lớn đến Lâm viên Khimki;
- Phương án làm lợi cho chủ đầu tư khu vực sân bay Seremetchevo;
- Tuyến đường đi “uốn éo” qua khu lâm viên, là bước chuẩn bị để biến lâm viên thành đất thương mại với giá trị cao;
- Tuyến đường xẻ khu dân cư «Левобережный» thành các khu cách biệt, ttrong đó xe cộ di chuyển ngay dưới các cửa sổ của các tòa nhà 16 tầng, gây ra ô nhiễm, tiếng ồn… cũng như sự qua lại của cư dân.
- Có hiện tượng tham nhũng của quan chức nhà nước khi thông qua phương án bất hợp lý về nhiều mặt trên;
- Đỉnh điểm là vụ mưu sát nhà báo địa phương Михаил Бекетов, người đã tích cực đấu tranh bảo vệ môi trường vùng Khimki vào năm 2008 khiến cho ông bị liệt toàn thân.
Ngày 14.12.2010 Phó Thủ tướng Nga Сергей Иванов đã thông báo quyết định tiếp tục thực hiện phương án tuyến đã chọn này sau khi hứa sẽ bồi thường thiệt hại cho người dân bị ảnh hưởng và trồng lại khoảng 500 hecta rừng với chi phí dự kiến 4 tỷ rúp.
Phương án đề nghị để thay thế nhưng không được xem xét:
..............
p/s:- Lược dịch từ
http://www.ecmo.ru/main/Motorway/
- Toàn tuyến dài 650km được chia thành nhiều phân đoạn với các nhà đầu tư và khai thác khác nhau. Dự kiến đoạn tuyến thuộc Matxcova sẽ hoàn thành đưa vào sử dụng vào năm 2013. (tổng chi phí khoảng 65 tỷ rúp)