Trên chùa...
đông như quân Nguyên!
Mọi người chen chúc nhau lấy những tờ tiền mệnh giá khác nhau chà lên chùa, chuông... (Tất cả đều bằng kim loại Đồng) cầu may, tài, lộc...:
Tìm một chỗ đứng để ghi tấm ảnh lưu niệm cũng rất khó khăn (7, 8 tấm mới được tấm này.):
Trở về với nụ cười mãn nguyện:
Dự án Tượng vua Trần Nhân Tông:
Trúc Lâm Thiền Viện:
Rời Thiền Viện với những suy tư về vị vua này:
Vương triều Trần đã có rất nhiều vị vua anh minh, đức độ. Có nhiều vị tướng tài ba, dũng mãnh-một Vương triều đã 3 lần (1258; 1285; 1288) làm cho vó ngựa ngoại xâm Nguyên-Mông phải dừng bước và sợ hãi!
Bởi thế mà Ức Trai-Nguyễn Trãi mới rằng:
"...
Tuy mạnh yếu mỗi lúc khác nhau,
Song, hào kiệt đời nào cũng có!..."
Nhân đây tôi cũng xin chia sẻ 1 chút tư liệu về vị vua Trần Nhân Tông:
TRẦN NHÂN TÔNG
VÀ THIỀN PHÁI TRÚC LÂM
MỘT ÔNG VUA XUẤT GIA
Năm 1229
*, vua Nhân Tông xuất gia tại chùa Hoa Yên núi Yên Tử, lấy hiệu là Hương Vân Đầu Đà (sau này đổi là Trúc Lâm Đầu Đà). Vua được nhận là người truyền thừa chính thức của phái Yên Tử, thế hệ thứ sáu tiếp nối vị tổ sư thứ năm là thiền sư
Huệ Tuệ. Từ đó trở đi, phái Yên Tử trở thành nổi tiếng, thế lực lan rộng trong triều đình và giữa nhân gian. Một ông vua đã từng đánh bại cuộc xâm lăng của nhà Nguyên, một ông vua đã đem hòa bình và thịnh trị về cho dân, một ông vua như thế khi đi xuất gia chắc chắn đã gây tiếng vang lớn và khiến tất cả mọi người trong nước hướng về ngon núi Yên Tử. Đạo Phật trở thành yếu tố tâm lý liên kết toàn dân lại trong một mục đích xây dựng và bảo vệ quốc gia. Nhân Tông và Anh Tông là những nhà chính trị giỏi, nhưng đồng thời cũng là những phật tử thật sự. Nhà phê bình lịch sử có thể nói họ lợi dụng đạo Phật cho chính trị nhưng nhà phê bình văn hóa cũng có thể nói họ là những người phật tử sùng đạo.
Phong trào Phật Giáo nhập thế gọi là
Trúc Lâm Yên Tử chỉ hưng thịnh cho đến khoảng giữa thế kỷ 14. Sau đó, phong trào yếu dần. Từ đây cho đến cuối thế kỷ 16, thiếu sự nâng đỡ của những ông vua phật tử, đạo Phật rút lui về căn cứ của mình ở chùa trên núi và nơi thôn quê. Các chùa ở thủ đô Thăng Long thôi đóng vai trò về chính trị.
Một thời gian sau ngày xuất gia, vua Nhân Tông đã đổi pháp hiệu là Trúc Lâm. Ta biết rằng vị tổ sư thứ hai của thiền phái Yên Tử, thiền sư Đạo Viên (hay Viên Chứng) ngày xưa đã được ban hiệu là Trúc Lâm quốc sư. Nhân Tông đã xuất gia và đã trở nên một vị cao tăng, tổ sư thứ sáu của phái Yên Tử và là tổ thứ nhất của phái Trúc Lâm: ta gọi vua bằng pháp hiệu Trúc Lâm của vua trong khi không quên rằng Trúc Lâm quốc sư Đạo Viên là một vị tiền bối của vua.
Trúc Lâm Đầu Đà tên tục là Trần Khâm, con của vua Trần Thánh Tông, sinh năm 1258, lên ngôi năm 20 tuổi, xuất gia năm 40 tuổi và tịch năm 1308 vào lúc 51 tuổi. Tác giả
Đại Việt Sử Ký Toàn Thư viết: “Vua dược tinh anh của thánh nhân, đạo mạo thuần túy, nhan sắc như vàng, thể chất hoàn toàn, thần khí tươi sáng, hai cung đều cho là lạ, gọi là Kim Tiên Đồng Tử
(65); ở vai bên tả có nốt ruồi đen, cho nên có thể cáng đáng được việc lớn; ở ngôi 14 năm, nhường ngôi 5 năm, xuất gia 8 năm, thọ 51 tuổi, băng ở am Ngọa Vân núi Yên Tử. Hòa nhã, cố kết lòng dân, sự nghiệp phục hưng làm vẻ vang đời trước, thực là vua hiền của nhà Trần. Song vui lòng ở kinh Phật, tuy bảo đến siêu thoát, nhưng không phải là đạo trung dung của thánh nhân”. Sử thần Ngô Sỹ Liên còn nói: “Nhân Tông trên thờ Từ Cung tỏ rõ đạo hiếu, dưới dùng người hiền lập nên võ công, nếu không phải là bậc nhân minh anh vũ thì sao được như thế? Duy có việc xuất gia là không hợp với đạo trung dung”. Đó là lời phê bình về vua Nhân Tông của các sử thần theo Nho giáo.
(
Theo Việt Nam Phật giáo Sử luận – Nguyễn Lang – NXB Văn Học:
Chương 12, trang 279, 280)
--------------------------------------------
(65) Sách
Tam Tổ Thực Lục gọi là “Kim Phật”
* :
Con số này có lẽ tác giả đã không kiểm tra lại kỹ.
Theo Đại Việt Sử Ký Toàn Thư,
Bản Kỷ, Quyển 6:
...
Kỷ Hợi [Hưng Long] năm thứ [1290]:
....
Tháng 6, tế khắp các thần kỳ núi sông
Mùa thu, tháng 7, xây am Ngự Dược trên núi Yên Tử.
Tháng 8, Thượng hoàng từ phủ Thiên Trường lại xuất gia vào núi Yên Tử tu khổ hạnh.