ЭВМ МИР-2
Hồi ký của Viktor Glushkov. Ngày 3 tháng giêng năm 1982
... Trong ban năm, tôi đã vắt óc thử giải một định lý cơ bản trong bài toán suy thứ tư của Hilbert. Tiềm thức tôi luôn làm việc kể cả trong khi ngủ. Một vài lần trong đêm, tôi dường như đã giải được nó, nhưng khi tỉnh giấc vào sáng hôm sau, ra ngồi vào chiếc ghế thì than ôi; chẳng biết lý do gì, những điều đó trở thành một Lôgic sai lầm. Liên tục trong ba năm vắt óc, rồi cũng kết thúc vào năm 1955. Tôi và vợ cùng đi du lịch bộ hành ở Capcas. Khi đang leo trên một đồng băng ở Mt. Kazbek, tôi liền bật ra một ý tưởng có thể giải được bài toán của Hilbert.Tuy nhiên, tôi đã dùng phương pháp này rồi, nhưng trên thực tế tôi luôn sai lầm trong lập luận là bởi ban đầu tôi không tin rằng tôi đã giải được bài toán. Tôi tìm lại sai sót trong đáp án, nhưng không hề có. Trên đường trở về trên xe lửa, tôi nhanh chóng viết đáp án của bài toán và dùng thời gian trong sáu tháng tiếp theo để sửa lại cho hoàn chỉnh. Toàn bộ đáp án này dày 60 trang và được chứng minh chỉ bằng một định lý. Cho đến thời điểm đó, chưa có một ai trên thế giới nêu ra được một chứng minh ngắn gọn hơn cho bài toán. Công trình này đã mang lại cho tôi một danh dự là nhà toán học và một sự toại nguyện trong sáng tạo thật bao la không nói hết bằng lời…
Hồi ký của Viktor Glushkov. Ngày 4 tháng giêng năm 1982.
Tháng 12 năm 1957, chính phủ và đoàn chủ tịch Học viện Khoa học Ukraine đã ra một chỉ thị thành lập một Trung tâm Máy tính của Học viện. Vào thời gian đó, các nhân viên của chúng tôi gồm có hơn 100 người. Học viện Khoa học Ukraine đã bổ trợ tài chính để xây dựng trung tâm trên đường Lysogorskaya và một ngôi nhà căn hộ lớn cho nhân viên. Ngay từ khi mới bắt đầu, Trung tâm Máy tính được cung cấp ba chiếc máy tính; Kiev, MESM và một chiếc Ural-1. Trung tâm được thiết kế 400 khu vực làm việc và ba đại sảnh lớn để lắp đặt máy tính. Năm 1959, các nhân viên của chúng tôi được rời từ Feofania về Kiev, nhưng trung tâm vẫn chưa được xây dựng xong. Đây là một giai đoạn đáng lưu tâm trong lịch sử Trung tâm Máy tính. Theo yêu cầu kỹ thuật, nơi mà thiết bị máy tính được lắp đặt cần phải sạch sẽ và không khí phải được điều hòa. Vậy mà cho đến giờ này, chúng tôi đã kiểm tra khâu cuối cùng và bắt đầu khai trương lắp đặt chiếc Kiev thì tòa nhà chưa được đổ mái…
Chiếc máy tính Kiev đã đóng một vai trò quan trọng trong công việc của chúng tôi, tuy thế nó vẫn chưa được sản xuất hàng loạt. Chiếc Kiev tiếp theo được bán cho viện nghiên cứu nguyên tử quốc tế ở Dubna gần Moscow. Trong những năm 1956 – 1957, nền nghiên cứu hạt nhân bùng nổ. Do đó, sự công tác với học viện đã mang lại những trợ giúp và sự truyền đạt kiến thức cho chúng tôi rất nhiều. Một mặt, chúng tôi đang mang một trọng trách làm đầu tàu trong khoa học; mặt khác chúng tôi cũng phải trau dồi để cùng hợp tác với các tổ chức công nghiệp. Trong thời gian này, nhiệm vụ chính của tôi là thiết lập những qui tắc cơ bản của lý thuyết máy điện toán, phần lý thuyết mà tôi đã thực hiện xong vào năm 1961. Công trình ngiên cứu quả là vô cùng nghiệt ngã và tốn khá nhiều thời gian. Cả ngày tôi lăn lộn với công việc trong viện, tối đến tôi lại vùi đầu vào viết sách và báo chí, tôi thường viết bài đến tận năm giờ sáng. Công việc thật căng thẳng và liên miên mà chẳng có thời gian nghỉ ngơi, nó đã làm tôi giảm sút sức khỏe quá nhiều. Vào đầu năm 1963, tôi bị tai biến mạch máu não và phải nhập viện một thời gian ngắn. Sau đó, tôi buộc phải thay đổi thói quen làm việc và phải giữ gìn sức khỏe.
Vợ của Glushkov cũng đã cố can ngăn ông nên giảm mức độ công việc và khuyên chồng nên chú ý hơn đến sức khỏe của mình. Nhưng bà vẫn không thuyết phục được ông:
Anh ấy làm việc mười tám đến hai mười giờ mỗi ngày. Suốt ngày chỉ vùi vào công việc mà quyên cả ăn uống. Khi vừa về đến nhà lại vội vàng ngồi vào bàn và làm việc cho đến tận sáng, đôi khi đến tận lúc mặt trời lên. Viktor chắng bao giờ nghe lời khuyên về sự nguy hiểm nếu làm việc quá sức, nhưng lý do của anh đưa ra thì có thể thông cảm được. Trong một thời gian ngắn, anh ấy đã phải nghiên cứu mọi xu hướng mới nhất trong lĩnh vực khoa học của mình. Hơn nữa, anh ấy còn phải có trách nhiệm với một đội ngũ đông đảo các nhà khoa học trong thời này, chứ không phải là riêng mình anh nữa. Rất nhiều khó khăn trong tổ chức lại đến và những vấn đề mới đòi hỏi phải nỗ lực giải quyết. Sau khi anh ấy đã được điều trị, ngay lập tức lại trở về làm việc và có thay đổi một chút về lịch làm việc, nhưng thời gian nghỉ ngơi vẫn còn ít. Anh ấy ghi lại một mảnh giấy, nó thường được nằm dưới một tấm kính trên bàn làm việc ở nhà: "Hôm nay là ngày nghỉ đầu tiên trong của đời của bạn. Đừng nên lãng phí nó"
Hồi ký của Viktor Glushkov. Ngày 4/1/1982
Cuốn sách của tôi – Thiết Kế Máy Tự Động Số, được xuất bản vào năm 1961 nó đã trở thành nền tảng của xu hướng khoa học hiện đại trong Viện của chúng tôi và hầu như đóng một vai trò tuyệt đối trong quốc gia. Vào năm 1964, cuốn sách này đã danh dự được nhận phần thưởng Lenin. Tôi cũng còn viết một vài cuốn khác trong cùng thời gian này. Một cuốn giới thiệu về chuyên đề Điều khiển học cũng đã được tôi hoàn thành trong thời gian còn đang trong bệnh viện; cuốn sách này được xuất bản vào năm 1964. Cả hai cuốn sách này còn được xuất bản tại Mỹ và rất trên nhiều các quốc gia khác. Thời gian này, tôi còn viết các bài báo nói về cơ sở học thuyết, những bài báo này đã được đặt làm nền tảng cho rất nhiều công trình cùng thời điểm đó. Bài báo " Thuyết Trìu Tượng trong Máy Tự Động" được in trên tạp chí Thành Công của Toán Khoa Học, nó được coi là rất có giá trị trong khắp giới toán học. Bài báo này được Cộng hòa Dân chủ Đức và các nước khác in lại thành một cuốn sổ tay. Với sự ảnh hưởng của bài báo này, nhiều nhà đại số học của chúng ta đã trở nên bị thu hút vào học thuyết tự động. Tôi cũng lưu ý đến tương lai các trường học: Chúng ta nên cố gắng chú tâm đến thực tiến nhiều hơn là lý thuyết.
Cùng với nghiên cứu lý thuyết, chúng tôi vẫn tiếp tục theo đuổi công việc sáng tạo và ứng dụng nền công nghệ máy tính ở Ukraine. Khi đó, các xí nghiệp sử dụng thiết bị tin học tương tự đơn giản để điều hành sản xuất bằng máy tính. Trên mỗi qui trình công nghệ, họ tạo ra một thiết bị riêng biệt, nhất là mỗi thiết bị đó có thể được mô tả bởi phương trình vi phân đơn giản. Vào năm 1958, tại hội thảo tin học ở Kiev, tôi đã đề xuất chế tạo một chiếc máy tính đa năng được lắp một bóng bán dẫn, nhưng đề xuất này bi phản đối. Các nhà khoa học Moscow, do viện sĩ Vadim Alexendrovich Trapeznikov lãnh đạo và rất nhiều chuyên gia kỹ thuật máy tính Xô Viết cùng đưa ra phủ quyết vấn đề này, họ vẫn còn cho rằng, các loại máy tính phải phụ thuộc vào đèn điện tử chân không. Những thiết bị này thì đòi hỏi phải có một khoảng không gian rộng lớn và điều kiện khí hậu thích hợp, chúng trái ngược với thực tế sản xuất và về mặt kiểm soát qui trình công nghệ.
Khi này, Boris Malinovsky là một người đầu tiên tiến hành nghiên cứu chất bán dẫn, nó rất có ích cho chúng tôi trong đà phát triển chiếc máy tính điều khiển chung. Chúng tôi đã phác thảo ra những ý tưởng cơ bản, những ý tưởng mà rất có ảnh hưởng đến triết lý sống sau này: chiếc máy tính được lắp ráp bằng các dụng cụ bán dẫn, cần được sách tay, có độ bảo vệ đáng tin cậy, và một từ có độ dài 26 bits – đủ để kiểm soát đa số các qui trình công nghệ. Nhưng ý tưởng chính của chúng tôi là một giao diện đặc biệt có thể kết nối máy tính với các qui trình công nghệ.
|