[Vania]

2

Nguyên tiết cuối thu, Thái sư mệt nặng, nằm liệt giường hơn tháng giời không đỡ, sức ngày càng sút đi, biết đận này khó qua khỏi bèn dâng biểu xin thôi giữ binh quyền. Thánh thượng đem việc này bàn với quần thần, ngõ hầu dò ý tứ họ. Thánh thượng nói to trước bá quan :
- Thượng phụ vốn đã là trụ cột Lê triều từ khi Tĩnh vương không may bị kẻ gian bức hại, cơ sự nay đã rõ rành, há chẳng phải trời không muốn công nghiệp trung hưng được thành hay sao ?
Văn quan võ tướng xôn xao hết cả lên, có kẻ chỉ lắc đầu thở dài, biết ngay đấy là bậc túc nho ; lại có kẻ dường nghễnh ngãng không màng, bèn nhận thấy ngầm có ý khác ; cũng có kẻ bề ngoài cố tỏ vẻ sốt sắng, nhưng đôi lúc chẳng hiểu sao cười mỉm… Một viên quan râu tóc muối tiêu, bước ra :
- Bấy lâu Thượng tướng Thái sư như cái cột lớn chống đỡ công nghiệp trung hưng, nay mệnh hệ đã thế thì nguy thật ! Nhưng từ xưa, bậc anh hào tất có kẻ tiếp nối, chẳng bằng Thánh thượng hãy tìm trong những người con Thái sư một kẻ cơ trí để trao binh phù, như thế là hợp đạo. Xem như báo đáp cái công khôi phục ngai vàng trước đây, mà cũng tránh kinh động ba quân đang dốc sức tôn phù, thằng giặc Mạc không thể thừa cơ đánh úp được…
Ông ta tấu dài quá, Thánh thượng nghe câu được câu chăng, tuy rồi vẫn nói : "Chuẩn y !". Thế là, Tuấn Đức hầu Trịnh Cối nghiễm nhiên được thế tập, bởi lẽ anh này là con trưởng. Chính vì việc ấy mà mấy anh khác lấy làm không thuận.
Trịnh Tùng, năm ấy vừa tròn 20 tuổi, trầm ngâm :
- Xem ra, Thánh thượng không muốn là Thánh thượng nữa rồi !
Trịnh Đỗ thì nói :
- Em là phận bé nhất, cũng chẳng ham quyền bính, vụ lợi làm gì cho hại thân. Cha còn chưa mất mà đã không vừa ý nhau thế này sao ? Mình là con nhà đại thần, lại có công chèo chống cho nhà Lê, vậy anh em ta nên dốc sức vun đắp mới phải, không dưng quay lại tranh giành lẫn nhau thì người hai trấn sẽ bảo ta là giống gì.
- Mày còn bé, biết gì mà nói ? – Một anh khác gạt đi.

Đến ngày 18 tháng 2 năm sau thì Thái sư mất. Phát tang được ba hôm mới chính thức có chiếu giao binh quyền lại cho Tuấn Đức hầu. Kể tự bấy, Cối cậy có quyền hành trong tay mà sinh rông rỡ, coi các em bằng nửa con mắt, buông tuồng trong tửu sắc, gặp ai cũng tỏ ý khinh mạt. Nhiều kẻ không giấu diếm bày tỏ lo ngại cứ mãi thế này thì quân trung hưng nguy mất. Một tối se lạnh, Đoan Vũ hầu vào xin yết kiến Thánh thượng, ông này cật vấn :
- Tâu bệ hạ, Ngài đem binh quyền mà giao cho một kẻ không những hèn mà còn kém tài là vì lẽ gì ?
Nhà vua cười :
- Chú à, hai chúng ta nghĩa là vua tôi, tình là ruột thịt, kể cũng có thể coi là tri kỷ được. (đổi giọng xuề xòa) Vậy cháu xin lấy cái tình thân mà thưa rằng, bấy lâu nay họ Trịnh lấn át quyền bính, thân cháu tuy là vua mà thực cũng do Kiểm đặt lên ngai này. Địa vị trọng yếu nào cũng có con em họ Trịnh, ta còn vùng vẫy thế nào ? Việc giao quyền cho Cối là tự ý cháu, cứ mặc cho anh em nó cắn xé lẫn nhau, đã đến lúc nhà ta đòi lại binh quyền rồi !
Hầu nhăn trán, nói luôn :
- Bệ hạ ơi bệ hạ, ngụy Mạc còn đang lộng hành ngoài Bắc kia kìa, làm thế khác nào rước họa vào nhà ? Chính đây mới là lúc ta cần họ Trịnh nhất, không ai đủ sức đương đầu với quân Bắc như họ. Trịnh Kiểm chết rồi, không có kẻ đủ vững kế tục y thì tan nát hết, mà chắc gì long ngai đã còn ?
- Đã vậy thì tùy chú định liệu. Nhưng việc mà không thành thì cả tôi với chú đều gặp họa đó !

Vậy là, tinh mơ ngày hôm sau, khi Thánh thượng còn đang ôm mĩ nữ say giấc thì cung nhân vào báo : "Có Nghĩa quận công, Phúc Lương hầu, Đoan Vũ hầu và mấy người khác đem theo lính tráng xin được yết kiến !". Nhà vua gà gật nhỏm dậy, chỉ quấn tạm khăn vàng lên đầu, không bận hoàng bào. Thánh thượng ngồi đĩnh đạc trên ghế chạm rồng, đặt ở trước cửa cung, có cung nhân đứng hầu, bọn Nghĩa quận, Phúc Lương, Đoan Vũ quỳ lạy dưới thềm.
Nguyên khi trời còn tối đen, gió còn thổi lạnh thấu xương, Đoan Vũ hầu Lê Cập Đệ, Văn Phong hầu Trịnh Vĩnh Thiệu, Vệ Dương hầu Trịnh Bách, cùng Lương quận công, Phổ quận công, Lại quận công Phan Công Tích đem theo một ít quân lính về làng Sáo Sơn tìm Phúc Lương hầu Trịnh Tùng. Lúc đó, Tùng còn đang say sưa uống rượu với đám bạn nối khố, mới giả đỏ say khướt không tỏ tường, bảo với bọn Đoan Vũ :
- Các ông cũng như tôi, đều là thần tử, không dốc lòng phò tá thì thôi, sao lại dám ý phản nghịch thế ?
- Nghiệp trung hưng nguy lắm rồi ! Ngoài thì có giặc Mạc rình rập, trong thì Tuấn Đức buông thả càn quấy, chẳng phải trưởng thì cũng là thứ. Không lẽ vận mệnh nhà Lê hưng thịnh hay tàn suy cũng bởi anh em nhà ông hay sao ? - Đệ nói.
Hai mắt Trịnh Tùng bất giác ánh lên những tia quái lạ :
- Sao lại thế được, nay anh tôi đã nhận lấy binh quyền, phận em như tôi thì làm được gì ? Vả, còn bao nhiêu tướng sĩ cơ mà, lẽ đâu có thể bất thành được ?
Bấy giờ, Văn Phong hầu mới nói :
- Hiện nay trong khắp ba quân đã có ý lìa bỏ vì chán ghét Tuấn Đức hầu, ngài tuy là thứ, nhưng có mẹ là trưởng nữ Chiêu Huân Tĩnh vương. Ai cũng rõ công lao gầy dựng của Tĩnh vương, trước tình cảnh đã thế, ngài lại bàng quan được sao ?
Liền đó, sai người chuẩn bị võng, kiệu. Trịnh Tùng khi ấy mới thôi ngờ vực, cùng nhau bàn định kế sách. Ngay trong đêm tối mịt mùng, đám người này chạy miết về phủ Trường Yên, kịp rạng sáng thì tới hành cung Vạn Lại.
Phúc Lương hầu chắp tay quỳ lạy, khóc rống thê thiết :
- Muôn tâu Thánh thượng, nay anh Cối thần buông tuồng tửu sắc đến thế, kẻ nắm binh quyền mà làm mất lòng tin ở tướng sĩ, thử hỏi khó sinh mầm loạn hay không ? Thần là phận em, cô thế bất lực, chẳng biết đến khi nào phải hại đến thân ; đành mượn lúc tối trời trốn vào cửa khuyết thành thực tỏ bày. Chỉ mong mỏi Thánh thượng có thương xót xin hãy dung nạp !
Nhà vua đột ngột lấp lửng :
- Khi thượng phụ còn sống đâu đến nỗi thế, trẫm biết xử trí làm sao ?