Đằng sau mỗi bước chuyển mình của một sự kiện lịch sử bao giờ cũng có những con người, những số phận tuy khác nhau, nhưng rõ ràng đều có chung một ý nghĩa : Nếu không có họ, lịch sử không còn là bài học thấm thía cho đời sau hoặc không thể đem lại lợi ích căn bản cho con người - thực thể quan trọng nhất - mà hầu như, đó chỉ là những chuyển động của một kiểu thời gian vô định. Gần một thế kỷ từ ngày nổ ra cuộc Cách mạng Tháng Mười rung chuyển khắp năm châu, dường như không một biến động nào (dù đó là cuộc chiến tranh Vệ quốc hay sự tiêu vong của Nhà nước Soviet) có khả năng làm thay đổi trật tự chính trị - xã hội nước Nga mạnh mẽ như thế !
Khoan hãy kết tội một ai đó, đã đến thời điểm nên nhìn lại đóng góp hữu ích của những con người đã từng bị bức màn lịch sử che khuất bằng đủ thứ nghi vấn, tội trạng... Thời kỳ cầm quyền của Iosif Stalin là giai đoạn nhiều nhất những cáo trạng dành cho một số đông bị kết tội là có tư tưởng đối lập với thể chế Soviet, hay chính xác hơn đó chẳng qua là cuộc thanh trừng nội bộ giữa các phe phái không cùng mục đích hành động nhưng lại chung nhau một ý thức hệ.
Vào những giai đoạn sau của Nhà nước Soviet, hầu hết các nhân vật từng bị đánh giá một cách sai lệch có chủ ý đều được phục hồi danh dự, vậy mà chỉ có
Lev Davidovich Trotsky (
Лев Давидович Троцький, 1879-1940) lại không chính thức nằm trong số này. Phải chăng quãng đời sự nghiệp của ông có vấn đề khuất tất ? Một nhân vật từng có uy tín rất cao trong Bộ Chính trị (có lúc chỉ đứng sau Lenin), một trong những "khai quốc công thần" của Nhà nước Soviet, chẳng lẽ tự mình cản trở bước đi lên của nó ?