Hầm đường bộ thoát lũ SMART ở Kuala Lumper.
Được bắt đầu từ năm 2003, dự án đường hầm thoát lũ (SMART) - đường hầm dài nhất và áp dụng hầu hết các công nghệ tiên tiến nhất tại Malaysia. Đường hầm có đường kính 13.2m bao gồm một đường hầm thoát lũ dài 9.7km, với một đường ôtô dài 4km bên trong. Mục đính chính của SMART là giải quyết vấn đề lũ lụt tại Kuala Lumpur giữa 2 con sông Sungai Klang và sông Kerayong, đồng thời làm giảm tình hình tắc nghẽn giao thông xảy ra hàng ngày tại khu vực này. Đường ôtô chỉ cho phép các loại xe ôtô con lưu thông lưu thông 1 chiều mỗi tầng.
SMART được khánh thành vào ngày 14.05.2007, Công trình do Chính phủ Malaisia giao cho Tập đoàn Gamuda cùng Công ty MMC đứng ra thực hiện dự án theo hình thức BOT, với tổng vốn đầu tư hơn 514 triệu USD, khai thác trong 40 năm, thông qua thu phí xe ôtô đi vào đường hầm. Đường hầm đã giải quyết được lưu lượng 30 ngàn ôtô mỗi ngày và đã 44 lần được sử dụng để phân lũ.
Vị trí:
Đường hầm SMART bắt đầu từ hồ Kampung Berembang và kết thúc tại hồ Taman Desa. Đường hầm chuyển hướng nước lũ từ hợp lưu của 2 con sông lớn chảy qua khu vực trung tâm Kuala Lumpur. Nước lũ được tính toán với tần xuất xảy ra một lần trong 100 năm.
Dự án cũng dự trù các hồ chứa dự phòng tạm ở 2 đầu và hệ thống cống hộp đôi để chuyển hướng nước lũ tạm thời. Ngoài ra còn có các khu vực đặc biệt với các hầm dẫn chuyên dùng. Hệ thống thông gió với 4 giếng đường kính 15m, cũng là nơi khởi đầu của các máy khoan hầm.
Đối với lái xe, đường hầm đã làm giảm thời gian di chuyển giữa giao lộ Jalan Istana Interchange với Kampung Pandan từ 15 phút xuống còn 4 phút.
Chế độ hoạt động:
Đường hầm SMART hoạt động theo 3 chế độ tùy thuộc vào lưu lượng nước lũ.
Chế độ 1: Ở điều kiện bình thường. Khi mưa nhỏ và không có bão: đường hầm mở cửa cho xe ôtô lưu thông.
Chế độ 2: Có mưa trung bình. Hệ thống SMART được khởi động, nước lũ được dẫn vào phần kênh dẫn thấp nhất trong đường hầm trong khi ôtô vẫn lưu thông bình thường ở phần bên trên trong hầm.
Chế độ 3: Có bão. Ôtô bị cấm lưu thông. Sau khi tất cả ôtô đã ra khỏi hầm, hệ thống tự động sẽ kích hoạt để mở các cửa van nước cho phép toàn bộ nước lũ được chảy xuyên qua hầm.
Hiện nay chế độ hoạt động được phân chi tiết hơn nữa thành 4 chế độ tùy theo lưu lượng nước.
Xây dựng:
Kuala Lumpur có cấu tạo karcat đá vôi với mực nước ngầm cao. Do đó người ta quyết định dùng phương pháp khoan đào bằng thiết bị khoan hầm (TMBs) sẽ có hiệu quả cao nhất trong xây dựng hầm.
Sau nhiều cân nhắc, 2 máy khoan đường kính 13,2m kiểu Slurry Shield TBMs đã được lựa chọn. Về đường kính, đây là những máy lớn nhất thế giới. Máy khoan Slurry Shield TBMs bao gồm 4 phần chính:
Rotary Head Cutter: đầu khoan, với các lưỡi phay bằng tungsten để khoan cắt đất đá.
Bulkhead: buồng áp lực, nơi chứa hỗn hợp bentonit để giữ ổn định vách hố khoan khỏi sạt lở.
Hydraulic Rams: hệ đẩy thủy lực, dùng để dịch chuyển máy khoan hầm về phía trước và giữ đúng vị trí theo thiết kế.
Tunnel Lining Erector: khoang lắp dựng, dùng để lắp ghép những bản bê tông cốt thép đúc sẵn thành vách hầm.
Ngoài các phần trên, hệ thống khoan còn bao gồm đường ray, máy phát điện, thiết bị bơm bùn, thông gió, cáp dẫn điện….
Cả 2 máy khoan Slurry Shield đều bắt đầu từ công trường tại Jalan Chan Sow Lin. Máy thứ nhất tiến về phía bắc, dần đến hồ Kampung Berembang tại khu vực Ampang, cạnh Gleneagles Hotel. Máy khoan còn lại tiến về phía nam, dần đến hồ tại khu vực Taman Desa.
Công việc bắt đầu năm 2004 và hoàn tất vào tháng 8 năm 2006.
Sự an toàn:
Đường hầm được áp dụng nhiều biện pháp để đảm bảo an toàn trong vận hành. Cụ thể như sau:
Cửa kiểm soát lũ tự động:
Các cửa ngăn nước kín được bố trí ở cả 2 đầu đường hầm trong phần dẫn nước. Tương tự 2 cánh cửa thép ngăn nước cũng được lắp đặt ở 2 đầu lối vào ra trong phần dành cho ôtô. Các cánh cửa được điều khiển bằng hệ thống thủy lực.
Lối thoát hiểm:
Cách khoảng 250m có một chỗ thông giữa 2 tầng đường ôtô, đồng thời là lối thoát hiểm khi có sự cố trong đường hầm.
Trục thông gió/giải thoát:
Có các giếng thông gió và thoát hiểm cách khoảng 1km dọc theo đường hầm. Không khí cũng được liên tục làm mới đảm bảo chất lượng trong phần đường xe ôtô. Để bảo vệ hệ thống thông gió trong mùa lũ, có hàng loạt các ống thẳng đứng với vòi xả và máy phun để làm tươi dòng khí. Điều này cho phép các quạt thổi đặt bên ngoài đường hầm, tạo ra dòng không khí luôn tươi mới giữa các giếng thông gió cũng như thoát khí thải, khói độc trong trường hợp có hỏa hoạn trong hầm.
Thông tin băng rộng và vô tuyến:
Sóng vô tuyến băng rộng được truyền dẫn trong đường hầm để cung cấp các thông tin thông thường của các đài phát thanh, của mạng internet… cũng như thông báo các tình huống khẩn cấp ảnh hưởng đến vận hành giao thông trong đường hầm một cách kịp thời nhất.
Thiết bị giám sát chất lượng không khí (AQME):
Có 38 bộ đo lường nồng độ khí CO, NO… cả trên và dưới các tầng. Hệ thống thông gió được điều khiển tự động dựa trên các chỉ số chất lượng không khí được đo đạc này. Có 4 giếng thông gió với 8 quạt hút và thổi được bố trí.
Hệ thống giám sát lưu thông từ xa:
Trong đường hầm bố trí 212 camera quan sát truyền đến 70 màn hình theo dõi. Hệ thống sẽ tự động nhận biết các bất thường nhờ phương pháp so sánh hình ảnh thu được và các tia laser được phát ra trong đường hầm để kịp thời xử lý.
Các thiết bị khác:
Các thiết bị báo cháy, trạm điện thoại, cảm biến quan sát được bố trí cách khoảng 1km. Bình chữa cháy, trụ cứu hỏa bố trí cách khoảng 90m ở cả 2 tầng lưu thông. Búa phá kính, dây cứu hỏa, bình xịt, điện thoại… cũng lắp đặt ở các chỗ thoát hiểm, tại giếng thông gió…
Hồ thu trung gian trước khi xả vào đường hầm
Cửa thép ngăn nước:
Bên trong đường hầm ôtô và hệ thông gió
Hiệu quả;
Với dung tích tối đa có thể chứa 3 triệu m3 nước, SMART còn có những tính năng an toàn của một đường hầm thông thường như: cổng kiểm soát nước lũ tự động, hệ thống thông khí, lối thoát hiểm (cách nhau 1km). Kể từ khi đưa vào sử dụng đường hầm giao thông điều tiết lũ đến nay, người dân Kuala Lumpur chưa bao giờ phải chứng kiến một trận đại hồng thủy lần thứ hai xảy ra ngay tại Thủ đô.
Đường hầm xa lộ SMART cung cấp một lộ trình thay thế cho người lái xe từ cửa ngõ phía nam, tức là Quốc lộ KL-Seremban, kết nhập đường cao tốc liên bang Besraya và Đông Tây rồi thoát khỏi trung tâm thành phố. Điều này sẽ làm giảm tắc nghẽn giao thông từ ngoại thành dẫn đến trung tâm thành phố, đồng thời giảm thời gian lộ trình đáng kể.
Vé qua hầm đường bộ SMART hiện vẫn được thu với giá 2 ringgit/lượt (1RM tương đương khoảng 5.000 VND). Với hệ thống công nghệ và kỹ thuật hiện đại, mọi thông tin liên lạc bằng di động và sóng radio đảm bảo tốt trong SMART. Dịch vụ của hệ thống đường hầm xa lộ này đa dạng và nhanh chóng.
Phòng điều khiển trung tâm giám sát tình hình giao thông dọc theo SMART 24/24h, khi nhận được thông tin qua đường dây nóng hoặc qua các bốt điện thoại khẩn cấp, đội tuần tra bằng môtô sẽ có mặt ngay tại hiện trường khắc phục nguyên nhân gây tắc nghẽn như tai nạn hay sự cố để đảm bảo lưu lượng dòng chảy êm. Khi có sự cố, hệ thống biển báo với đèn LED màu hổ phách thông báo cho người lái xe đang lưu thông trong hầm về những bất tiện nếu có.
Tóm tắt qui mô SMART:
Đường hầm dẫn nước:
Giá thành xây dựng: 514.6 triệu dollar;
Chiều dài: 9.7km;
Đường kính: 13.2m;
Phương pháp đào: Dùng máy khoan hầm (TBM);
Kiểu máy: chắn bùn.
Đường hầm ôtô:
Chiều dài: 4.0km;
Kiểu cấu tạo: 2 tầng;
Đường kính: 13.2m;
Phương pháp đào: Dùng máy khoan hầm (TBM);
Kiểu máy: chắn bùn.
Lược dịch từ
http://www.roadtraffic-technology.com/projects/smart/ và internet.
Kỳ sau: Tunnel and Reservoir Plan in Chicago