[minminixi]

Tôi chỉ xin có vài suy ngẫm với đề án chống ngập của anh Kenzo theo nghề nghiệp của tôi:
-Thành phố HCM có cao độ bề mặt thay đồi từ 1-3m đến 10-15m, thực tế chúng là các gò nhấp nhô đã đô thị hóa nên đi bên trên rất khó nhận biết. Các bác cứ nhờ cụ Guk giải đáp là thấy.
-Mực nước ngầm theo bề mặt này mà thay đổi độ sâu từ 0.5-1.0m đến 8-10m tùy chỗ thấp hay cao.
-Phần trên cùng của các gò cao thường là các loại đất kém thấm nước như sét- sét pha, chỉ một số nơi ở Hóc Môn có cát pha.
-Hơn 70% diện tích có cao độ bề mặt 3-7m với mực nước ngầm không quá 3m độ sâu.
Từ dạng bề mặt này, ta để ý rằng các kênh rạch mang nhiệm vụ thoát nước chạy theo các vệt trũng nhất và có mực nước theo thủy triều lên xuống chênh nhau thông thường 2-3m.
Đặc điểm của một đô thị không còn giống như điều kiện tự nhiên, đó là:
-Mặt thấm nước mưa hầu như không còn do nhà cửa-đường sá che kín.
-Đường thoát nước không còn theo diện rộng mà chỉ theo hệ thống cống rãnh.
-Năng lực thoát nước luôn bị hạn chế bởi tiết diện cống theo hướng thoát và độ chênh mực nước hai đầu, chúng đổi chiều theo con nước triều.
Từ mấy điểm đơn giản trên, có thể thấy vài kết luận cho mô hình của anh Kenzo:
-Các hầm chứa nhanh chóng đầy, và thấm nước đi cực kỳ chậm. Hơn nữa chúng không thể hoàn toàn khô khi đón nước mưa: là bởi chúng phải có vách hở để nước thấm đi, nhưng cũng vì thế nước ngầm lại thấm vào chúng trước. Nếu bịt kín vách thì phải bơm nước từ chúng đi, là điều khó khả thi.
-Lượng mưa tính theo mây cho 1 lần mưa thật ra rất lớn: 1 trận mưa rào ngắn 50mm trên diện tích 1km2 sẽ đổ xuống 1000000x0.05=50 000 m3 nước. Nội thành 100km2 (10kmx10km) có lượng mưa hàng năm trung bình gần 2000mm ( 2m) cho ta 200 triệu mét khối nước, bằng 1/3 hồ Trị an bình thường. Lượng này tập trung trong 6 tháng, mỗi tháng xấp xỉ 30 triệu mét khối nước, mỗi ngày mùa mưa ~ 1 triệu khối nước, đủ ngập 0.5m trên hơn 1 km vuông.
-Lượng nước mưa luôn thoát từ cao xuống thấp, nếu gặp lúc triều lên thì không có dòng thoát nào mà bị cộng hưởng nhanh chóng, dù có 1 triệu mét khối hầm chứa cũng không chảy đi đâu. Hầm chứa trên phần cao mới chứa nước, còn ở phần thấp thì tự nó đầy nước ngầm trước mưa rồi. Mà ta cần chứa nước cho phần thấp chứ không phải ngược lại.
-Các hầm chứa trên cao có thể tạm giảm nước chảy xuống thấp, nhưng chúng thấm nước đi rất chậm, ít nhất nhiều tháng chứ không thể chỉ vài giờ. Trận mưa sau thì chúng vẫn gần như đầy và không còn tác dụng. Nối nó với hệ thống cống thì phải có van một chiều, mà van này hỏng ngay trong môi trường nước thải, có nhiều vật rắn gây kênh van....
Các dự án thoát nước cho đến nay chỉ luẩn quẩn là vì đã rời xa những nguyên lý tối giản: nước chảy chỗ trũng. Dự án không tìm cách thoát nhanh nước chỗ trũng mà lo dàn trải cho hết đầu tư: thay cả hệ thống cống trên phần cao, không chú trọng nạo vét kênh và điều tiết nó....Ở HN bớt nhiều là vì luôn trũng nên đơn giản là đặt bơm hút từ kênh và cống chính ra sông Hồng. Tại SG không hẳn giống vậy, vì có thủy triều, nhưng có thể ngăn dòng triều bằng các đập có cửa van và khơi dòng, đặt bơm hút vẫn rẻ hơn loay hoay với đám ống cống.
Dưng mà, nói đi nói lại, ta chẳng qua mặt các chuyên gia lớn đang thất bại nhiều năm nay được. Tốt nhất sắm thuyền cá nhân gấp đút túi, khi cần mang ra thổi vài hơi là khỏe, sống chung với "lú" như HM sáng kiến là hay nhất!