Ngày 5 tháng Ba 1943
Trên tờ báo "Sự thật Lê-nin-grát" có một bút ký rất thú vị của Đan-chen-cô, nhan đề "Nhà máy an-buy-min nhân tạo" về những viên an-buy-min. Nhà máy này bắt đầu hoạt động cách đây một năm. Vào những ngày gian khổ nhất trong vòng vây.
"Trong hơn một nghìn loại, người ta phát hiện ra một loại vi khuẩn của nấm men-một tổ chức hoá học có lượng cực nhỏ chứa trong thể chất của nó một chất an-buy-min từ chất đường của cây gỗ.
Nhà máy này đặt ngay ngoài mặt trận.
"Đêm đêm những người xây dựng, những người vạch đồ án, những người sản xuất tương lai đến tuyến đầu của phòng tuyến. Ở đấy máy móc nằm sâu dưới lòng đất bị bom đạn cày xới lên, không có chúng thì nhà máy không hoạt động được. Người ta lắp máy chỉ cách công sự địch có mấy trăm mét, lo làm sao không để cho bàn tay bị lạnh cóng run rẩy, không để cho tiếng sắt, tiếng đồng chạm nhau kêu lên. Đến rạng sáng họ lại ra về".
Rồi bài báo miêu tả quá trình sản xuất: "Những mẫu đầu tiên ra lò. Một thế giới lạ kỳ thấy hiện ra trong kính hiển vi. Những hình ngôi sao mờ nhạt hoạt động như mũi tên. Đó là những tử thù, những kẻ cạnh tranh của nấm men, chúng ăn thức ăn của nấm men và săn đuổi chúng.
Cả một đội những nhà khoa học giúp cho các nấm men trong cuộc đấu tranh tuyệt vọng để sống, xảy ra trong cái bên ngoài có vẻ yên tĩnh. Người ta thử nhiệt độ, thành phần thức ăn từng giống một. Xuất hiện rõ rệt những hạt nấm men hình bầu dục giống hạt cà-phê. Độ nóng cao làm phát triển nấm và tiêu diệt kẻ thù của chúng.
Độ đông của đường tăng lên. Người ta đổ thêm vào bể những lít nước. Những hạt men hoạt động không bị kìm hãm nữa. Chúng đã quen với môi trường và "ăn" rất ngon miệng.
Sau ba tiếng đồng hồ, bọt sôi lên tràn ra vành bể nước. Số lượng nấm men tăng lên đến nửa tấn. Đợt thu hoạch khởi đầu.
Sau một lúc thì máy ly tâm hoạt động. Những loại máy ly tâm rất mạnh tách nước ra. Thế là cuối cùng ở một hình thể màu nâu sáng xuất hiện. Đó chính là hạt an-buy-min mà một ki-lô-gam an-buy-min thay ba ki-lô-gam thịt…"
Tôi đọc một mạch hết bài báo đó. Bây giờ thì chúng tôi sẽ nhìn những hạt an-buy-min mà chúng tôi thường hay ăn đó một cách khác.
|