Apollon Maikov
Nhà thơ Nga Maikov Apollon Nikolaevich sinh ngày 23 tháng 5 (lịch cũ 4 tháng 6) năm 1821 tại Matcơva trong một giai đình dòng dõi quý tộc lâu đời. Cha ông là hoạ sĩ nổi tiếng N.A. Maikov. Thời thơ ấu của nhà thơ êm đềm trôi trong ngôi nhà tại Matxcơva và trang trại ngoại ô gần tu việnThánh Ba Ngôi Sergyi, nơi các hoạ sĩ và văn nghệ sĩ nổi tiếng thường qua lại. Cậu bé Apollon Maikov bắt đầu viết những vần thơ đầu tiên khi bước vào tuổi mười lăm, và lưỡng lự rất lâu giữa hai sự lựa chọn hội hoạ hay thi ca.
Năm 1834 gia đình Maikov chuyển về Peterburg, và kể từ đó số phận của Maikov gắn bó chặt chẽ với thành phố này.
Năm 1837 – 41 ông theo học khoa Lụât trường ĐHTH thành phố Peterburg, nhưng không bỏ qua các giờ học văn. Tốt nghiệp đại học, ông vào làm việc tại bộ Tài chính, nhưng chẳng mấy chốc, nhận được tài trợ của Sa hoàng để đi du học, ông bỏ việc, sang Italia học hội hoạ và tiếp tục làm thơ, rồi chuyển đến Paris theo học các khoá học về nghệ thuật và văn học. Ông còn đến Dresden và Praha.
Năm 1844 ông trở lại Nga, thoạt đầu ông làm thủ thư tại Viện bảo tàng Rumantsev, sau chuyển sang UB Kiểm duyệt thành phố Peterburg.
Tập thơ đầu tay của Apollon Maikov ra đời năm 1842 và được V. Bielinsky đánh giá cao, đặc biệt là “tài năng tuyệt diệu thật sự”. Tập thơ thu được thành công lớn. Các ấn tượng thu được từ chuyến đi Italia được nhà thơ trẻ thể hiện trong tuyển tập thứ hai, nhan đề “Bút ký Roma” xuất bản năm 1847.
Trong thời kỳ này Maikov trở nên thân thiết với Bielinsky và bạn bè ông – Turgenev và Nekrasov, cùng họ tham dự các sinh hoạt thường kỳ “Thứ sáu” do M.Petrashevsky chủ trì, có quan hệ gần gũi với F. Dostoevsky và Plesheev. Dù Maikov không hoàn toàn ủng hộ các quan điểm và ý tưởng của họ, nhưng rõ ràng họ đã để lại những dấu ấn trong toàn bộ sự nghiệp sáng tác của ông. Các chủ đề nghĩa vụ công dân được thể hiện rõ ràng trong các tác phẩm như trường ca “Hai số phận” (1845), “Mashenka” và “Tiểu thư” (1846).
Trong thập kỷ 50 Maikov dần chuyển sang lập trường bảo thủ, điều này thể hiện rõ ràng trong trường ca “Nhà thờ Klemont” và loạt bài viết về Neapoli và Hy Lạp, xuất bản năm 1858 sau chuyến đi Hy Lạp. Ông nồng nhiệtchào đón các cải cách nông nghiệp năm 1861 bằng các vần thơ hân hoan “Cánh đồng”, “Đất”. Ông đối lập các quan điểm về nghệ thuật của mình với ý tưởng cách mạng của các nhà dân chủ, ủng hộ quan điểm “nghệ thuật vị nghệ thuật”, và chính điều này khiến ông bị Saltykov-Shedrin chỉ trích kịch liệt, còn Dobrolyubov thì viết nhại các tác phẩm của ông.
Vào thập kỷ 1860 ông bắt đầu nghiên cứu lịch sử, và viết nhiều tác phẩm về đề tài lịch sư như “Ở Gorodtse năm 1263”, “Bên linh cữu Grosny”, “Ermai”, “Ông là ai?” và một số tác phẩm khác. Ông viết “Hai thế giới” về đề tài lịch sử Roma cổ đại, và được nhận giải thưởng Pushkin năm 1882 với tác phẩm này. Nếu như trước kia nhà thơ quan tâm đến đề tài cổ đại, thì từ đây ông bắt đầu quan tâm đến Công giáo như một học thuyết đạo đức, đối lập với mỹ học đa thần giáo. Say mê lịch sử nước Nga cổ và văn học truyền miệng Slavơ, năm 1889 ông hoàn thành bản dịch “Bài ca về binh đoàn Igor”, và bản dịch này đã trở thành một trong những bản dịch hay nhất của áng hùng văn cổ này, còn giữ nguyên giá trị nghệ thụât và khoa học cho đến ngày nay.
Trong di sản văn học đồ sộ của Maikov những vần thơ về thiên nhiên Nga luôn chiếm vị trí đặc biệt, nổi bật và cho đến tận ngày nay vẫn giữ nguyên chất thơ quyến rũ. Các bài thơ về mùa xuân như
“Mùa Xuân tỉnh giấc mơ hồng
Phá toang yên tĩnh trong phòng gác nghiên
Rung chuông vang khắp mọi miền
Mời người cất tiếng, mời viền xe lăn…”
(Bản dịch của Nthạch)
“Ngoài đồng hoa dại lả lơi,
Nắng vàng sóng sánh khắp bầu trời…
Chim sơn ca báo xuân đến sớm
Lảnh lót trong màu xanh chơi vơi.”
(Bản dịch của Tykva)
Hay
“Ôi đóa hoa điểm tuyết
Màu xanh lam nguyên trinh
Bông tuyết cuối bên cạnh
Đang trở thành mong manh ...”
(Bản dịch của Nina)
và nhiều bài khác nữa trở nên rất nổi tiếng, và trở thành nguồn cảm hứng để các nhạc sĩ như Tchaikovsky hay Rimsky-Korsakov viết nên nhiều bản romance da diết, thiết tha.
Maikov cũng nổi tiếng với nhiều bản dịch các nhà thơ như Hainơ, Gớt, Longfellow, Mitskevich…
Apollon Maikov mất ngày 8 (theo lịch cũ là 20) tháng 3 năm 1897 tại Peterburg.
Hơ hơ, thế nào mà mình lại đóng góp một bài cho trang chủ vào ngày 8 tháng 3 thế này nhở
