Ngày 15 tháng giêng 1942
9 giờ 15 phút tối
Đêm qua nhà xác bị cháy. người ta đã khiêng đến đây những xác cháy một lửa từ một nhà máy bị hỏa hoạn (hiện nay hỏa hoạn thật là một tai họa). Xác những người mặc áo bông hãy còn âm ỷ cháy nhưng chẳng ai thấy cả.
Lửa âm ỷ giữa hai lớp bông rồi dần dần thoát ra ngoài. Ngọn lửa từ những chiếc áo bông bốc ra vồ lấy những chiếc hòm gỗ không đã cũ để dùng làm quan tài. Khói ùn lên.
Đồng chí đội trưởng cứu hỏa của chúng tôi chạy đến kéo những xác chết ở trong lửa ra.
Không có nước. Phải lấy tuyết ném vào lửa, Cứu được nhà xác khỏi bị cháy.
Vừa dập được đám cháy ở bên này thì bên kia sông Ca-rơ-pôp-ca lại có đám cháy khác dọc theo hàng rào vườn bách thảo, nơi xe vận tải quân sự đỗ.
Vì có người đốt đống lửa vô ý để cháy lan xa chiếc xe chở xăng dầu. Rồi sang chiếc thứ hai. Mô-tơ chiếc thứ ba đang cháy. Chẳng quản nguy hiểm, người ta xông vào cắt chiếc xe này ra khỏi chiếc xe chở xăng. Chiếc thứ hai không có cách nào cứu được. Đành xô nó xuống sông Ca-rơ-pôp-ca làm mặt băng trên sông bị thủng. Một cột lửa bốc lên cao hơn chiếc ống khói lò của chúng tôi. Mà chiều cao của ống lò này đến 40 thước. Sức lửa mạnh đến khinh khủng. Ngồi trong phòng chúng tôi có thể đọc sách được.
Thời gian này tôi bận quá, Ngày sao mà ngắn lại không có điện. Việc nhà chẳng có gì thế nhưng ngày nào cũng phải khâu vá. Tính ham thích trật tự của tôi làm tôi tổn sức nhiều. Mặt khác chính lúc này lại phải hết sức giữ gìn sạch sẽ.
Dù sao thì tôi cũng viết được nhiều. Tối qua tôi đã làm được bảy đoạn thơ; 7 x 6 =42. Đối với tôi như thế đã là nhiều. Chính vì thế mà tôi viết ngay về ông bạn A…
A đây là bạn ở Mát-xcơ-va của chúng tôi. Hiện nay anh đã viết một tác phẩm mang tính chất triết học " tinh thần chiến tranh". Do đó mà anh Quyết định đến thăm Lê-nin-Grát. Ngoài ra ở đây bà con của vợ anh rõ ràng đang bị đói.
Tôi không biết hai lý do đó cái nào quan trọng hơn. Nhưng dù gì đi nữa thì việc A. Đạt được hầu như là khó tưởng tượng; Đến đây trên chiếc máy bay quân sự mang tiền và huân chương.
Hỏi thăm Két-lin-xcai-a-địa chỉ của tôi buổi tối anh A. Đến ngày chỗ tôi. Người ta gọi dây nói từ phòng nghiên cứu của của Bô-rix I-a-cô-vle-vích đến bảo rằng có một nhà văn ở Mát-xcơ-va đến muốn gặp tôi. Nhà văn từ Mát-xcơ-va tới? Lạy chúa tôi! Tôi chùm khăn lên đầu xong chạy xuống dưới vào cái bóng tối rét giá ấy.
Dưới ánh đèn dầu lửa, tôi đã thấy A… Tôi trông mặt người quen quen. nhưng cũng như có lúc tôi không biết đây là ai. Dẫu sao, tuy hầu như không quen biết, đối với tôi anh vẫn thân thiết bao nhiêu. Đúng là người từ nơi ấy đến. Tôi ôm hôn anh. Tôi vui sướng đến quên hết cả. Tôi mời anh ngồi xuống chiếc đi-văng.
-Anh nói đi, kể chuyện đi anh !-Tôi lặp đi lặp lại mấy lần
Anh nhìn tôi một cách âu yếm và thương hại. Chắc là tôi đã thay đổi nhiều.
Trong câu chuyện làm như tôi đã biết cả rồi, anh nói về cái chết của A-phi-nô-ghi-nôp ở Mát-xcơ-va.
-Không thể như thế được!-Tôi kêu lên, nhớ đến đôi mắt, đến cái lúm đồng tiền của A-phi-nô-ghi-nốp, đến con người đi vào cuộc sống một cách dễ dàng, việc gì anh cũng thành công-chết rồi ạ? không đúng! Không thể như thế được. Nhưng tôi lại gục đầu xuống: Không thật đấy, chắc là đúng rồi.
Ngày hôm sau A lại đến. Chúng tôi cùng chia tay với anh trong sân bệnh viện. Anh nhìn những ngôi nhà của chúng tôi, nhìn những cây cối đầy băng tuyết. nhìn những nét mặt người, anh không nói được. Anh ngây người.
Bây giờ anh đã bay trở về Mát-xcơ-va rồi.
|