Tối 3 tháng Giêng 1942
Người nằm trên cáng mà hôm qua chúng tôi gặp ngoài hành lang không phải là bác sĩ mà là nhà vật lý học. Ông chết ở phòng cấp cứu sau đó nửa giờ. Người ngồi trên ghế dưới cái tủ treo chìa khóa ở góc phòng cũng chết rồi.
Tình hình của chúng ta ngoài mặt trận vùng ngoại ô Mat-xcơ-va thật tốt đẹp. nhưng Lê-nin-grat lại sống bằng sức tàn. Sự căng thẳng quá độ ấy biểu hiện ở tất cả mọi mặt. Tàu điện không có những con người suy nhược phải đi lại rất nhiều. Có khi trên mười cây số. Họ tiêu vào đó những ca-lo cuối cùng.
Trong rất nhiều khu phố ( chỗ chúng tôi cũng vậy) hoàn toàn không còn một cái loa truyền thanh vì tiết kiệm điện… còn nước, chỉ ở tầng dưới cùng mới có. Có khi còn mất hẳn. Đến mùa xuân khi tuyết tan, rồi sẽ ra sao đây?
Hôm nay đáng lẽ người ta phải chở dầu, xăng vào thành phố rồi mà không thấy gì cả, không có than cho đầu máy xe lửa. nghe nói (và đó là sự thật) ở khắp nơi như ở Tích-khơ-vin, Vôn-khốp, Mua-rơ-man-xcơ, nhất là ở Mua-rơ-ma-xcơ có hàng đoàn tầu chở hàng thực phẩm đang ùn lại. Trên những hòm gỗ nằm ở đó có viết: " Chỉ gửi riêng cho Lê-nin-grát !" người ta chỉ nói đến chuyện đó một cách thích thú, thèm thuồng, âu yếm. Số khác im lặng. Họ kiệt sức rồi. Họ truyền cho nhau là ở ngoài ấy đủ các thứ. Đến cả chuối tiêu cũng có. Lần đầu tiên tôi nghe nói đến chuối tiêu ở nhà ăn của chúng tôi với bức tường đã hoàn toàn phủ rêu tuyết và nhiệt độ đã dưới số không xa rồi. Chuối tiêu ? !
Người ta khiêng những người cảnh sát từ trạm gác đến phòng cấp cứu. Họ chết nhanh đến lỗi không kịp sưởi ấm. Một lần cô sinh viên liên lạc dìu một cảnh sát bị ngất đi vì đói ở ngoài đường phố. Hơn nữa sổ bảnh mì của anh ta cũng bị mất. Cô sinh viên kéo người cản sát đến hiệu bánh mì, lấy sổ bánh mì mua ngày hôm sau của người ta mua bánh mì cho người cảnh sát. Nhưng còn cô ta ngày mai thế nào?
Những chụp đèn phòng không đã bị xộc xệch. Có lẽ vì lâu nay không bị oanh tạc nữa, cũng có thể vì người ta không còn sức đi sửa lại. Màn cửa sổ cũng chẳng thấy ai che. Hầu như khắp nơi đều không có điện. Giá lạnh làm cho tuyết đông thành băng che kín cửa sổ. Và ánh trăng xanh ngắt giữ tợn làm mờ đi những bấc đèn dưới trần thế chúng ta.
Cái ngày được tăng 75 gam bánh mì cũng làm cho mọi người phấn khởi, nhưng việc đó lại qua lâu rồi. Bây giờ người ta đã quên đi. Người vừa đi vừa khóc vừa cười vì sung sướng quá mà chị I-va-nô-vna của chúng tôi gặp dạo ấy có lẽ cũng đã chết lâu rồi. Ngay chị I-va-nô-vna cũng sống ngắc ngoải. Chồng chị đang sắp chết. Anh ta đã từng làm đầu bếp. Trong cơn mê sảng, anh thấy những món ăn mà ngày nào anh đã nấu: nào món thịt sào, món sốt vang, nước sốt. Mùi thơm và hình thế các món ăn, tiếng mỡ èo xèo trong chảo. Anh ta nói to những cái đó lên, giày vò mình và những người xung quanh. Chị I va-nô-vna khóc và nói: " Anh ấy vật vã quá".
Tình hình sẽ ra sao nếu lương thực không được đưa ngay đến? Mà mùa đông thì còn dài! Kinh khủng lắm. Đêm hiện nay ở đây thật im ắng một cách không thể tả được. không có tiếng còi, không có tiếng leng keng tàu điện, không có tiếng chó sủa, không có tiếng mèo kêu, không có cả tiếng loa truyền thanh. Trong những gian phòng băng giá và tối om ấy, thành phố thiếp đi. Nhiều người mãi mãi không dậy nữa.
Đã lâu lắm chả nhận được thư từ gì của các con ở Tri-stô-pôn. Mà thư đến đây bằng cách nào kia chứ!
|