Ngày 6 tháng Mười một 1941
Hôm qua lần đầu tiên trong đời tôi hiểu ý nghĩa của thành ngữ "bủn rủn chân tay". Tôi đang đứng một mình trên chiếc cầu thang lớn trên sân có cửa sổ rất to thì một quả bom nổ bên cạnh. Tôi phân biệt rõ những tiếng nổ lớn lớn sau đó là những tiếng nổ phụ. Mặt đất rung chuyển chao đảo. Ngôi nhà của chúng tôi lắc lư.
Không còn hồn vía, tôi chạy thẳng xuống hầm trú ẩn, ở đó đã có mặt tất cả mọi người. Chân tôi mềm nhũn như bông. Sau đó mọi việc cũng trôi qua.
Trong cả thời gian chiến tranh, đó là lần bom rơi gần tôi nhất. Rất nhiều nhà vỡ cửa lạnh. Ngôi nhà của chúng tôi cũng vậy. Nhưng căn buồng của chúng tôi lại không việc gì. Đúng là nó ở vào vị trí tốt.
Hầm trú ẩn chỉ huy sở của trường và bệnh viện là một gian phòng nhỏ hay nói đúng hơn, đó là một phần được ngăn ra của chiếc hầm trú ẩn lớn. Ở chính giữa là chiếc bàn để đọc sách, uống nước trà, xem bản đồ tình hình mặt trận. Chiếc lò sưởi để ở một góc. Cạnh tường có hai chiếc đi-văng. Ngay đấy là máy nói mà chồng tôi và Bô-rix I-a-cô-vle-vit dùng để liên hệ với các khoa.
Tiếng bom nổ vang tới đây. Nếu chỉ mới nghe thấy có một tiếng gọn thì có nghĩa là bom chưa nổ ngay. Người ta có thể ngồi và đếm từng giây.
Bạn gái của tôi là Ma-ri-ét-ta, Ma-ri-a I-gna-chi-e-vna tết những bó hoa nhỏ bằng tơ trong lúc máy bay địch bắn phá. Khi bom rơi và chúng tôi chờ tiếng nổ, những sợi tơ treo trên không, tiếng nổ dứt, chị lại tiếp tục.
Ma-ri-et-ta chuyên về dược vật. Bộ môn của chị cũng ở cùng một tầng với chúng tôi, vẫn còn giữ mùi thỏ và lợn biển. Lồng của chúng vẫn ở ngoài hành lang. Nhưng lợn và thỏ không còn nữa.
Bên ngoài cửa hầm, con chó chăn cừu tên là Din-ca của các đồng chí bộ đội pháo cao xạ thường nép sát vào tường và run lên cầm cập. Nó hiểu hết và chạy ngay đến đấy khi còi báo động vừa cất lên.
Sở chỉ huy của đơn vị pháo cao xạ ở ngay bên kia bức tường chắn. Người chỉ huy trận địa pháo dùng máy nói liên lạc với các điểm quan sát trên mái của khu nhà giải phẫu của chúng tôi và với những điểm cao nhất của tất cả các khu phố, nghe họ báo cáo về hoạt động của máy bay địch và hướng bay của chúng. Đồng chí ra lệnh nổ súng. Chúng tôi nói chuyện rất khẽ để khỏi làm phiền đến anh.
Dù nguy hiểm đến từng giờ từng phút, và liệu tôi có còn được gặp Gian-na và cháu nữa không, dù bệnh hoạn nhưng đã lâu nay tôi chưa bao giờ cảm thấy lại khỏe mạnh và tinh thần như lúc này, lại khao khát làm việc như lúc này. Ngay bây giờ tôi có thể làm việc rất nhiều. Và tôi sẽ làm được hết nếu bom không rơi gần hơn ngày hôm qua.
Nếu tôi sống, tôi sẽ làm tất cả để giữ được cái nơi làm việc quý giá, vứt hết những cái nhỏ nhen, những điều nhảm nhí.
Để có thể viết đến giờ phút cuối cùng thì phải giữ đầu óc cho tỉnh táo.
Chết với cái bút trong tay, giữa dòng chữ một cách đột ngột, không còn một cái chết nào tốt hơn mà tôi mong muốn.
|