Ngày 22 tháng Chín 1941
Quân ta đã rút khỏi Ki-ép. Sau khi chúng ta viết (Ki-ép đang và sẽ là của chúng ta". Sau khi cũng câu ấy nói về Lê-nin-grát (đã bao nhiêu lần rồi!). Bây giờ lòng những người Lê-nin-gát rối bời.
Tôi đọc cho anh em thương binh nghe truyện ngắn của Cô-din. Ngày mai tôi lại đọc nữa. Hôm nay một ngày nặng nề. Thật khó mà quên được Ki-ép.
Ngày hôm qua báo động mấy lần. Chúng tôi vào thành phố nghe báo động liền rẽ vào nhà Ô-de-ret-xki. Họ vẫn sống trong cái lâu đài trước kia là của Ki-rin Ra-du-môp-xki. Những căn phòng cao rộng và lạnh lẽo. Mọi thứ đều nói về một thế kỷ khác, thế kỷ thứ 18. Thế nhưng trên lâu đài này, thế kỷ 20 đang bay lượn qua hình tượng những chiếc "gioong-ke" chở đầy bom đạn.
Hôm nay chúng tôi vào thành phố thăm Ta-rát-xen-côp ở tòa báo của hạng đội Ban-tic. Vừa bước lên thì báo động. Một chiến sĩ hải quân đi vào nói: "Lệnh cho mọi người phải xuống hầm". Chúng tôi đi theo hành lang. Vừa lúc đó thì căn nhà rung lên: Bom rơi ngay bên cạnh, ở sân Ap-rac-xi-na.
Vào một gách hầm Ta-rát-xen-cốp trải áo khoác của mình ra. Chúng tôi ngồi xuống. Anh rút trong túi áo ra một tập thư của vợ và đọc cho tôi nghe. Thật kì lạ và không thể tưởng tượng được là trong tiếng bom đạn gầm rú lại nghe những lời yêu đương âu yếm.
Không chờ báo yên, chúng tôi lên đường về nhà. Đến trường Đại học y khoa, vừa đến cổng thì người ta báo cho chúng tôi biết là cách đây 20 phút có một quả bom rơi xuống khu nhà tập thể của sinh viên (trại lính Gre-na-de-rơ-xki). Chúng tôi đến ngay đây.
Chúng tôi hồi hộp đến xem ngôi nhà còn không? Vẫn còn. Những mảnh kính vỡ bay đây đó. Quả bom bỏ ra (không to lắm khoảng độ 50 ki lô) rơi trúng giữa sân hố bom đã đầy nước và bùn. Tuy quả bom nhỏ thôi nhưng ngôi nhà cũng bị nét rạn, những mảnh tường rơi trên giường của sinh viên. Giá ai còn nằm ở trên giường lúc đó thì cũng không còn sống nữa rồi.
Vào những ngày như vậy, trong một thành phố bị bao vây dưới bom đạn Sô-xta-cô-vich vẫn viết giao hưởng và điều chủ yếu là tờ báo "sự thật Lê-nin-grát" đã đăng tin này giữa nhưng tin tức từ mặt trận phía Nam, giữa nhưng mẩu chuyện về máy bay địch và về những chai đựng chất đốt. Thế nghĩa là nghệ thuật đã không chết, vẫn sống, vẫn ngời sáng và sưởi ấm lòng người. Thần Marx (thần chiến tranh) vẫn không đè bẹp nổi thần A-pô-lông.
|