Trong hệ thống Metro của thành phố Taskent có một số đoạn mang dạng MM như anh Kok giới thiệu, tại đó nhà ga ngay trên mặt đất và tàu chạy dưới đất không sâu lắm. Thật ra các đoạn này phải làm vậy do địa hình trên mặt và do tuyến metro sau đó cắt qua sông và kênh đào, chứ không hoàn toàn là chủ đích của ý tưởng MM.
Trong công nghệ MM có điểm đặc biệt mà chỉ hiện nay mới được đề nghị, đó là khả năng an toàn trong điều kiện chiến tranh. Trước đây CCCP có xem xét mô hình này nhưng chỉ như một trong các ý tưởng vì một số lý do:
- Trước và sau mỗi ga, đoạn đường tàu metro còn chạy rất gần mặt đất, và nếu chưa dưới 10-15m thì phải gia cố các con đường và nền nhà bên trên. Vì vậy trong đô thị có sẵn thì thực hiện nó rất khó.
- Tuyến metro cần chạy trên nền địa tầng càng ổn định càng tốt, như ở Matxcva hệ thống metro thường đào trong tầng đá dưới sâu 40-50m, có ga sâu trên 150m. Tuyến metro chạy nông sẽ rất khó chọn do còn công trình ngầm và địa chất phức tạp phải xử lý.
- Ý tưởng MM áp dụng tốt nhất cho đô thị xây dựng mới vì hai lý do nêu trên.
Nhân tiện, ở VN cũng có các dự án Metro và có thiết kế nông, chạy trong đất yếu ( sét bùn) của Tp HCM. Theo những gì tui từng học ở CCCP xưa, môn công trình ngầm-metro- thì phải bỏ các lớp đất yếu và đào sâu xuống địa tầng đất đá tốt hơn gần nhất. Chi phí cho độ sâu này gồm thang máy và thoát nước vv... còn rẻ hơn nhiều so với chi phí gia cố và bảo trì nếu chạy trong đất yếu. Tuy nhiên gần đây khi hỏi các thấy ở AIT, thì quan điểm lại là: chạy trong bùn không thành vấn đề, vì công nghệ hiện nay cho phép xử lý đất yếu tốt... Nói chung thì trên thực tế chưa thấy metro nào chạy trong đất yếu toàn bộ, chỉ là lý thuyết tính toán thôi. Một số tuyến ngầm dưới Bangkok (qua sông) coi lại thì vẫn chạy sâu gần 20m để tỳ lên lớp sét tốt đầu tiên, tuy đường đào trong đất yếu giáp ngay trên nó.
Điều tôi băn khoăn là tuyến metro đầu tiên của Tp.HCM mà cứ chạy trong đất yếu để giảm chi phí xây dựng thì về lâu dài sẽ khá phức tạp. Các bạn cứ tưởng tượng nó phức tạp hơn nhiều so với hầm dìm Thủ thiêm vừa qua, và nếu có vết nứt cùng thấm rỉ trong vỏ bọc đường tàu thì không đơn giản chỉ trám trét mà xong. Con tàu nó chạy trong đường ống cứng mà xunh quanh là bùn lỏng thì chấn động, tải động, áp lực khí nén v.v... nó tác động như thế nào? so với hầm dìm Thủ Thiêm chỉ có xe máy và tải nhẹ thì còn là Thiên đường.
Không phải các chuyên gia không tính hết những điều đó, nhưng lý thuyết chỉ là một chuyện, còn rất nhiều thứ trong thực tế không hề theo tính toán, nhất là ở ta.
|