Kolchak hát, ngôi sao cháy ...
Rita Bolotskaya
Báo "Собеседник", tháng 2/2006
Bài tình ca "Гори, гори, моя звезда" là một bài độc nhất vô nhị về số lượng huyền thoại xung quanh việc nó được viết ra. Người ta gán nó cho cả Gumilev, lẫn Bunin và cả Kolchak nữa. Nhưng trên thực tế thì các tác giả của bài tình ca này là Petr Bulakhov, Vladimir Chukovsky và Vladimir Sabinin.
Petr Bulakhov
Những huyền thoại về quyền tác giả của Bunin và Gumilev không tồn tại được bao lâu. Các nhà nghiên cứu đã nhanh chóng xác lập được rằng hai nhà văn trên không viết dòng nào như thế cả! Tuy nhiên "giả thuyết Kolchak" đến bây giờ vẫn còn được nhiều người tin tưởng...
Sau Cách mạng tháng Mười, một số nghệ sĩ và nhạc sĩ lưu vong tuyên bố rằng họ đã nhìn thấy bản nhạc của romance này do chính Kolchak viết và ký tên: đấy, bằng chứng của việc chính đô đốc là tác giả bài hát! Người ta còn kể rằng đô đốc Kolchak đã hát bài hát này không bao lâu trước khi ra trường bắn ...
Ngài đô đốc Kolchak có hát khi đó hay không thì cũng chẳng ai chưng minh nổi. Nhưng đô đốc không thể là tác giả được, vì ngài đô đốc sinh năm 1874. Mà sáu năm trước đó thì bản romance đã được xuất bản trong tuyển tập các bài tình ca do nhà xuất bản Maikov in ở Matxcơva.
Và khi xác định thời gian bài tình ca ra đời, các chuyên gia lúc thì cho là tháng 12/1846, lúc thì lại nghĩ là tháng 1/1847
- Có mấy sự kiện đi cùng với sự ra đời của bài ca - ca sĩ Elena Ukolova, nhà nghiên cứu lịch sử romance Nga nói. Vào tháng 1/1847 chính quyền thành phố Matxcơva quyết định kỷ niệm 700 ngày thành lập thủ đô thật hoành tráng. Và thế là có rất nhiều cuộc thi sáng tạo hướng tới ngày này - người ta đổ xô nhau đi ca hát và viết bài hát. Lại còn Giáng sinh nữa chứ: ngôi sao được nhắc tới trong romance có lẽ không phải là một biểu tượng, mà là ngôi sao giáng sinh cụ thể. Ngoài ra lại còn một phát minh khoa học làm người ta sửng sốt nữa - nhà thiên văn học Le Verrier vào cuối năm 1846 đã dự báo sự tồn tại của một hành tinh lớn mà ông đặt tên là Neptun. Và hai tháng sau thì kính viễn vọng đã nhìn thấy hành tinh này đúng ở chỗ mà Le Verrier đã dự báo ... Trong hoàn cảnh đó, bài romance "Hãy cháy lên, ngôi sao của ta" đã xuất hiện. Phần lời của nó do sinh viên đại học tổng hợp Matxcơva, luật gia Vladimir Chuevsky viết, còn phần nhạc - nhạc sĩ Petr Bulakhov...
Vladimir Sabinin
Bài tình ca không trở nên nổi tiếng ngay lập tức. Nó chẳng chiến thắng tại cuộc thi nào, mặc dù vẫn được biểu diễn trong giới sinh viên và nghệ sĩ. Nhưng sau đó nó bị quên lãng. Và chỉ được nhớ tới vào những năm tháng của cuộc Chiến tranh thế giới thứ nhất, nhờ có bản phối khi của ca sĩ tài năng Vladimir Sabinin, một người lính tình nguyện. Sabinin đã biến bản tình ca thành một bài hát ca ngợi lòng yêu nước thực sự, thành một lời thổ lộ tình yêu với một ngôi sao thân thiết duy nhất - nước Nga. Năm 1915 đĩa hát với bản thu âm của Sabinin được phát hành, và cả nước Nga cùng hát theo ông. Và chẳng bao lâu sau thì bản tình ca này đi theo con đường của nhiều kiệt tác chân chính: người ta cho rằng đó là một tác phẩm "dân gian".
Và không có gì đáng ngạc nhiên khi trong những năm 20 thì chính quyền xô viết đã cấm bài hát này - người ta cho rằng đó là một bài hát "bạch vệ". Chỉ đôi khi Lemeshev và Kozlovsky mạo hiểm biểu diễn nó, nhưng tất nhiên chỉ trong phạm vi hẹp.
Một bản in bài hát có ghi tên tác giả
- "Ngôi sao" chỉ trở lại vào năm 1957, trong bộ phim Mỹ "Chiến tranh và hòa bình", - Elena Ukolova tiếp tục. - Bản tình ca lại được cả nước Nga hát theo. Tuy nhiên, người ta còn hát nó gần 30 năm mà không công bố tác giả. Nhưng cuối cùng thì các nhà nghiên cứu đã tìm trong hồ sơ được một bản nhạc năm 1847 ghi rằng tác giả bài tình ca là Bulakhov và Chuevsky ...
Cuộc đời của các tác giả bài ca không suôn sẻ gì cho lắm. Petr Petrovich Bulakhov - tác giả của trên 80 bài tình ca, trong số đó có cả "Ôi những đóa hoa chuông nhỏ của tôi", và "Thôi hãy đừng đánh thức ký ức" - qua đời trong nghèo túng. Một thời gian dài trước đó ông bị liệt. Một đám cháy đã tiêu hủy toàn bộ gia sản của ông, và bá tước Shemetev đã đem ông về trang trại Kuskovo vì kính trọng tài năng của ông.
Dấu vết của Vladimir Chuevsky, người đã viết lời cho không ít bản romance của Bulakhov cũng mất sau Chiến tranh thế giới lần thứ nhất.
Còn Vladimir Sabinin, một trong các ca sĩ nổi tiếng nhất trước cách mạng, vào những năm 20 đã phải vất vả đi tìm việc và sống trong cảnh nghèo túng. Có tin đồn là ông đã tự sát.
Nguồn: http://www.shansonprofi.ru/archiv/notes/paper134/