[htienkenzo]

Theo ý kiến của tác giả bài báo trong Bách khoa toàn thư thì những người theo phái nhà nước cộng sản nhất thể ở Moskva và ở Belorus chống đối việc khôi phục tính chất quốc gia của Belorus. Moskva với sự nhẹ nhõm đặc biệt không đếm xỉa nhiều lắm đến chính phủ Liên bang Cộng hòa Xã hội chủ nghĩa Xô viết Belorus và đã lôi kéo về phía mình các tỉnh Smolenskaya, Vitebskaya và Moghilevskaya.
Đứng trong thành phần Liên bang Cộng hòa Xã hội chủ nghĩa Nga Xô viết, ba tỉnh của quốc gia láng giềng lại phải chịu hàng chuỗi cải cách. Tháng 4 năm 1919, Moskva bỏ khu vực Moghilevskaya và đổi thành Gomenskaya. Bắt đầu chơi nhảy cừu về sự chuyển đổi sự phục tùng của các huyện bị chuyển giao từ tỉnh này sang tỉnh khác. Về thực tế thì một nửa quốc gia Belorus đã bị sáp nhập vào Nga Xô viết và thành lãnh thổ của nó cho đến tận tháng 3 năm 1924- khoảng 5 năm.
Sau thất bại của Tukhachevski ở gần Vacsava năm 1920 Lenin đã đồng ý chuyển giao cho Ba Lan các lãnh thổ phía Tây của Belorus. Hai nước quyết định số phận của nước thứ ba, nước ngăn cách họ. Nước thứ ba không tham gia vào việc này, cả ở Moskva và ở Vacsava không ai hỏi ý kiến nước này. Thậm chí đại diện của Cộng hòa Xã hội chủ nghĩa Xô viết Belorus cũng không được mời đến đàm phán.
Trong thời kỳ 1921- 1924 Liên bang Cộng hòa Xã hội chủ nghĩa Xô viết Belorus chỉ gồm có 6 huyện. Diện tích của quốc gia châu Âu mới này là 52 ngàn cây số vuông, với dân số là 1,5 triệu người.
Belorus với 6 huyện nhỏ bé này làm cho người ta bật cười. Chính phủ Cộng hòa Xã hội chủ nghĩa Xô viết Belorus cũng đã nhanh chóng thấy được sự hoàn toàn không có khả năng tồn tại của mình. Và Moskva cũng bắt đầu hiểu hết tính chất vô nghĩa của sự tồn tại của quốc gia tí xíu này. Các quyền lợi quốc phòng đòi hỏi phải mở rộng nước này.
Sự mở rộng đầu tiên diễn ra năm 1924. Chính quyền Trung ương ở Moskva đồng ý trả lại cho Belorus những phần lãnh thổ phía Đông nước này, do đó các huyện thuộc các tỉnh Vitebskaya và Smolenskaya với đại đa số là người Belorus lại trở thành của Belorus.
Tháng 12 năm 1926 lại diễn ra sự mở rộng lần thứ hai của Cộng hòa Xã hội chủ nghĩa Xô viết Belorus. Tổng dân số lên tới 5 triệu người.
Còn người dân gốc Belorus đối với vấn đề lãnh thổ ra sao? Họ có đồng ý với quan điểm của những người lãnh đạo phái đối lập ở Nghị viện không?
Trong quá trình thăm dò dư luận tiến hành hồi đầu mùa Hè 1994, trong số khoảng 1600 người Minsk, đối với câu hỏi: “Bạn có biết về sự không hài lòng của các thủ lĩnh của một số xu hướng chính trị đối với biên giới Belorus hiện nay hay không, và nếu biết thì bạn coi vấn đề đó ra sao?”. Kết quả thăm dò cho thấy (tính bằng phần trăm) như sau:

-Không hề biết gì về điều đó : 10%
-Biết và ủng hộ vô điều kiện : 2%
-Ủng hộ nếu điều này không dẫn đến va chạm : 4%
-Cho rằng không hợp lý : 79%
-Không có gì khác nhau : 5%

Như vậy 79% số người được hỏi cho rằng đặt vấn đề về khiếu nại lãnh thổ đối với các quốc gia khác là không hợp lý. Tại sao? Vì ở Litva người ta in các bản đồ mà chưa chắc vùng Molodechno là lãnh thổ của Litva, còn ở Ukraina người ta bắt đầu bàn tán rằng vùng Polesie của Belorus cũng chẳng phải là của Belorus mà là của Ukraina, ở Ba Lan, một ai trong lúc ngủ mơ thấy các vùng phía Tây của Belorus thuộc thành phần quốc gia của mình. Còn nếu Belorus lại bám nước Nga đòi trả Smolenskaya và các vùng khác thì cái đó sẽ chẳng mang điều tốt lành nào tới.
Những kẻ không hài lòng với người Slav cãi lộn nhau. Chính họ là các dân tộc có họ hàng với nhau từ xưa.