[danngoc]

1728-43

Thời niên thiếu và nền giáo dục tiếp nhận tại Holstein của Piotr III; quyền kế vị ngôi báu nước Nga


Mẫu thân Piotr III, con gái đức Piotr đệ nhất, đã qua đời vì lao phổi khoảng hai tháng sau khi sinh hạ ngài tại thị trấn nhỏ Kiel vùng Holstein, trong nỗi tuyệt vọng vì phải đày đọa đến sống nơi đấy (being consigned to live there) và vì cuộc hôn nhân thật bất hạnh*. Karl Friedrich, Công tước (Duke +) xứ Holstein, cháu ruột (nephew) của Charles XII vua Thụy Điển, đồng thời là cha của Piotr III, là một hoàng tử (prince) yếu ớt, xấu xí, lùn, oặt ẹo (sickly) và nghèo. Ông này mất năm 1739 để lại con trai, người lúc ấy mới 11 tuổi, dưới quyền giám hộ của người chú Adolf Friedrich, Giám mục (Bishop) xứ Lübeck và Công tước (Duke) xứ Holstein, kể từ khi việc chọn người kế vị ngai vàng Thụy Điển đã là kết quả của những cuộc bàn luận sơ bộ của Hòa ước Åbo theo đề nghị của Nữ hoàng Elizaveta**.


* Năm 1725, Anna (1708-1728) con gái của Piotr Đại đế (1672-1725) với vợ kế là Ekaterina đệ nhất (1684-1727), đã lấy Karl Friedrich Công tước xứ Holstein-Gottorp, cũng là người mang quyền kế vị ngai vàng Thụy Điển. Piotr III sinh ngày 21 tháng Hai (N.S.) (không biết N.S. là gì-danngoc), còn mẹ ông này mất ngày 15 tháng Năm 1728 (N. S.).

+ Dịch tới đây thì em rối thực sự, không biết phải hiểu Duke và Prince là thế nào. Có lẽ Duke phải là “Công tước xứ tự trị” còn “Prince” là “Công tước thân vương” chăng? Mà cũng có lẽ, Prince là tước của những vương quốc phong kiến tập quyền, còn Duke chỉ có ở những lãnh thổ tự trị nằm chung trong Holy Roman Empire (Đế quốc La Mã thần thánh) chăng? – Danngoc

** Tháng Tám năm 1743, Hòa ước Åbo đã kết thúc cuộc chiến tranh do Thụy Điển khởi đầu vào tháng Bảy 1741 khi diễn ra cuộc tranh giành ngôi báu sau cái chết của Nữ hoàng Anna năm 1740. Dưới chiêu bài ủng hộ Nữ hoàng Elizaveta trong cuộc biến chính của bà, Thụy Điển hy vọng giành lại vùng Baltic đã mất vào tay nước Nga sau Hòa ước Nystadt (1721). Tuy nhiên, Elizaveta đã phản công, chiếm được một phần Phần Lan mà sau này bà nhượng lại theo Hòa ước Åbo để đổi lấy quyền được đưa người do mình chọn lên ngôi báu Thụy Điển (in exchange for naming her candidate to the Swedish throne). Adolf Friedrich (sinh 1710), hoàng thân-giám mục (prince-bishop) xứ Lübeck (1727-1750) và là vua Thụy Điển (1751-1771), là chú ngoại của Ekaterina. Trong một bức thư viết năm 1750, Ekaterina đã bí mật cam đoan với mẹ mình là “những mối quan tâm của chú kính yêu cũng chính là của con” – Chú thích của sách.