Việc quân Nga đứng vững dọc 1 phần lớn tuyến Luga trong khoảng giữa tháng 7 tuy nhiên đã buộc quân Đức phải tập hợp lại lực lượng và mãi tới ngày 8 tháng 8 cuộc tấn công "cuối cùng" vào Leningrad mới bắt đầu. Những người bảo vệ tuyến Luga bị chọc sườn cả ở phía tay và phía đông, và đến 21 tháng 8, họ bị lọt ở đầu của vòng cung phòng thủ, 13 dặm ngang và gần 130 dặm sâu, với quân Đức đang chọc thủng tiến về phía trước về phía Vịnh Phần Lan tây nam của Leningrad và về phía Hồ Ladoga đông nam của thành phố. Do sợ bị bao vây, họ phải rút lui - 1 việc mà họ thực hiện trong tình trạng hỗn loạn. Ngày 21 tháng 8 quân Đức chiếm được Chudovo, do đó cắt đứt tuyến đường sắt chính nối Leningrad-Maskva, và vào 30 tháng 8, sau khi chiến đấu dữ dội, chúng chiếm Mga, cắt đứt tuyến đường sắt cuối cùng nối Leningrad tới phần còn lại của đất nước. Sau khi tập hợp được 1 lượng lớn xe tăng và máy bay cả ở 2 phía tây nam và đông nam Leningrad, quân Đức giờ đây tin chắc sẽ chiếm được thành phố bằng đòn đột kích. Mặc dù quân Nga chống trả tuyệt vọng, quân Đức xuyên thủng được tới bờ nam của hồ Ladoga. Chúng chiếm được 1 phần lớn tả ngạn của sông Neva, gồm cả Schlusselburg, nhưng thất bại trong việc vượt sông. Leningràd giờ đây bị cách ly khỏi đất nước, ngoại trừ tuyến liên lạc rất thiếu ổn định dọc hồ Ladoga. Phía Nam và tây nam của TP các vị trí quân Nga cũng tuyệt vọng không kém, với việc quân Đức đã xuyên được tới Vịnh Phần Lan, chỉ còn cách vài dăm tới phía Tây nam TP và tấn công dữ dội tại vùng Kolpino và Pulkovo cách phía Nam Leningrad khoảng 15 dặm. Quân Nga, tuy vậy, đã duy trì được 1 đầu cầu lớn tại Oranienbaum, đối diện Kronstadt, và ở phía tây của nơi quân Đức đã tới được bờ vịnh. Ở phía bắc, ngày 4 tháng 9, quân Phần Lan chiếm được nhà ga biên giới cũ ở Beloostrov, 20 dặm phía Bắc Leningrad, nhưng bị đánh bật khỏi đó vào ngày hôm sau.
Ngay từ 20 tháng 8, tại cuộc mít tinh của Đảng bộ Leningrad (Leningrad Party aktiv), Voroshilov và Zhdanov đã nói thẳng về sự đặc biệt nghiêm trọng của tình hình. Zhdanov nói rằng toàn bộ dân chúng, đặc biệt là thanh niên, cần phải được tiếp nhận các huấn luyện cơ bản về xạ kích, ném lựu đạn và chiến đấu đường phố.
"... Hoặc giai cấp lao động của Leningrad sẽ bị biến thành nô lệ, và những người xuất sắc trong số họ sẽ bị tiêu diệt, hoặc chúng ta sẽ biến Leningrad thành nấm mồ của bọn phát xít..." * D. N. Pavlov, Leningrad v blokade - Leningrad trong phong tỏa, Maskva 1961, pp 14-15
|