[danngoc]

Lời giới thiệu

Và số phận khiến tất cả đều như nhau
Ngoài giới hạn của các luật lệ
Dù là con nhà kulak hay chỉ huy Đỏ
Dù là con cố đạo hay chính ủy...

Nơi đây mọi giai cấp đều như nhau,
Ai ai cũng là anh em, là phạm tất,
Đeo mác kẻ phản bội - hêt thảy mọi người...

- Aleksandr Tvardovsky,
"Quyền được có ký ức"


Đây là lịch sử của Gulag: lịch sử của một hệ thống mênh mang những trại lao động đã có thời rải rác dọc ngang chiều dài chiều rộng của Liên bang Xô viết, từ những đảo nhỏ trên Bạch Hải dài cho đến bờ của Biển Đen, từ Cực Bắc cho đến những thảo nguyên Trung Á, từ Murmansk tới Vortuka và Kazakhstan, từ trung tâm Moscow cho tới ngoại ô Leningrad. Theo nghĩa, từ GULAG là viết tắt của Glavnoe upravlenie lagerei, hay Ban trung tâm Quản lý Trại. Qua thời gian, từ "Gulag" đã hàm ý không chỉ là ban quản lý những trại tập trung mà còn là bản thân hệ thống trại lao động Xô viết, cả tội phạm lẫn chính trị, cả trại phụ nữ, trại trẻ em, trại trung chuyển. Rộng hơn nữa, "Gulag" đã trở thành bản thân hệ thống chế áp Xô viết, là cái mà tù nhân từng gọi là "cỗ máy nghiền thịt": sự bắt bớ, thẩm vấn, việc di chuyển trong những toa chở gia súc không có sưởi, lao động cưỡng bức, gia đình bị tan nát, những năm tháng trải bị lưu đày, những cái chết sớm và không cần thiết.