Bước ra ngoài hệ thống vị trí xã hội bậc cao phát triển hết sức phức tạp này (well-developed system of elite status), chúng ta sẽ thấy những đám đông bình thường (undistinguished) không có gì nổi bật phân theo 3 nhóm: thương nhân, tăng lữ, nông dân và nông nô. Trong châm ngôn mở đầu của cuốn hồi ký này, Ekaterina gọi họ là “bầy tầm thường” (common herd). Từ mà bà dùng trong tiếng Pháp, le vulgaire, được sử dụng theo một khái niệm truyền thống (traditional notion), theo tiếng Hy Lạp là hoi polloi, tiếng latin là profanum hay ignobile vulgus hay mobile vulgus, hay từ ngữ của Shakespeare là “con thú nhiều đầu”. Trong hồi ký này, bà minh họa cho quan niệm hết sức hạn chế của mình về xã hội bằng những dòng sau:
Một trong những buổi vũ hội đeo mặt nạ chỉ dành riêng cho triều đình và cho những ai được Nữ hoàng hạ cố mời, những buổi khác dành cho tất cả những người có địa vị (the titled people) trong thành phố, thấp nhất là hàm đại tá, và những sĩ quan hoặc từng là sĩ quan quân cận vệ (those who served as officers in the guards). Đôi khi toàn bộ giới quý tộc và những thương gia giàu có nhất cũng được pháp tới dự. Các buổi vũ hội triều đình không vượt quá 150 tới 200 khách và những buổi còn lại – thường được gọi là vũ hội công cộng (that were called public) – có khoảng 800 con nạ (xin dùng từ của dịch giả Trần Đông dùng trong bản dịch vở Lôrenzăcciô của Muyxê để dịch từ masker, chỉ những người đeo mặt nạ trong vũ hội)
|