[Siren]

- Về nhà đi – Ông bố bảo các con.
Ông cảm thấy hổ thẹn. Ông khuân đá không ngước mắt lên. Tsôrô nói đúng: không có Jaiđar, Tanabai không thể giữ nổi cái đầu liều lĩnh của mình…
Hôm sau, Tanabai đi giúp những người do mình đỡ đầu chuyển chỗ, rồi suốt tuần ông làm việc không ngơi tay. Thậm chí ông không nhớ được là đã bao giờ ông làm việc vất vả như thế chưa, có lẽ chỉ trừ thời gian ở mặt trận, khi phải xây phòng tuyết suốt ngày đêm. Nhưng ở đây là làm cùng với cả trung đoàn, với sư đoàn, với quân đoàn. Còn ở đây là làm một mình, với vợ và một trong các xăcmansitsa. Người thứ hai chăn cừu ở gần đây.
Vất vả nhất là dọn phân trong chuồng và chặt kim anh. Những bụi cây dầy rậm, tua tủa gai nhọn. Ủng của Tanabai bị cào rách hết, chiếc áo khoác lính của ông cũng trở thành mớ giẻ rách tơi tả trên người ông. Kim anh đã chặt được, họ bỏ lại bằng giây thừng rồi kéo đi, vì không thể chở bằng ngựa, cũng không thể vác trên lưng: gai nhiều quá. Tanabai chửi rủa: thung lũng tên là Năm cây mà không còn tim đâu ra vết tích dù chỉ năm gốc cây cụt. Cúi gập mình sát đất, mồ hôi đầm đìa, họ lôi những bụi kim anh đáng nguyền rủa đó đi, cào nát đoạn đường về chuồng cừu. Tanabai thương mấy người đàn bà, nhưng chẳng biết làm thế nào. Họ phải nhìn lên trời xem tình hình thế nào? Tuyết xuống thì bao nhiêu công sức đổ đi hết. Ông luôn luôn bắt đứa con gái lớn chạy tới chỗ đàn cừu xem cừu đã bắt đầu đẻ chưa.
Việc dọn phân càng gay hơn. Ở đây phân cừu tích lại nhiều đến nỗi có dọn đến nửa năm cũng không hết. Khi chuồng có mái che tốt và bên dưới là phân cừu khô dịn chặt thì dọn phân thậm chí còn thú vị hơn. Lớp phân bị xén thành những tảng dầy đặc, chắc nịch. Người ta xếp thành từng chuồng lớn để cho khô đi. Hơi nóng của kigiắc cừu thực dễ chịu và sạch như vàng, nó sưởi ấm cho người chăn cừu trong những ngày hay ngập dưới tuyết như ở đây thì không có gì vất vả hơn việc dọn phân chuồng. Một công việc khổ sai. Mà thời gian không chờ đợi. Ban đêm, soi sáng bằng những ngọn đèn lò, khói mù, họ tiếp tục dùng cáng chuyển thứ bùn dính nhớp, nặng như chì đó ra ngoài. Tình trạng ấy diễn ra đã hai ngày đêm.
Ở sân say đã ngộn lên một đống phân cực to, mà trong chuồng vẫn còn một vùng lớn chưa động đến. Họ vội vã dọn sạch ít ra là một góc chuồng cho những cừu con sắp chào đời. Nhưng một góc có nghĩa lí gì khi cả cái chuồng lớn này không đủ chứa hết số cừu mẹ và cừu con mới sinh: mỗi ngày sẽ có hai mươi đến ba mươi cừu con ra đời kia mà. “Rồi sẽ ra sao?” – Tanabai chỉ nghĩ đến chuyện ấy, ông vẫn chất phân lên cáng, khiêng ra ngoài, rồi lại trở vào, cứ thế bất tận, cho đến nửa đêm, đến rạng sáng. Ông đã cảm thấy buồn nôn. Hai tay tê dại. Đã thế, chốc chốc những cây đèn lại bị gió thổi tắt. Được cái các xăcmansitsa không hề phàn nàn, họ làm việc cũng như Tanabai và Jaiđar.
Hết một ngày đêm, rồi lại một ngày đêm, thêm một ngày đêm nữa. Vậy mà họ vẫn khiêng phân ra ngoài, bít các lỗ hổng trong tường và trên mái. Thế rồi một đêm kia, lúc khiêng cái cáng ra khỏi chuồng, Tanabai nghe tiếng cừu con oe óe trong bãi rào và tiếng cừu mẹ vừa dậm chân vừa be be đáp lại. “Bắt đầu rồi!” – tim ông giật thót.
- Mình nghe thấy không? – Ông hỏi vợ.
Cả hai cùng vứt cái cáng xuống, vơ lấy cây đèn soi và chạy vào bãi rào.
Họ soi đèn tìm kiếm, ánh đèn lắt lay, chập chờn lướt trên đàn cừu. Nó đâu? Kia rồi, trong góc kia. Cừu mẹ đã liếm láp tấm thân nhỏ xíu run rẩy của đứa con mới sinh. Jaiđar bọc con cừu mới sinh trong vạt váy. May là họ đến kịp, không thì nó sẽ chết cóng trong bãi. Thì ra cạnh đấy còn một cừu mẹ nữa vừa đẻ. Nó đẻ sinh đôi. Hai con này Tanabai bọc trong vạt áo mưa. Còn khoảng năm con nữa đang chuyển dạ và kêu rên nghẹn ngào. Thế là đã bắt đầu rồi. Đến sáng cả mấy con này cũng sẽ đẻ. Họ gọi các xăcmansitsa. Họ bắt đầu đưa những con đẻ ra khỏi bãi, chuyển chúng vào cái góc chuồng đã dọn dẹp tạm ổn.
Tanabai trải rơm dưới chân tường, đặt xuống đấy mấy con cừu con vừa được nếm sữa non của mẹ lần đầu tiên, đắp lên chúng chiếc bao tải. Trời lạnh. Ông đã cho cả mấy con mẹ vào đây. Ông cắn môi suy nghĩ. Nhưng nghĩ ngợi có giải quyết được gì đâu? Chỉ còn hy vọng rằng có lẽ rồi mọi việc sẽ được thu xếp ổn thỏa. Trăm công ngàn việc, lo âu chồng chất… Giá như có đủ rơm thì còn đỡ. Nhưng ngay cả về khoản này, Ibraim cũng tìm được lí do xác đáng. Y sẽ nói: cứ thử chở rơm lên núi trong tình trạng đường sá khủng khiếp như thế này xem.
Thôi thì muốn ra sao thì ra. Tanabai đi lấy hộp mực pha loãng. Ông viết số 2 lên lưng con cừu thứ nhất, còn hai con sinh đôi thì mỗi con một số 3. Ông cũng đánh dấu những con mẹ như thế. Không thì sau này chẳng có cách gì nhận ra được mẹ nào với con nào, khi cừu mẹ cừu con đã nhung nhúc ở đây hàng trăm con. Chẳng còn xa xôi gì nữa, thời kỳ gay go nhất của người chăn cừu đã đến rồi.
Nó đến một cách đột ngột, dữ dội như trong chiến tranh, khi xe tăng địch tấn công mà ta không có gì chống cự. Ta cứ đứng trong công sự, không tháo lui, vì chẳng còn đường nào tháo lui. Chỉ có một trong hai cách: hoặc là sẽ đương đầu được trong cuộc giao tranh nhờ một phép lạ, hoặc là chết!