[Siren]

10

ĐÊM TỐI, KHUYA KHOẮT LẮM RỒI. Một ông già và một con ngựa già. Một đống lửa cháy sáng ở rìa khe. Ngọn lửa lụi xuống và bốc lên theo gió…
Đất rắn đanh, lạnh buốt khiến Gunxarư tê dại cả một bên sườn. Gáy cứng đờ nặng như chì, đầu không còn sức ngật lên ngật xuống như hồi nào, khi nó nhẩy đi mà chân bị xiềng bằng kisen. Cũng như hồi ấy, Gunxarư không thể chạy lấy đà, không thể dứt đứt dây xiềng. Nó muốn tung chân thoải mái sao cho móng nóng rực lên trong đá chạy, nó muốn bay trên mặt đất, muốn băng thật mau đến bãi chăn để cất tiếng hí vang lừng gọi đàn, để lũ ngựa cái và ngựa con chạy theo nó trên thảo nguyên ngải cứu rộng bao la, nhưng chân bị xiềng khiến nó không sao chạy được. Đơn độc một mình trong tiếng xích loảng xoảng, nó đi như tên tù khổ sai chạy trốn, nhảy từng bước, từng bước một. Vắng vẻ, tối tăm, đơn độc. Vầng trăng ẩn hiện trên cao trong những luồng gió. Trăng hiện ra trước mắt khi nó vừa nhảy vừ cất đầu lên, và rơi xuống như hòn đá khi nó ngật đầu xuống.
Lúc sáng, lúc tối, lúc sáng, lúc tối… Mỏi mắt đến nỗi không muốn nhìn nữa.
Xích loảng xoảng cửa vào chân đến lúc toé máu. Một bước nhảy, một bước nhảy nữa, lại một bước nữa. Tối tăm, hoang vắng. Chân bị xiềng đi lâu quá chừng, chân bị xiềng đi đứng vất vả quá.
Đống lửa cháy sáng ở rìa khe. Đất rắn đanh, lạnh buốt khiến Gunxarư tê dại cả một bên sườn.

11

HAI TUẦN NỮA SẼ PHẢI LÊN ĐƯỜNG TRỞ LẠI cuộc sống du cư, lại lên núi. Ở đấy suốt mùa hè, suốt mùa thu, suốt mùa đông, cho đến mùa xuân năm sau. Ngay đến chuyển chỗ ở từ nhà này sang nhà khác cũng còn vất vả nữa là! Ở đâu ra lắm đồ lề thế? Chẳng phải là vô cớ mà từ lâu người Kirghidi có câu: Nếu anh cho là anh nghèo thì hãy lên đường đổi chỗ du cư xem.
Cần sửa soạn cho cuộc sống du mục, phải làm vô khối việc: đưa thóc đi xay, đi chợ, đến thợ giày, đến trường nội trú thăm con trai. Ấy thế mà Tanabai cứ ủ rũ như cái bánh đa nhúng nước. Trong những ngày ấy, bà vợ cảm thấy ông chồng thật kỳ dị. Sáng tinh mơ ông đã vội vã phóng đến với đàn ngựa, chẳng kịp nói năng gì với vợ con. Chiều về, ông rầu rĩ, cáu kỉnh. Dường như ông vẫn chờ đợi một cái gì, lúc nào cũng đề phòng.
- Mình làm sao thế? – Jairdar dò hỏi.
Ông lặng thinh, nhưng có lần ông nói:
- Tôi vừa chiêm bao thấy một chuyện chẳng lành.
- Mình nói thế cốt để tôi khỏi gặng hỏi mình chứ gì?
- Không, nói thật đấy mà. Đầu óc tôi luôn luôn bị ám ảnh.
- Lại thế nữa kia đấy. Chẳng phải trước kia chính mình cầm đầu những người vô thần trong bản đó sao? Chẳng phải chính mình đã bị các bà già nguyền rủa đó sao? Mình về già rồi, Tanabai ạ, mình cứ quanh quẩn cạnh đàn ngựa, còn chuyn nay mai phải lên đường đến nơi rồi thì mình dửng dưng như không. Tôi độc lực xoay sở thế nào được, lại còn con cái nữa chứ! Mà ít ra mình cũng nên đến thăm Tsôrô mới phải. Người tử tế bao giờ cũng đến thăm người ốm trước khi lên đường.
- Còn kịp chán, - Tanabai chống chế - để sau hãy hay.
- Sau là lúc nào? Mà sao lại thế, mình sợ về bản à? Mai ta sẽ cùng đi. Ta đem theo cả bọn trẻ nữa. Tôi cũng cần về bản.
Hôm sau, nhờ người hàng xóm trẻ tuổi trông hộ đàn ngựa một chút, cả nhà Tanabai đi ngựa về bản. Jaiđar đèo đứa con gái nhỡ, Tanabai đèo đứa lớn, chúng ngồi phía trước. Người đi qua các ngõ trong bản, họ chào hỏi những người gặp ở đường và người quen. Đến gần xưởng rèn, Tanabai bỗng dừng ngựa lại.
- Dừng lại, - ông nói với vợ, rồi xuống yên và bồng đứa con gái lớn đặt ngôi lên ngựa của vợ, phía đằng sau.
- Sao thế? Mình đi đâu vậy?
- Tôi trở lại ngay thôi, Jaiđar ạ. Mình cứ đi đi. Nói với Tsôrô rằng tôi sẽ đến ngay. Tôi có một số việc gấp phải giải quyết cho xong ở trụ sở ban quản trị trước bữa ăn. Và cũng cần tạt qua xưởng rèn một chút. Làm ít sắt móng ngựa dự trữ trước khi lên đường.
- Mỗi người đến một lúc thật là không tiện.
- Không sao, không sao. Mình cứ đi đi. Tôi đến ngay mà.
Tanabai không đến ban quản trị, cũng không đến xưởng rèn. Ông đi thẳng đến chuồng ngựa.
Ông xuống ngựa, không gọi ai, đi thẳng vào chuồng ngựa. Trong lúc mắt còn làm quen với bóng tối, miệng ông khô hẳn đi. Chuồng ngựa vắng lặng, ngựa đã đưa đi hết. Tanabai nhìn quanh một lúc và thở dài nhẹ nhõm. Ông đi qua cửa bên, ra sân tìm một người coi ngựa. Liền đó, ông thấy cái mà mấy ngày qua ông vẫn hằng lo sợ.
- Biết mà, lũ khốn nạn! – Ông khẽ nói, hai tay nắm chặt lại.
Gunxarư đứng dưới cái mái che, đuôi quấn băng vắt ngược lên trên bằng sợi thừng buộc vào cổ. Khoảng giữa hai chân sau chạng rộng là một khối đen, to bằng cái bình: một khối sưng phồng. Con ngựa đứng không nhúc nhích, ảo não cúi đầu xuống máng ăn. Tanabai cắn chặt môi, hậm hực, muốn đến gần con ngựa, nhưng không dám. Ông cảm thấy khiếp sợ. Khiếp sợ cái chuồng ngựa vắng vẻ này, cái sân vắng vẻ này và con ngựa cô độc đã bị thiến. Ông quay đi và lẳng lặng lê bước ra về. Sự thể không phương cứu vãn.
Buổi tối, khi cả gia đình đã về lều, Tanabai buồn rầu nói với vợ:
-Giấc chiêm bao của tôi đã thành sự thật.
-Cái gì kia?
-Lúc ở nhà Tsôrô, tôi không muốn nói đến chuyện ấy. Gunxarư sẽ không chạy về với đàn nữa đâu. Mình có biết bọn chúng đã làm gì nó không? Chúng đã thiến nó, bọn đê mạt.
-Tôi biết. Chính vì thế tôi giục mình về bản. Mình sợ phải nghe cái tin ấy chăng? Nhưng can gì mà sợ? Mình có phải là trẻ con nữa đâu! Đây phải chăng là lần đầu tiên hay là lần cuối cùng người ta thiến ngựa? Từ xưa đến giờ vẫn vậy và người ta sẽ còn làm như thế. Điều đó ai chẳng biết.
Tanabai không đáp lại gì cả. Ông chỉ nói:
-Không, dù sao tôi vẫn cảm thấy tay chủ tịch mới của chúng ta là kẻ tồi tệ. Trái tim tôi nó cảm thấy như vậy.
- Thôi đi, đừng nghĩ thế, Tanabai ạ - Jaiđar nói – Chỉ vì con ngựa Gunxarư của mình bị thiến mà quy ngay ông chủ tịch là người tồi à? Sao lại thế? Ông ấy mới về đây làm việc. Nông trang thì rộng lớn, công việc khó khăn. Tsôrô có nói rằng rồi đây cấp trên sẽ tìm hiểu kỹ tình hình nông trang, sẽ giúp đỡ chúng ta. Người ta đang vạch kế hoạch. Còn mình thì cái gì mình nhận định cũng vội vã quá. Ở đây có nhiều điều chúng ta không biết…