[Siren]

Hết giờ trực ca, chú Biên rủ tôi ra chỗ tổ cá hôm qua. Chú đứng cách xa đến mười mét, móc từ trong túi quần ra một gói nylon; trong nhốt bốn năm con nhái xanh, cỡ đầu ngón tay người lớn. Bắt một con, chú bẻ gẫy hai cẳng sau, lấy xương đùi, xương ống ra rồi mới móc vào lưỡi câu. Tôi chú ý quan sát: Chú móc lưỡi câu từ miệng, rồi xuyên dọc thân con nhái ra phía sau; móc chéo hai đùi sau vào lưỡi câu, chỉ để nhô ra hai cẳng và bàn chân; quàng hai vòng cước vào lưng con nhái, xâu ngang qua mũi, sau đó mới buộc đoạn cước còn thừa lên phía óc câu. Chú tìm một cánh lá rau muống, bỏ phần lá, giữ lại phần cọng, bịt đầu to vào lưỡi câu, đầu nhỏ cắm vào cái lỗ ở cục chì, gắn trên óc lưỡi câu.
Sau một loạt những động tác mắc mồi hết sức cẩn thận, chú mới nhấc cần câu lên. Chiếc cần câu vừa dài, vừa to, chú phải tỳ đốc câu vào bụng. Tay phải nắm cần câu, tay trái giữ bát cước, tung con mồi về phía tổ rồng rồng. Tiếng cước xả kêu xoèn xoẹt, xoèn xoẹt. Chú Biên làm những động tác câu trông thật uyển chuyển, nhịp nhàng và chính xác: không chỉ bằng cánh tay, bàn tay mà kết hợp cả cơ bụng, cổ tay, cả cái mềm mại của đoạn đầu cần câu nữa.
Không buông mồi câu vào đúng tổ rồng rồng, chú tung mồi cách xa tổ bốn năm mét. Rồi bằng một động tác kéo mồi rất khéo, mà mãi nhiều năm sau, tôi mới học được. Đó là làm con mồi lướt trên mặt nước giống như con nhái đang bơi sát tổ rồng rồng.
Mới chỉ một đường câu, tôi đã thấy mặt nước gần tổ rồng rồng cuộn sóng. Cuộn dây câu, chú Biên buông lần thứ hai. Tôi nghe thấy tiếng “bụp” rõ to vang lên từ phía tổ rồng rồng. Đấy là tiếng ăn mồi của loài cá quả tôi nghe được lần đầu tiên trong đời. Cái âm thanh này làm tôi nhớ mãi, và sau này khi làm nghề câu cá quả, tôi cũng chụm môi, bắt chiếc tiếng đớp mồi của cá quả để kích động chúng ăn mồi.
Dừng tay cuộn cước, còn tay kia giữ chắc cần câu, sợi dây câu căng ra trong khoảnh khắc. Chú Biên giật nhẹ cần câu về phía sau. Vùng nước gần tổ rồng rồng nổi sóng cuồn cuộn, dây câu căng thẳng băng, đầu cần câu uốn cong vút; sợi dây câu chạy ngang, chạy xiên ra phía xa bờ. Tôi hồi hộp, tim đập thình thịch như muốn nhảy ra khỏi lồng ngực, miệng lắp bắp:
- Cá cắn câu rồi! Cá cắn câu rồi! Giật đi chú!
Chú Biên không vội vã giật ngay như tôi tưởng. Chú bình tĩnh cuộn dây câu vào bát một cách chậm rãi như còn đang toan tính một điều gì nữa. Sợi dây câu cứ thẳng băng, mỗi lúc một gần bờ hơn. Có lẽ lúc này con quả bị đau do lưỡi câu móc sâu vào miệng, nên không quẫy khỏe như lúc vừa dính câu. Nó ngoan ngoãn để mặc cho sự điều khiển của chú Biên. Khi vào vừa sát bờ, chú khẽ nhấc con quả lên bãi cỏ. Chiếc cần câu uốn cong veo, tưởng chừng như sắp gẫy. Con quả to quá, đen chùi chũi với các hoa văn vằn vện: sọc đen, trắng, vàng óng ánh của lớp vẩy; nhoài đi nhoài lại trên mặt cỏ, trông thật thích mắt. Tôi không ngớt trầm trồ:
- Con quả sao mà to thế hở chú!
Chú Biên vẫn tỏ ra bình thản. Có lẽ đối với chú, việc câu được con quả to như thế là chuyện bình thường. Chú đặt cần câu xuống bãi cỏ, tay trái nắm đầu con quả, tay phải gỡ lưỡi câu. Chú bảo:
- Con quả này là con quả bố, còn con quả mẹ nữa.
Thấy tôi tỏ vẻ ngạc nhiên, chú Biên giải thích:
- Bao giờ tổ cá quả cũng có hai con, cá bố và cá mẹ. Con này là cá bố vì đầu to hơn mình.
Chú Biên bỏ con quả vào cái hốc đất gần đấy; chùi hai tay vào bụi cỏ cho sạch nhớt, rồi cầm cần câu lên. Tôi hỏi chú :
- Câu tiếp nữa à chú?
- Tiếp chứ, còn con mẹ nữa mà!
Tháo bỏ mồi cũ, chú mắc mồi mới vào lưỡi câu, với những động tác chuẩn xác, cẩn thận như tôi đã thấy lúc ban đầu.
Đám đen rồng rồng vẫn còn cụm gọn một chỗ. Bằng những động tác thong thả, không chút vội vã, chú lắc mạnh cần câu về phía tổ rồng rồng. Một đường, hai đường, ba đường, rồi nhiều đường câu; nhưng không thấy động tĩnh gì. Tôi cảm thấy sốt ruột và có chút hoài nghi về lời dự đoán của chú:
- Có lẽ chỉ có con bố thôi chú ạ!
Tôi tỏ thái độ nghi ngờ?
Không trả lời tôi, chú vẫn kiên trì tung mồi. Nhưng có khác lần trước, thỉnh thoảng chú kéo lướt con mồi qua giữa tổ rồng rồng. Phải tới nửa tiếng sau, đám nước chỗ gần tổ rồng rồng lại cuộn sóng. Với một giọng đầy vẻ thán phục, tôi nhắc khẽ:
- Nó ra đấy chú ạ!
Một tiếng “bụp” vang lên từ phía tổ rồng rồng. Cả một vùng nước cuộn sóng. Với động tác giống như giật con quả bố, con quả mẹ cũng bị tóm gọn.
Tuy nhiên, chú Biên tỏ vẻ đăm chiêu. Chú bảo:
- Bắt cả cá bố mẹ thì đàn con sẽ bị cá săn sắt ăn hết!
Quả nhiên, tôi thấy đàn cá săn sắt nhâu nhâu, lao vào xâu xé tổ rồng rồng. Không còn cá bố mẹ bảo vệ, chỉ một loáng, chừng hai ba phút; cả đám đen tổ rồng rồng đã biến khỏi mặt nước.