[Siren]

Gunxarư cứ luôn luôn chồm ngược lên và hí đến rách mép. Nó gọi, nó kêu cầu, nó tìm kiếm, nó chờ đợi. “Các bạn ở đâu? Các bạn ở đâu? Lên tiếng đi?” Bầu trời gầm thét trả lời, và lại chạy, lại tìm kiếm, xông vào bão táp…
Lúc sáng, lúc tối, lúc sáng, lúc tối.
Mãi đến gần sáng bão mới lặng. Mây đen tản mác dần, nhưng ở phía đông sấm vẫn chưa ngớt: sấm vận chuyển rầm rầm, gầm gừ, vươn dài ra. Mặt đất bị hành hạ bốc khói.
Mấy người chăn ngựa phi ngựa khắp các vùng xung quanh, dồn những con chạy lạc trở về.
Còn vợ Tanabai tìm kiếm chồng. Nói cho đúng không phải bà tìm kiếm, mà chờ đợi. Ngay từ đêm, cùng với mấy người hàng xóm, bà cưỡi ngựa đến giúp chồng. Họ đã tìm thấy đàn ngựa và giữ được chúng ở chỗ bờ dốc đứng. Còn Tanabai thì chẳng thấy đâu. Họ tưởng ông bị lạc. Nhưng bà biết ông không lạc. Khi gã trai hàng xóm mừng rỡ reo lên: “Kia rồi, Jaiđar-apa, bác trai về kia rồi!” và gã phi ngựa đến đón ông thì Jaiđar không nhúc nhích. Ngồi trên ngựa bà lẳng lặng nhìn người chồng đi hoang trở về.
Tanabai lầm lì và nom dễ sợ, mặc chiếc áo lót ướt đẫm, đầu không mũ, ngồi trên con ngựa đã gầy rộc hẳn đi qua một đêm. Gunxarư khập khiễng một chân bên phải.
- Thế mà chúng cháu vẫn tìm bác đấy! Gã trai chạy tới, vui mừng nói với ông. – Jaiđar-apa đã đâm lo.
Hỡi ôi, thằng bé, thằng bé chất phác…
- Ta bị lạc, - Tanabai nói lí nhí.
Hai vợ chồng gặp nhau như thế đấy, không nói với nhau một lời.
Khi gã trai đi lùa ngựa ra khỏi khe, bà vợ nói khẽ:
- Quái thật, lại đến nỗi không còn kịp mặc quần áo cho tử tế nữa kia. May mà còn được cái quần và đôi ủng. Thế mà không xấu hổ ư? Còn trẻ trung gì cho cam. Con cái sắp đến tuổi trưởng thành cả rồi, vậy mà ông…
Tanabai lặng thinh. Ông biết nói gì được?
Trong lúc đó, gã trai đã lùa bầy ngựa đến. Ngựa lớn ngựa con còn nguyên vẹn cả.
- Ta về nhà đi, Antưkê.- Jaiđar gọi gã trai. – Hôm nay bác cháu ta có vôi khối việc phải làm. Lều trại bị gió bốc tung hết rồi. Ta về thu dọn đi thôi.
Và bà khẽ nói với Tanabai:
- Cứ ở đây nhé. Tôi sẽ đem cái ăn đến cho, và sẽ kiếm cái gì cho ông mặc. Ăn mặc thế này mà ra trước mắt thiên hạ coi sao tiện?
- Tôi sẽ ở dưới kia. – Tanabai gật đầu.
Hai người ra về, Tanabai lùa bầy ngựa ra bai chăn. Ông lùa đi rất lâu. Mặt trời đã chiếu sáng, đã cảm thấy ấm áp. Thảo nguyên bắt đầu bốc hơi, tươi tỉnh hẳn lên. Không khí thoang thoảng mùi mưa và mùi cỏ non.
Đàn ngựa thong thả đi nước kiệu nhỏ qua những đoạn dốc, qua các mương xói, lên các gò cao. Dường như một thế giới khác hiện ra trước mắt Tanabai. Chân trời ngồn ngộn mây trắng lùi mãi ra xa. Bầu trời rộng lớn, cao vút, trong trẻo. Và cách đây rất xa, đoàn tàu nhả khói trong thảo nguyên.
Tanabai xuống ngựa, đi bộ trên cỏ. Một con sơn ca cất cánh bay vụt lên ở bên cạnh, vút lên cao và cất tiếng hát líu lo. Tanabai cúi đầu bước đi và bỗng đổ vật xuống đất.
Chưa bao giờ Gunxarư thấy chủ mình như vậy. Ông nằm úp xấp mặt xuống đất, hai vai run lên trong tiếng nức nở. Ông khóc vì xấu hổ và đau xót, ông biết ông vừa để mất cái hạnh phúc đã đến với ông lần cuối cùng trong đời. Con sơn ca vẫn hót líu lo..
Một ngày sau, các đàn ngựa lên núi. Bây giờ phải đến đầu mùa xuân năm sau chúng mới trở lại đây. Đoàn du mục đi dọc bờ sông, qua bãi bồi, gần làng. Những đàn cừu, đàn bò, đàn ngựa kéo đi. Lạc đà và ngựa thồ hành lí, đàn bà trẻ em ngồi trên yên ngựa. Những con chó xồm chạy bên cạnh. Thật là ồn ào huyên náo: tiếng quát tháo, tiếng ngựa hí, tiếng be be…
Tanabai lùa đàn của mình qua cánh đồng cỏ lớn, rồi qua quả đồi mà mới đây đã ầm ầm tiếng người tụ tập, đông đào trong ngày hội, và ông cố khong nhìn về phía bản. Khi Gunxarư bỗng định đi về cái sân nhà ở rìa bản, nó liền bị quất một roi. Thế là chủ và ngựa không ghé thăm người đàn bà có đôi tay tuyệt diệu mềm mại và nhạy cảm như cặp môi con ngựa cái mầu hồng nhỏ nhắn có đốm sao trên trán.
Đàn ngựa cùng chạy cả loạt.
Gunxarư muốn ông chủ hát, nhưng ông không hát. Bản đã lùi xa về phía sau. Vĩnh biệt bản làng. Núi non đang chờ ở phía trước.
Tạm biệt, thảo nguyên, hẹn đến mùa xuân năm sau.
Núi non đang chờ.