Đô thị cờ vua hiện đại giữa lòng Hà Nội ngàn năm
Elena Nikulina
Đan Thi Moscow dịch
Trên địa cầu này có lẽ không nhiều những địa điểm, nơi những trang sách văn học cũ dường như hóa thân vào thực tại hôm nay. Một trong những điểm như thế, là Thành phố Cờ vua, tên gọi một quận của Elista thủ đô nước Cộng hòa Kalmykia thuộc Liên bang Nga.
Nhân vật Ostap Bender trong cuốn tiểu thuyết “12 chiếc ghế” lừng danh của các nhà văn Nga Ilf và Petrov đã từng mơ về một thành phố thần thoại như vậy. Cho nên chẳng ngẫu nhiên mà tượng Ostap Bender được dựng tại cửa ngõ Thành phố Cờ vua.
Cơ sở này được dựng lên để tiến hành cuộc thi Olimpic Cờ vua toàn thế giới năm 1998, và tất cả mọi thứ ở đây đều nhắc đến môn cờ. Danh lam thắng cảnh chính là Cung điện Cờ vua với Bảo tàng Cờ, có bàn cờ khổng lồ mà bất cứ ai muốn cũng có thể ghé vào chơi vài ván. Cung điện được kiến thiết bằng kính theo hình căn lều mái tròn iurta điển hình của người dân du mục Kalmyk. Thành phố Cờ vua là nơi tiến hành những cuộc thi đấu cờ cấp toàn quốc và quốc tế, còn trong khoảng thời gian giữa các kỳ tỷ thí, thành phố nhỏ độc đáo được khai thác như là tổ hợp khách sạn hiện đại.
Một thành phố tương tự rồi đây sẽ xuất hiện cả ở thủ đô Hà Nội của Việt Nam. Mà là ngay trong năm nay, khi thủ đô Việt Nam kỷ niệm một ngàn năm tuổi của mình. Công ty Việt Nam “Green Tân Long” nhận đảm trách việc xây cất, có sự hỗ trợ của Liên đoàn Cờ vua Quốc tế FIDE. Họ đã thỏa thuận cùng nhau về việc này tại Elista, trong thời gian chuyến thăm của Chủ tịch Việt Nam Nguyễn Minh Triết đến nước Cộng hòa. Phía Kalmykia cũng không đứng ngoài đề án thú vị này.
Ông Buyancha Galzanov, Thư ký báo chí của Tổng thống Kalmykia phát biểu: “Chúng tôi có các kiến trúc sư giầu kinh nghiệm trong việc xây dựng các tòa nhà theo chủ đề Cờ vua, và họ sẽ giúp các đồng nghiệp Việt Nam. Mặc dầu chỉ còn lại không nhiều thời giờ cho việc kiến thiết Thành phố Cờ vua tại Hà Nội, nhưng các bạn Việt Nam rất thích những gì mà chúng tôi đã thực hiện ở Kalmykia, vì thế phía Việt Nam tràn đầy quyết tâm cũng dựng lên công trình như thế làm món quà dành tặng thủ đô ngàn năm của nước mình”.
Tổng thống Kalmykia Kisran Iliumzhinov đồng thời cũng là Chủ tịch Liên đoàn Cờ vua quốc tế FIDE. Chẳng tình cờ mà ông được bầu chọn vào chức vụ này. Trình độ phát triển môn cờ vua ở Kalmykia được nâng lên tầm cao chưa từng thấy. Trong mỗi trường phổ thông của nước Cộng hòa, cờ vua là môn học bắt buộc của chương trình. Không có gì ngạc nhiên nếu những đại diện 13-14 tuổi của nước Cộng hòa trở thành nhà vô địch thế giới trong loại hình cờ vua thiếu niên.
Kinh nghiệm này của Kalmykia được ban lãnh đạo Việt Nam quan tâm chú ý, và như hứa hẹn, từ mùa thu năm nay trở đi môn cờ vua cùng sẽ trở thành môn học chính khóa trong đào tạo phổ thông ở Việt Nam. Hẳn là vào một ngày không xa, Việt Nam sẽ trở thành thủ đô cờ vua của châu Á.