Lời từ biệt của người phụ nữ Sla vơ
Năm 1912. Anh lính kèn Vasily Agapkin đang phục vụ ở trung đoàn pháo binh dự bị tại thành phố tỉnh lẻ Tambov. Mồ côi, con trai một người bốc vác, được dàn nhạc hơi của quân đội dạy dỗ, sau khi hoàn thành nghĩa vụ quân sự, Agapkin tới Tambov với hy vọng vào học trường âm nhạc ở thành phố này. Tuy nhiên không có học phí, nên Agapkin buộc lòng phải tìm việc làm thêm. Và Agapkin với năng lực của mình đã gặp may – biên chế lính kèn trong sở chỉ huy vốn chỉ dành cho các nhạc công giỏi.
Còn hai năm nữa mới đến Thế chiến lần thứ nhất, những khẩu đại bác của những trận đánh tương lai còn chưa đúc xong, nhưng những tia chớp đầu tiên đã lóe sáng. Tháng mười năm 1912 cuộc Chiến tranh Balcan lần thứ nhất bắt đầu. Tin tức cuộc chiến này bay đến cả thành phố Tambov yên tĩnh. Tờ báo “Miền Tambov” với những tin tức chiến tranh bán chạy như tôm tươi – con cháu những người lính trung đoàn Tambov số 122 đã từng chiến đấu những năm 1877-1878 ở Plevna, ủng hộ những người anh em slavian. Anh lính kèn Agapkin cũng cuốn hút trong không khí yêu nước vui tươi ấy, và thử tìm cách thể hiện những tình cảm của mình trong âm nhạc. Khi dạo qua những giai điệu, anh tưởng tượng những người phụ nữ balcan tiễn đưa chồng, con trai, anh em mình ra trận chiến vì tự do. Và anh đã gọi bản hành khúc của mình như thế “Lời từ biệt của người phụ nữ Slavơ”. Bản nhạc và lời hát không mấy văn hoa được in tại nhà in Tambov. Trong hồ sơ lưu trữ của gia đình nhà soạn nhạc may mắn còn giữ lại được một bản in với một bức tranh cảm động thời đó: một người phụ nữ đẹp và âm thầm từ biệt một người lính can trường, phía xa trên phông nền những ngọn núi là các đội quân. Tên gọi của bản in: “Lời từ biệt của người phụ nữ Slavơ. Bản hành khúc mới cho những sự kiện ở Balcan. Tặng cho tất cả những người phụ nữ Slavơ. Tác phẩm của Agapkin”.
Chỉ trong một thời gian ngắn giai điệu mới đã vượt ra khỏi địa phận Tambov và đã bay khắp nước Nga, và vượt qua biên giới nữa. Bản nhạc được tái bản liên tục. Rồi tới năm 1914, và bây giờ đã là những trung đoàn Nga đi trong giai điệu của bản hành khúc “Lời từ biệt của người phụ nữ Slavơ” ra mặt trận Thế chiến lần thứ nhất. Cũng có thể, chính do ấn tượng của bản hành khúc này mà nhà thơ Aleksandr Blok đã viết “Bầu trời Peterburg mịt mờ trong mưa, những đội quân lên đường ra trận…”
_____________________
(còn tiếp)