Chiều 6/5, tại Hà Nội, Đại sứ quán Liên bang Nga, Cộng hòa Belarus và Ukraina tại Việt Nam phối hợp tổ chức lễ kỷ niệm 65 năm ngày chiến thắng phát-xít (9/5/1945-9/5/2010).
Phó Thủ tướng Trương Vĩnh Trọng đã đến dự buổi lễ. Dự buổi lễ còn có nguyên Chủ tịch nước Trần Đức Lương, nguyên Phó Thủ tướng Nguyễn Mạnh Cầm, đại diện Bộ Ngoại giao, Bộ Quốc phòng, các Bộ, ban ngành, tổ chức xã hội Việt Nam, Liên hiệp các tổ chức hữu nghị Việt Nam, Hội hữu nghị Việt Nam - LB Nga, các doanh nghiệp Nga đang hoạt động tại Việt Nam và đông đảo cán bộ, chuyên gia và sinh viên Nga đang làm việc và học tập tại Việt Nam.
Thay mặt Đại sứ Cộng hòa Belarus và Đại sứ Ukraina, Đại sứ Liên bang Nga A.G.Kovtun đã phát biểu điểm lại các sự kiện và ý nghĩa Chiến thắng trong Chiến tranh Vệ quốc vĩ đại của nhân dân Liên Xô.
Thay mặt Đảng, Nhà nước và nhân dân Việt Nam, Phó Thủ tướng Trương Vĩnh Trọng đã gửi lời chúc mừng nồng nhiệt nhất đến nhân dân các nước Liên bang Nga, Ukraina và Cộng hòa Belarus nhân dịp kỷ niệm 65 năm ngày Chiến thắng phát-xít. Phó Thủ tướng Trương Vĩnh Trọng nhấn mạnh, nhân dân Việt Nam và loài người tiến bộ sẽ mãi mãi ghi nhớ sự hy sinh to lớn, chủ nghĩa anh hùng và chiến công vang dội của quân đội và nhân dân Liên Xô mà đi đầu là quân đội và nhân dân các nước Nga, Ukraine, Belarus trong cuộc chiến đấu vô cùng ác liệt chống lại chủ nghĩa phát-xít.
"Chúng tôi nhận thức sâu sắc rằng con đường thắng lợi vẻ vang của Việt Nam trong hơn nửa thế kỷ qua bắt nguồn từ Chiến thắng vĩ đại của Hồng quân Liên Xô trong Chiến tranh thế giới lần thứ 2 và không tách rời ảnh hướng tích cực, sự ủng hộ to lớn, hiệu quả của Liên Xô trước đây, của Liên bang Nga, Belarus và Ukraine ngày nay", Phó Thủ tướng nói.
Phó Thủ tướng Trương Vĩnh Trọng nhận định, thế giới đã, đang và sẽ có nhiều thay đổi, nhưng chiến thắng vĩ đại trong Chiến tranh thế giới lần thứ II và vai trò quyết định của Liên Xô trong việc cứu loài người khỏi thảm họa phát xít sẽ mãi mãi là một chân lý trong lịch sử nhân loại mà không một thế lực nào có thể phủ nhận được.
Xin trích giới thiệu bài phát biểu của Đại sứ LB Nga Andrey Kovtun (thay mặt đại sứ CH Belarus và Đại sứ Ukraina) tại lễ kỷ niệm:
Ngày 22 tháng 6 năm 1941, khi bọn quốc xã bội ước tấn công Liên Xô, toàn thế giới đã vang lên lời tuyên bố từ Matxcơva: “Sự nghiệp của chúng ta là chính nghĩa. Kẻ thù sẽ bị đánh bại. Chúng ta sẽ giành Chiến thắng”. Những lời nói đó đã trở thành khẩu hiệu của trận chiến vĩ đại vì chính nghĩa. Hồng quân đã đánh tan quân thù. Quân đội ấy không chỉ đánh đuổi kẻ xâm lược ra khỏi bờ cõi của mình, mà còn cứu châu Âu thoát khỏi chủ nghĩa phát-xít, khai phá con đường giải phóng các dân tộc châu Á. Và chính con của những người anh hùng chiến thắng trong Chiến tranh Vệ quốc ấy, hai mươi năm sau theo tiếng gọi của nghĩa vụ và trái tim đã sang giúp đỡ nhân dân Việt Nam trong cuộc đấu tranh thiêng liêng giành tự do và độc lập.
Chúng tôi đã trải qua 1418 ngày đêm để đi tới chiến thắng đó, kể từ ngày 22/6/1941, khi bọn Quốc xã tấn công Liên Xô. Tất cả các dân tộc và tất cả các nước cộng hòa của Liên bang Xô Viết khi đó đều phải gánh chịu những tổn thất không gì bù đắp nổi”.
Chúng tôi không bao giờ chia Chiến thắng thành của mình và của người. Và không bao giờ quên sự giúp đỡ của các quốc gia trong liên quân chống Hitler. Vào mùa thu năm 1941 khi diễn ra những trận đánh ác liệt bảo vệ Matxcơva, đã có những chiến sĩ quốc tế tình nguyện Việt Nam chiến đấu trong hàng ngũ Hồng quân, năm người trong số họ đã được truy tặng những huân chương cao quý. Chúng tôi luôn luôn trân trọng ký ức về họ.
Sáu thập kỷ rưỡi sau chiến tranh đã làm thế giới thay đổi rất nhiều. Song nhiều gia đình ở Belarus, Nga và Ukraina vẫn trân trọng gìn giữ những tấm ảnh chiến trường và phần thưởng chiến đấu, gìn giữ và đọc lại những bức thư gửi về từ nơi lửa đạn. Cũng giống hệt như ở hầu hết mỗi gia đình Việt Nam, khi ánh mắt của những người lính mãi mãi tuổi thanh xuân không trở về từ chiến trường, từ những tấm ảnh cũ ngắm nhìn chúng ta hôm nay.
Chiến tháng vĩ đại năm 1945 đã làm thay đổi một cách căn bản tình hình thế giới, mở ra một trang sử mới cho nhân loại. Những bài học chiến tranh đang cảnh báo rằng sự tiếp tay cho bạo lực, sự bàng quan và ích kỷ chờ thời đều ẩn chứa những hậu quả nguy hại. Chính vì vậy nên đứng trước những nguy cơ mới chúng ta có nghĩa vụ bảo vệ trật tự thế giới được xây dựng trên nền tảng bình đẳng và an ninh ngang bằng và toàn vẹn, trên cơ sở văn hóa ứng xử mới trong quan hệ với nhau.
...
Ngày Chiến thắng chắp cánh và nâng chúng ta lên cao. Làm tâm hồn chúng ta ngập tràn niềm vui và nỗi đau, lòng tự hào và cảm thương, sự cao thượng và hy vọng. Nó kêu gọi đạo đức cao cả. Và là dịp để chúng ta có thể một lần nữa cảm tạ những người đã tặng chúng ta tự do – quyền tự do được sống, được lao động, vui sướng, sáng tạo và hiểu về nhau.
Tất cả những tình cảm ấy làm chúng tôi gần gũi với dân tộc Việt Nam – một dân tộc - anh hùng, dân tộc - chiến thắng, dân tộc – lao động, dân tộc trong những ngày này đang kỷ niệm 35 năm ngày thống nhất Tổ quốc và cúi đầu tưởng niệm ký ức vĩnh cửu về những con người đã ngã xuống. Ký ức chung đó – chính là sự ủy thác cho tất cả chúng ta vinh dự tiếp nhận cây gậy tiếp sức của tình hữu nghị, tình bạn chiến đấu và sự hiểu biết lẫn nhau giữa các dân tộc chúng ta và chuyển giao cho các thế hệ sau.
..."