Chắc em học với cô giáo người Nga, nên cô không thể giải thích cho em hiểu vì sao lại có những câu hỏi đó, mà chỉ đưa từ dể bắt em thuộc máy móc, là sau những từ như vậy phải đổi danh từ và tính từ theo падеж-Сách tương ứng. Tôi thử giải thích rõ hơn 1 chút để em xem có thấy đơn giản hơn chút nào không nhé:
* Những câu 1, 2, 3, 4, 5, 6 cũng là tên của Cách (Падеж) 1, 2, 3, 4, 5, 6 trong tiếng Nga. Chúng còn những cái tên Hán -Việt nữa như Nguyên cách (Cách 1), Sinh cách (Cách 2), Dữ cách (Cách 3), Đối cách (Cách 4), Tạo cách (Cách 5), Giới cách (Cách 6). Tuy nhiên có lẽ em nên nhớ tên cách theo số thôi, cho đơn giản, ngắn gọn, đằng nào chẳng phải thuộc cách dùng
).
Khi dùng danh từ và tính từ trong câu phải tuân theo ngữ pháp mà đổi cách, trừ Сách 1 để nguyên vì nó là chủ ngữ trong câu.
1/ Cách 1 - Именительный падеж: Trả lời câu hỏi кто - ai? và что - cái gì?, là chủ ngữ trong câu.
Ở cách 1 danh từ và đại từ nhân xưng (cùng với nó là đại từ sở hữu, tính từ...) (làm chủ ngữ) đều không đổi mà giữ nguyên ( như trong TĐ), chỉ đổi số ít hay số nhiều.
Thí dụ:
Моя старшая сестра играет в теннис (
Chị tôi chơi tennis). Chữ tô đỏ ở cách 1. thuộc phần chủ ngữ trong câu, không đổi.
2/ Cách 2- Родительный падеж trả lời cho câu hỏi:
кого (của ai),
чего (của cái gì), nhưng dùng danh từ để trả lời, chứ không phải dùng đại từ sở hữu (мой, твой, наш, ваш, их) để trả lời
(tuy nhiên còn có trường hợp riêng động từ đòi hỏi danh từ sau nó phải để ở cách 2 chứ không phải cách 4 như thông thường: như ждать - ждать чего (đợi cái gì), chứ không phải ждать что, cái này em sẽ học sau trong phần động từ, tôi chưa nói đến ở đây)
Những từ dưới đây (mà cô giáo cho em về nhà làm bài tập) là giới từ bắt buộc danh từ đứng sau nó phải đổi sang cách 2, thí dụ:
-
без чего, кого: không có cái gì, vắng ai =? :
Без денег ничего не можешь купить (
Không có tiền thì bạn chẳng mua được gì) - ở đây từ
деньги đã đổi sang cách 2 thành
денег vì đứng sau giới từ
без.
Без мамы холодно,
без мамы голодно,
без мамы очень-очень грустно (trích "Сказка про маму" của bà Софья Л.Прокофьева) (= Vắng mẹ thì lạnh, vắng mẹ thì đói, vắng mẹ buồn ơi là buồn! ) - Ở đây từ
мама đã đổi sang cách 2 là
мамы bởi vì nó đứng sau giới từ
без (thiếu, không có, vắng)
-
у =? có (ai, có gì đó):
У Нама один младший брат (Nam có 1 cậu em trai) ) : Ở đây từ
Нам (chỉ tên bạn Nam) đã đổi sang cách 2 thành
Нама vì đứng sau giới từ
у.
У моей кошки зеленые глаза:
Con mèo của em có mắt màu xanh lá cây. Ở đây 2 từ
моя кошка đứng sau giới từ
у nên phải đổi sang cách 2 thành
моей кошки
-
около=? gần đâu, gần cái gì: Наша школа находится
около большого озера (Trường chúng tôi ở gần một cái hồ lớn) : Ở đây từ
большое озеро (1 cái hồ lớn) đã đổi sang Cách 2 thành
большого озера vì đứng sau giới từ
около.
3/ Cách 3 - (Дательный падеж - Dữ cách):
- Я рассказал
Алексею о Ханое: Như em thấy, từ
Алексей cũng đã bị đổi thành
Алексею, đây là đổi sang
cách 3 vì đứng sau động từ рассказать (kể) với nghĩa là
рассказать кому о чём (kể cho ai về chuyện gì, về cái gì, về ai), chứ không cần giới từ nào cả).
4/ Cách 4 (Винительный падеж - Đối cách): Я
Вас любил.... - Tôi yêu em
(A.S.Pushkin) - Đại từ Вы đã được đổi sang cách 4 thành Вас khi đi sau 1 động từ thông thường (từ chỉ người thì phải đổi, chỉ vật thì giống như cách 1)
5/ Cách 5 (Творительный падеж - Tạo cách) : "Унесенные ветром" (Cuốn theo chiều gió"): ở đây từ ветер đã được đổi sang Cách 5 thành ветром, vì hành động của nó là nguyên nhân, là nguồn lực biến đổi sự vật, nếu dịch từng chữ để hiểu thì câu tiếng Nga sẽ là : "Bị gió cuốn đi" hay là "Bị mang/cuốn đi do gió".
(Tôi nghĩ dịch "Cuốn theo chiều gió" như tiếng Việt mới sát với tên nguyên gốc tiếng Anh của tác phẩm này - Gone with the wind)
6/ Cách 6(Предложный падеж - Giới cách) - vì cách này chỉ sử dụng với giới từ thôi), trả lời câu hỏi phổ biến nhất là о ком о чём? (về ai, về cái gì?)
Thí dụ: Я рассказал Алексею
о Ханое (Tôi kể cho Alexey nghe
về Hà Nội) - Ở đây từ
Ханой đã chuyển sang cách 6 là
Ханое vì đứung sau giới từ
о.
* Các giới từ khác ở các cách khác như cô giáo em đã cho bài tập về nhà cũng đòi hỏi danh từ (tính từ, đại từ ..) đứng sau nó đổi sang cách tương ứng với nó. Còn nghĩa của các giới từ đó là gì thì em phải tra từ điển để biết, cũng như em phải học thuộc cách đổi đuôi của danh từ (tính từ, đại từ....) sang 6 cách, và sau này còn nhiều thứ nữa cần thuộc, như thuộc bảng cửu chương, hay hằng đẳng thức đáng nhớ vậy.
* Em cứ đi dần từng câu một (từng cách một), lấy thí dụ danh từ (hay đại từ) điền vào vị trí dấu hỏi, nhớ đổi падеж-Сách cho đúng, và cần đặt thêm ít nhất 1 câu với mỗi từ em ví dụ để làm rõ cách dùng của giới từ cũng như cách sử dụng và tình huống phải sử dụng падеж-Cách đó.
* Đồng thời em cũng nên biết là các Cách trong tiếng Nga không chỉ có những tình huống dùng như vậy, những giới từ bắt buộc như vậy, mà còn rất nhiều trường hợp nữa phải đổi danh từ (đại từ, tính từ) theo nó. Trong các câu văn, câu nói, câu hội thoại thì TẤT CẢ CÁC TỪ (không phải động từ) ĐỀU PHẢI THUỘC VỀ MỘT GIỐNG, SỐ, CÁCH NÀO ĐÓ. Còn nếu em thấy nó không thay đổi gì so với từ điển thì có nghĩa là nó ở Cách 1 hoặc là danh từ chỉ vật ở Cách 4 đấy!
Chúc tomy học giỏi tiếng Nga nhé!:emoticon-0150-hands