"Mưa sao sa" trong hàng ngũ Nội vụ Nga: cùng lúc 17 tướng mất chức
Ảnh minh họa: Komsomolskaya pravda.
Với chủ trương chung là trong vòng 2 năm, cơ số cán bộ Bộ Nội vụ (MVD) cần giảm 20%, chiều thứ Năm vừa qua Tổng thống Dmỉtry Medvedev đã bắt đầu cuộc cải cách lớn nhất trong lịch sử nước Nga hiện đại bằng quyết định chấn động đối với hàng ngũ lãnh đạo của hệ thống Nội vụ Nga. Sắc lệnh Tổng thống mà ông Dmỉtry Medvedev mới ký đã thành văn bản giật gân nhất: cùng lúc cất chức 18 sĩ quan cao cấp, trong đó có 17 vị tướng.
Tổng thống Nga Dmỉtry Medvedev. Ảnh của Newsru.
Mạnh tay sắp xếp lại đội ngũ
Như tin đưa của bộ phận báo chí điện Kremlin, nguyên thủ Nga đã bãi chức hai Thứ trưởng Bộ Nội vụ (Nikolai Ovchinnikov và Arkadi Edelev). Vốn được giao phụ trách vùng trọng yếu Bắc Kavkaz, nhưng từ lâu ông Edelev đã tỏ ra không đảm đương nổi nhiệm vụ.
Đồng lọat sa thải các vị lãnh đạo trong hệ thống Nội vụ, trong đó có thủ trưởng 8 khu vực của Liên bang Nga như vùng Belgorod, vùng Rostov, vùng Tomsk, vùng Bryansk, vùng Novgorod, nước Cộng hòa Karachaevo-Cherkess, Cộng hòa Tuva và Cộng hòa Buryatia. Tính chung, có 1 đại tá và 17 vị tướng cảnh sát phải rời khỏi chức vụ, kể cả thiếu tướng Phó tư lệnh Nội vụ Matxcơva (Viktor Cherkashin), trung tướng phụ trách Vụ đảm bảo trật tự pháp lý tại các vùng lãnh thổ đóng kín và các chủ thể theo chế độ đặc biệt (Vladimir Shlemin), thượng tướng thủ trưởng Cơ quan truy tìm-chiến dịch của Bộ Nội vụ (Ivan Balbashov). Lệnh của ông Dmỉtry Medvedev đã được đăng tải trên website chính thức của điện Kremlin.
Những tân lãnh đạo thế chỗ hai vị Thứ trưởng Nội vụ vừa phải ra đi, là hai quan chức thuộc ê-kip của Tổng thống Dmỉtry Medvedev: Ông Sergey Gerasimov trước đây làm Phó thủ trưởng điều hành của Tổng thống Nga về đảm bảo quyền Hiến pháp của công dân, còn ông Sergey Bulavin vốn là người đứng đầu Vụ điều hành pháp chế quốc gia của nguyên thủ Nga.
Trước đó, ông Dmỉtry Medvedev đã thông báo vắn tắt về “những thay đổi nghiêm túc” với Bộ Nội vụ, trong đó con số nhân viên ở bộ máy trung ương dự trù sẽ cắt giảm gần một nửa, tức là từ 19,9 xuống còn khỏang 10 nghìn người.
Lắng nghe và phúc đáp công luận xã hội
Dư luận Nga cho rằng, thực ra nội dung quyết định của Tổng thống Dmỉtry Medvedev cũng không phải là điều gì quá bất ngờ, nhất là đối với những cá nhân bị sa thải đã nơm nớp chờ đợi văn bản này từ lâu. Qua các phương tiện truyền thông đại chúng, dân Nga đều biết rằng nhiều nhân vật cộm cán có tên trong Sắc lệnh Tổng thống đều gắn với những vụ xì-căng-đan mà báo chí đã phản ảnh hầu như hàng ngày.
Trong văn kiện ký ngày 24/12/2009 nhan đề “Về các biện pháp hòan thiện họat động của các cơ quan Nội vụ Liên bang Nga”, ông Dmỉtry Medvedev thừa nhận rằng một phần những than phiền của công dân đối với các đại diện Nội vụ Nga “hiển nhiên là tuyệt đối công bằng”. Khi ấy Tổng thống Nga đã tuyên bố cần có những thay đổi tổng thể, nhưng nòng cốt của cơ quan Nội vụ phải được bảo tồn.
Chiểu theo chủ trương chung, từ nay đến tháng Ba vẫn tiếp tục là thời gian “nóng” trong ngành Nội vụ, bởi các đơn vị và cơ quan cần đệ trình phương án cụ thể về cắt giảm biên chế. Tại cơ quan trung ương nhiều người ngoài 50 tuổi đã nhận được khuyến nghị sắp sửa thôi việc.
Từ cuối năm ngoái Tổng thống Dmỉtry Medvedev cũng đã giao nhiệm vụ cho Bộ trưởng Nội vụ Rashid Nurgaliev, trong vòng 3 tháng phải hoạch định tổ hợp hoạt động chống tham nhũng trong hệ thống Bộ Nội vụ, dự trù luân chuyển thành phần lãnh đạo của các cơ quan trong ngành.
Cũng không ngẫu nhiên là chính trong những ngày này tại Nga diễn ra phiên tòa xử thiếu tá cảnh sát Denis Evsiukov về vụ đẫm máu nhất trong số các tội phạm với sự tham gia của nhân viên công lực Nga. Tháng 4/2009, viên thiếu tá thủ trưởng Nội vụ một quận lớn của Matxcơva đã vô cớ nổ súng giết chết hai người dân và làm bị thương 7 người khác.
Thọat tiên, vụ Evsiukov dẫn đến thay đổi nghiêm trọng trong ban lãnh đạo cảnh sát thủ đô Nga: tướng Vladimir Pronin đứng đầu ngành cảnh sát Matxcơva mất chức, rồi đến thủ trưởng Nội vụ phụ trách liên quận nơi xảy ra vụ nổ súng nói trên, cùng 3 vị phó của ông này. Ngoài ra, Bộ trưởng Nội vụ Nga Nurgaliev còn thân chinh tiến hành kiểm tra tòan bộ cơ cấu cảnh sát Matxcơva.
Khơi tiếp làn sóng bất bình của dân Nga đối với các đại diện Nội vụ là sự kiện hồi tháng 11/2009, viên cảnh sát Aleksey Dymovski công bố trên Internet một thỉnh nguyện thư gửi Thủ tướng Vladimir Putin, trong đó kể về hàng lọat vi phạm trong lực lượng công lực vùng Novosibirsk và đề nghị chính quyền cải tổ cơ quan Nội vụ.
Báo chí Nga hàng ngày đưa tin về các vụ việc chưa từng thấy do các cảnh sát gây ra ở các khu vực trong nước. Ngay cả trung tướng cảnh sát Edelev phụ trách Bắc Kavkaz cũng bị báo chí như tờ Kommersant và The New Times điểm danh trong những vụ việc mờ ám, bất kể ông này là nhân vật thuộc phái “diều hâu”, chủ trương rằng Nga cần giáng đòn tấn công phủ đầu vào “các căn cứ của bọn khủng bố” trên lãnh thổ Gruzia.
Có hàng loạt vụ việc cảnh sát nổ súng gây thiệt hại cho dân thường ở Tuva, Omsk, Matxcơva …Nhưng tướng Ovchinnikov lại tuyên bố rằng đó là chuyện phi lý, không xảy ra thường xuyên, bởi theo lập luận giản đơn của ông Thứ trưởng, “nếu như đấy là chuyện thường xuyên thì bây giờ hẳn chẳng ai buồn để ý tới”. Chắc là sự phản đối của công luận Nga sau những phát ngôn vô trách nhiệm (và xúc phạm báo chí) đối với ông Ovchinnikov cũng là một trong những căn cứ của quyết định bãi chức ông Thứ trưởng.
Xã hội Nga đang theo dõi những động thái tiếp theo của chính quyền Nga trong công cuộc cải tổ này. Sau quyết định sa thải hàng lọat tướng lĩnh cao cấp, khái niệm chung ở Nga về ông Dmỉtry Medvedev như một vị Tổng thống chuyên gia dân sự và mềm dẻo hẳn cũng có đổi thay.
Những nhà bảo vệ dân quyền Nga cho hay, họ sẽ tiến hành cuộc mit-tinh lớn tại trung tâm thủ đô Matxcơva trong những ngày cuối tháng 2 để bày tỏ thái độ ủng hộ cuộc cải cách tổng thể hệ thống Nội vụ.
Đan Thi Moscow (Theo KP và Newru)