Giáo viên Ukraina được phép nói tiếng Nga
Nguồn:
http://www.smi.ru/10/02/04/909822908.html
Toà án hiến pháp Ukraina công nhận nghị quyết của chính phủ bắt buộc các nhà sư phạm chỉ được dùng tiếng Ukraina trong công việc là trái với Hiến pháp. Nghị quyết của chính phủ viết: “ trong thời gian làm việc ở các cơ sở giáo dục công lập và tư thục nhân viên sư phạm bắt buộc phải dùng tiếng Ukraina”.
Song Toà án hiến pháp nhắc lại chỉ có luật pháp Ukraina mới có quyền quy định quy chế sử dụng ngôn ngữ, chính phủ quy định như vậy là vượt quá thẩm quyền.
Ngày 30 tháng 9 năm 2009 thủ tướng Ukraina Timoshenko đã ký nghị quyết, theo đó các thầy cô giáo bắt buộc phải trò chuyện bằng tiếng Ukraina ngay cả trong giờ giải lao. Bà Timoshenco nói Hiến pháp quy định ngôn ngữ quốc gia là tiếng Ukraina. Bộ trưởng giáo dục Ukraina Ivan Vakarchuk thì khẳng định các thầy cô giáo được “khuyến cáo” nên giao tiếp bằng tiếng Ukraina chứ không bắt buộc và “không có ý định trừng phạt người không thi hành nghị quyết”.
Tuy nhiên sáng kiến của bà Timoshenko làm cho người Ukraina nói tiếng Nga công phẫn và phe đối lập đặt ra nhiều câu hỏi. Đảng của các vùng, một đảng đối lập, gọi nghị quyết này là “ thách thức toàn xã hội, là khiêu khích, là âm mưu chia cắt Ukraina thành miền Tây và miền Đông” và kiện lên Toà án hiến pháp.
Từ khi Ukraina độc lập, nước này đã ban hành hơn 700 văn bản quy phạm pháp luật nhằm hạn chế dùng tiếng Nga trong đời sống chính trị - xã hội. Cả nước hiện chỉ còn 1345 trường trung học giảng dạy bằng tiếng Nga so với trên 20 nghìn trường năm 1991.
Thủ lĩnh Đảng của các vùng Victor Yanukovich hứa sau khi thành tổng thống Ukraina sẽ cho tiếng Nga và tiếng Ukraina có quy chế bình đẳng và chấm dứt sự độc đoán của Kiev trong lĩnh vực ngôn ngữ. “Không thể từ Kiev ra lệnh cho thầy và trò phải nói chuyện trong giờ giải lao bằng ngôn ngữ nào”, Yanukovich còn hứa là chính quyền trung ương sẽ không ra lệnh cho địa phương phải dựng tượng đài này hay đặt hoa ở tượng kia nữa.
Còn nhớ năm ngoái nhân dịp kỷ niệm 200 năm ngày sinh nhà văn N.V. Gogol, tuyển tập tác phẩm của nhà văn đã được tái bản ở Ukraina quê hương ông bằng tiếng Ukraina. Do quan hệ phức tạp giữa hai nước thừa hưởng những tác phẩm hay của nhà văn, khía cạnh chính trị của vấn đề được đưa lên hàng đầu. Và đây không phải là trường hợp duy nhất khi Ukraina tái bản các tác phẩm cổ điển Nga theo cách riêng của họ. Chẳng hạn các nhà xuất bản Ukraina phóng tác họ Pushkin theo cách của mình, để rồi khách hàng thấy trên giá sách tuyển tập tác phẩm của nhà văn Gromưko (Gromưko theo tiếng Ukraina có nghĩa là khẩu đại bác).
Các nhà văn Ukraina bắt đầu từ tác phẩm “Taras Bulba” tiểu thuyết về số phận bi tráng của người kazak vùng sông Đông, trong đó chữ “Nga” trong tác phẩm khi thì được dịch là “Ukraina” lúc thì dịch thành “Kazak”. Các nhà ngôn ngữ bắt đầu nghi ngờ: không một từ điển Nga-Ukraina nào cho rằng dịch chữ “Nga” sang một chữ hoàn toàn đối ngược về nghĩa. Hơn nữa không thể tìm được từ thay thế.
Cần lưu ý rằng tất cả các kênh truyền hình Ukraina bắt buộc phải phát chương trình buổi tối bằng ngôn ngữ quốc gia. Buổi chiều tối thường dành cho các chương trình được nhiều người yêu thích nhất: thời sự, phim hay … Các đài truyền hình thu được nhiều lợi nhuận nhất trong chính khoảng thời gian này . Hội đồng quốc gia trước đây đã dự định áp dụng hạn ngạch đặc biệt. Ngày thường truyền hình phát bằng ngôn ngữ quốc gia từ 18 đến 24 giờ còn ngày nghỉ và ngày lễ thì gần như cả ngày đêm phát bằng ngôn ngữ quốc gia: từ 9 giờ sáng đến nửa đêm. Đài nào vi phạm sẽ bị phạt, biện pháp công hiệu nhất là tước giấy phép hoạt động.
Mùa xuân năm 2008 Bộ giao thông vận tải Ukraina thông báo chỉ dùng tiếng Ukraina để phục vụ hành khách trên tàu xe, nhà ga, sân bay của Ukraina. Họ cũng sẽ chuyển các văn bản quy định, tài liệu kỹ thuật, hướng dẫn viết bằng tiếng Nga trước đây sang tiếng Ukraina. Vé tất cả các loại tàu xe trên lãnh thổ Ukraina buộc phải in bằng tiếng Ukraina.
Trong khi đó thực tế là gần một nửa dân Ukraina đòi thay đổi quy chế hiện nay đối với tiếng Nga. Các cuộc thăm dò cho thấy số người ủng hộ và phản đối sự bình đẳng giữa tiếng Nga và tiếng Ukraina là gần như bằng nhau, chỉ có một phần tư dân số ủng hộ đề nghị cho tiếng Nga quy chế ngôn ngữ quốc gia thứ hai. Cũng chừng đó số người ủng hộ quy chế ngôn ngữ chính thức của tiếng Nga ở các vùng nói tiếng Nga.